Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2009/13905 K.2009/14572

Davacılar vekili tarafından, davalı aleyhine 06.11.2003 ve 15.09.2004 ve 19.02.2007 gününde verilen dilekçeler ile geçit hakkı kurulması istenmesi üzerine bozma ilamına uyularak yapılan duruşma sonunda; dava ve birleşen davaların kısmen kabulüne dair verilen 12.08.2009 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Davacılar, asıl dava ve birleştirilen davalar ile maliki oldukları 3503 ve 10083 sayılı parselleri yararına, davalıya ait 8577, 8578, 10082 parsel sayılı taşınmazlardan geçit hakkı kurulmasını istemişlerdir. Davalı, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece 3503 sayılı parsel yararına 8577 sayılı parselin bilirkişi raporunda (a1) harfi ile işaretli 138,42 metrekarelik kesimi üzerinden, 10083 sayılı parsel yararına 10082 sayılı parselin bilirkişi raporunda (a2) ile işaretli 124,71 metrekarelik kesimi üzerinden geçit hakkı kurulmasına dair hüküm davalı tarafından temyiz edilmiş, Dairemizce özetle “.... sair temyiz itirazlarının reddine, hükme esas alınan 3.12.2007 tarihli keşif raporu ile metrekare bedeli 750.00 YTL üzerinden hesaplamış ise de.

2006/340 Esas sayılı birleştirilen dosyanın bozma öncesi verilen 22.12.2005 tarihli kararda metrekare bedeli 900.00 YTL olarak belirlenmiştir. Davacı bu metrekare bedeline itiraz etmemiştir. Yerleşik içtihatlara göre geçit nedeni ile yükümlü taşınmaz malikine ödenmesi gereken bedelin karar tarihine yakın objektif kriterlere uygun olarak yeniden uzman bilirkişilere hesaplattırılması ve tespit edilecek bedelin hükümden önce depo ettirilmesi...” gerekçesi ile bozulmuştur.

Aleyhine geçit kurulan taşınmazların metrekaresinin 900.00 YTL olduğuna ilişkin 24.02.2009 günlü bilirkişi kurulu raporuna itibar edilerek belirlenen geçit bedeli depo ettirilmek suretiyle önceki kararda hüküm altına alınan güzergahtan geçit hakkı tesisine karar verilmiştir.

Hüküm, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Yukarıda açıklanan bozma kararında özellikle, yükümlü taşınmaz malikine ödenmesi gereken bedelin karar tarihine yakın ve objektif kriterlere uygun olarak yeniden belirlenmesi gereğine değinilmiştir. 24.02.2009 tarihli bilirkişi kurulu raporunda aleyhine geçit kurulan taşınmazların metrekare değerinin 900.00 YTL olduğu bildirilmiş ise de; 2006/340 Esas sayılı dosyanın bozma öncesi 27.05.2005 tarihli bilirkişi raporunda da aleyhine geçit kurulan taşınmazların metrekare değerinin 900.00 YTL olduğu bildirilmiştir. İlk bilirkişi raporunun verildiği tarihten dört yıla yakın bir süre geçtiği halde taşınmazın değerinin değişmediğinin kabulü hayatın olağan akışına aykırıdır.

Hal böyle olunca mahkemece; aleyhine geçit kurulacak yere yakın ve emsal olabilecek taşınmazların karar tarihine yakın tarihteki alım satım değerleri araştırılıp, satışlarına ilişkin belgeler tapu sicil müdürlüğünden getirtilmeli, mahallinde yeniden keşif yapılmalı, mülk bilirkişilerinden emsal değerlerle aleyhine geçit kurulacak taşınmazlar karşılaştırmak suretiyle, aleyhine geçit kurulacak taşınmazların karar tarihine yakın tarihteki metrekare değerleri yeniden belirlenmeli, tespit edilecek bu yeni bedel hükümden önce depo ettirildikten sonra neticesine göre bir karar verilmelidir.

Açıklanan bu yönler gözetilmeden geçit bedeline ilişkin yetersiz bilirkişi kurulu raporuna değer verilmesi doğru olmadığından karar bozulmalıdır.