Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2009/1472 K.2009/3085

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 07.11.2007 gününde verilen dilekçe ile bayilik sözleşmesinden kaynaklanan elatmanın önlenmesi istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın reddine dair verilen 14.02.2008 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı şirket, davalılardan ... Limitet Şirketi’nin 16.09.2003 günlü bayilik sözleşmesinin tarafı olduğunu intifa hakkı kendisinde olan taşınmazı anılan davalıya bayilik sözleşmesi yaparak kullandırdığını, bayilik sözleşmesi kapsamında kalan tesislerde diğer davalı ... San. Tic. A.Ş’ye ait otogaz ürünlerinin satılmakta olduğunu, satışın 03.07.2006 günlü sözleşmeye dayandığını bu sözleşmenin 16/B-d maddesinde “...’in veya ...’in bağlı bulunduğu ... Holding A.Ş’nin bünyesinde yer alan şirketlerden birinin ileride LPG dağıtım firması olarak faaliyete başlaması veya mevcut veya ileride kurulacak olan herhangi bir LPG dağıtım firmasına ortak olması durumunda, keyfiyetin 3 “üç” ay öncesinde ...’a bildirmesi kaydıyla,

Alpet sözleşmeyi tek taraflı olarak herhangi bir mahkeme kararı almaya, herhangi bir ihtar veya ihbar keşidesine gerek kalmaksızın her türlü doğmuş veya doğacak yasal hakları saklı kalmak kaydıyla iş bu sözleşmeyi feshedebilir….” hükmünün yer aldığını, davalı ... Gaz A.Ş’ye 11.07.2007 tarihli ihtarla sözleşmenin feshinin bildirildiğini buna rağmen tesislerde bu davalıya ait ürünlerin pazarlanmaya devam edildiğini intifa hakkı kapsamındaki taşınmaza davalıların elatmasının önlenmesini LPG tank ve tesislerinin kal’ine sözleşmenin feshedildiğinin tespitiyle ortaya çıkan muarazanın giderilmesine karar verilmesini istemiştir.

Davalılar, tesislerin 211 parsel üzerinde kaldığını açılan davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davanın sözleşme hükümlerine aykırı olarak erken açılması sebebiyle reddine karar verilmiştir.

Hükmü davacı temyiz etmiştir.

Dosyada yer alan 03.07.2006 tarihli sözleşme eki listede yer alan tesisler arasında davalılardan ... Ltd.Şti’nin ismi de bulunmaktadır. Dolayısıyla 03.07.2006 günlü sözleşmenin davacı şirketin intifa hakkı 210 parsel ile sınırlı olsa bile ... Ltd. Şti tesislerinin tamamını kapsadığının kabulü zorunludur. Zira sözleşme hükümleri tüm tarafları bağlar.

Bu sözleşmenin yukarıya yazılan 16/B-d hükmüne göre de davacının ileride kurulacak olan herhangi bir LPG dağıtım firmasına sahip olması halinde üç önceden davalılardan ...’a bildirilmesi koşuluyla sözleşmesi fesih yetkisi vardır. Davacının bu amaçla 11.07.2007 günlü ihtarnameyi gönderdiği ve sözleşmeyi fesih iradesini karşı tarafa (davalı ... A.Ş’ye) bildirdiği anlaşılmaktadır.

Bu ihtarnamenin davalıya tebliğ edilip edilmediği ve ihtarın üç aylık süre içersinde yapılıp yapılmadığı hususu ise mahkemece araştırılmamıştır. Gerçekten sözleşmenin anılan hükmüne göre davacı şirketin veya şirketin bağlı bulunduğu ...

Holding A.Ş’nin bünyesinde yer alan şirketlerden birinin LPG dağıtım firması olarak faaliyete başlaması veya mevcut ya da ileride kurulacak olan herhangibir LPG dağıtım firmasına ortak olması durumunda davacının üç ay önceden bildirmek koşuluyla sözleşmeyi tek taraflı olarak feshetme yetkesi bulunmaktadır. Mahkemece sözleşmede öngörülen koşulun gerçekleşip gerçekleşmediği hususu üzerinde de durulmamıştır.

03.07.2006 tarihli sözleşmenin 17/a maddesi fesihle değil, feshin tasfiyesine ilişkindir. Tasfiyeden amaç sözleşmenin etkilerinden tarafları kurtarmak tarafların sözleşme nedeniyle birbirlerinin malvarlığına kattıkları değerler varsa sözleşme hükümlerine uygun iadesini sağlamaktır. Sözleşmenin 17/a maddesinde tasfiyenin nasıl yapılacağı hükme bağlandığından bu hüküm ancak feshin tasfiyesinde gözetilebilir. Mahkemenin uyuşmazlığı feshe ilişkin sözleşmenin 16/B-d hükmü yerine 17/a maddesini dikkate alarak çözmesi açıklanan nedenle doğru olmamıştır.

Bütün bu açıklamalardan sonra mahkemece yapılması gereken iş taraflar arasındaki 03.07.2006 tarihli sözleşmenin davalılardan ... Limitet Şirketi tesislerinin tamamını kapsadığı kabul edilerek, 11.07.2007 günlü ihtarnamenin sözleşmenin 16/B-d maddesi hükümlerine uygun süresinde gönderilip gönderilmediğini araştırmak yine bu ihtarnamenin hangi tarihte davalı ... Gaz A.Ş’ye tebliğ edildiği hususu üzerinde durmak, feshin ihbar koşulları sözleşmenin 16/B-d maddesine uygun ise istemi bunun sonucuna uygun değerlendirmek olmalıdır.

Yapılan bu saptamalar bir yana bırakılarak taraflar arasındaki 03.07.2006 günlü sözleşme hükümleri ve bu sözleşmenin feshin tasfiyesine ilişkin 17/a maddesi hükmü dikkatten kaçırılarak davanın eksik araştırma ve incelemeyle yazılı olduğu şekilde reddi doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.