Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2009/2135 K.2009/3472

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 20.05.2008 gününde verilen dilekçe ile beyanlar hanesindeki kaydın terkini istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; Tapu Sicil Müdürlüğü ve Kadastro Genel Müdürlüğü aleyhine açılan davanın pasif husumet yokluğundan reddine, TCDD. Genel Müdürlüğü aleyhine açılan davanın kabulüne dair verilen 04.12.2008 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı .... Genel Müdürlüğü vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, 665 ada 6 parsel sayılı taşınmazın tapu kaydının beyanlar hanesine yazılan “Danıştay Kararı gereğince satış veya devir yapılamaz. Mülkiyeti kısıtlayıcı hak tesis edilemez” belirtmesinin terkini istemiyle açılmıştır. Mahkemece, dava kabul edilmiştir. Hükmü, davalı ... temyiz etmiştir.

Gerçekten, “Beyanlar” başlıklı Türk Medeni Kanununun 1012 madde hükmü “Bir taşınmazın eklentileri, malikin istemi üzerine kütükteki beyanlar sütununa yazılır. Bu kaydın terkini, kütükte hak sahibi görünen bütün ilgililerin rızasına bağlıdır. Taşınmaz mülkiyetine ilişkin kamu hukuku kısıtlamalarının beyanlar sütununa yazılması ve bu sütuna yazılabilecek diğer hususlar tüzükle belirlenir. Özel kanun hükümleri saklıdır” şeklindedir.

Yasanın sözü edilen bu hükmü uyarınca genellikle tapu kütüğüne yazılarak alenileştirilmesinde fayda umulan hukuki ilişki ve fiili durum şeklinde tarif edilen her beyanın tapu kütüğünün beyanlar hanesinde gösterebilme olanağı yoktur. Başka bir anlatımla, tapu kütüğünün beyanlar hanesine “beyanda” bulunulabilmesi için ya Medeni Kanunda bir hüküm olması veya özel kanunlarda bu konuda bir hükme yer verilmesi yahut Tapu Sicil Tüzüğünde bir düzenleme yapılmış olması gerekir.

Tapu Sicil Tüzüğünün 60. maddesi hükmünce de kütüğün beyanlar sütununa ancak mevzuatın yazılmasını öngördüğü hususlar yazılabilir. Ne var ki; yasal düzenlemelerdeki belirsizlikler nedeniyle Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü genelge ve talimatlarıyla açıklayıcı olmak koşuluyla örneğin; bina yapılamaz beyanı, yıkım kararları, uygulanamayan mahkeme ilamları, orman içi binalar gibi belirtmelerde tapunun beyanlar sütununa işaretlenebilir.

Birbirinden farklı konularda beyanlar sütununa yapılan kayıtların bazıları, üçüncü kişilerin iyiniyetini bertaraf etmeye yararken, bazıları ilgilisi yararına karine yaratır. Bazıları ise taşınmaza bağlı bir ayni hakkı ya da şahsi hakkı açıklarken bazı beyanlar da kamu hukukundan kaynaklanan kısıtlamaları açıklar. Bir diğer anlatımla, beyanın niteliğine göre beyana bağlanan sonuç değişmektedir (Oğuzman-Seliçi, Eşya Hukuku, İstanbul 2004, s.204).

Somut olayda da.

TCDD ye ait taşınmazların satışı nedeniyle Danıştay'da görülmekte olan davada, TCDD Genel Müdürlüğünün işletme fazlası taşınmazları satmasına olanak tanıyan 5335 sayılı Yasanın 32. maddesinin Anayasa'ya aykırılığı iddiasıyla iptali için Anayasa Mahkemesine başvurulmuş ve bu maddenin uygulanmasına yönelik 09.11.2006 tarihli ve 26341 sayılı resmi gazetede yayınlanan TCDD İşletmesi Genel Müdürlüğüne ait Taşınmazların Satış ve Değerlendirilmesi Hakkındaki Yönetmeliğin uygulanması gerektiği yönünde yürütmenin durdurulması kararı verilmiştir.

Danıştay kararı üzerine Kadastro Genel Müdürlüğü Tasarruf İşlemleri Dairesi Başkanlığının 18.03.2008 tarihli yazısı ile davalı kurum tarafından anılan yasal düzenlemelere dayanılarak satılan taşınmazların tapu kaydına belirtme konulması istenmiştir. Tapu sicil müdürlüğü de çekişme konusu 665 ada 6 parsel sayılı taşınmazın tapu kaydına 19.03.2008 tarihinde “Danıştay Kararı gereğince satış veya devir yapılamaz.

Mülkiyeti kısıtlayıcı hak tesis edilemez” şeklinde beyanlar sütununa kayıt yapmıştır.

Yukarıda belirtildiği gibi tapu kaydında yer alacak beyanların amacı gayrimenkulle ilgili bazı fiili veya hukuki durumlara ya da zaten mevcut bulunan bazı haklara aleniyet sağlamaktan ibarettir. Dava konusu kayıtta hukuki durumu alenileştirmekte olup üçüncü kişileri bilgilendirmektedir. Diğer bir anlatımla, kamu düzenini koruma amaçlı hususun beyanlar sütununda gösterilmesi yasal düzenlemelere ve beyanların fonksiyonuna aykırılık oluşturmamaktadır. Mahkemece, bu yön gözardı edilerek davanın kabulü doğru görülmediğinden kararın bozulması gerekmiştir.