Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2009/3574 K.2009/4501

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 07.11.2007 gününde verilen dilekçe ile bayilik sözleşmesinden kaynaklanan elatmanın önlenmesi, kal ve muarazanın giderilmesi istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 18.03.2008 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı ... Gaz İnş. Nak. Gıda Petrol Ürünleri Otomotiv San. ve Tic. A.Ş. vekili tarafından istenilmekle temyiz isteminin reddine karar verilmesi üzerine, mahkemenin temyiz isteminin reddi kararı kaldırılarak hükmün esastan incelenmesi istemiyle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı, 63 parsel sayılı taşınmaz üzerinde 15 yıl süre ile intifa hakkı bulunduğunu, intifa hakkını bayiileri ... Petrol Ürünleri İnş. San. Tic. Ltd. Şti. aracılığı ile kullandıklarını, bayilerinin otogaz satış anlaşması yaptığı firmalarla kendilerinin de anlaştığını, ... Gaz İnş. Makina Gıda Petrol Ürünleri Otomotiv San. ve Tic. A.Ş. ile de 01.01.2007 tarihinde sözleşme imzaladıklarını, sözleşmenin 16/B-d maddesinde “...’in veya ...’in bağlı bulunduğu ... Holding A.Ş’nin bünyesinde yer ... şirketlerden birinin ileride LPG dağıtım firması olarak faaliyete başlaması veya mevcut veya ileride kurulacak olan herhangi bir LPG dağıtım firmasına ortak olması durumunda, keyfiyetin 3 “üç” ay öncesinde ... Gaz İnş. Makina Gıda Petrol Ürünleri Otomotiv San. ve Tic. A.Ş.’ye bildirmesi kaydıyla,

... sözleşmeyi ... taraflı olarak herhangi bir mahkeme kararı almaya, herhangi bir ihtar veya ihbar keşidesine gerek kalmaksızın her türlü doğmuş veya doğacak yasal hakları saklı kalmak kaydıyla iş bu sözleşmeyi feshedebilir….” hükmünün yer aldığını, davalı ... Gaz İnş. Makina Gıda Petrol Ürünleri Otomotiv San. ve Tic. A.Ş.’ye 11.07.2007 tarihli ihtarla

sözleşmenin feshinin bildirildiğini buna rağmen tesislerde bu davalıya ait ürünlerin pazarlanmaya devam edildiğini intifa hakkı kapsamındaki taşınmaza davalıların elatmasının önlenmesini LPG tank ve tesislerinin kal’ine sözleşmenin feshedildiğinin tespitiyle ortaya çıkan muarazanın giderilmesine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... Gaz İnş. Makina Gıda Petrol Ürünleri Otomotiv San. ve Tic. A.Ş.nin kendilerine husumet yöneltilemeyeceğini, ayrıca davacının ... Petrol Ürünleri İnş. Tic. Ltd. Şti. ile yaptıkları otogaz satış sözleşmesini feshedemeyeceğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmü, davalı ... Gaz İnş. Makina Gıda Petrol Ürünleri Otomotiv San. ve Tic. A.Ş. temyiz etmiştir. Mahkeme temyiz istemini süresinde olmadığı gerekçesiyle reddetmiş, davalı bu kez bu kararı da temyiz ederek temyiz isteminin süresinde olduğunu, mahkemenin temyiz isteminin reddi kararının kaldırılması ve hükmün esastan incelenmesi talebi ile temyiz istemi reddi kararını temyiz etmiştir.

1-Yerel mahkeme kararı, hükmü temyiz eden davalıya 11.08.2008 tarihinde tebliğ edilmiş, davalı 12.09.2008 tarihinde temyiz isteminde bulunmuştur. Temyiz süresi adli tatil içerisinde dolduğundan HUMK.nun 177. maddesi uyarınca 7 ... uzatılmış sayılacağından davalının 12.09.2008 tarihinde yasal 7 günlük sürede temyiz isteminde bulunduğundan, temyiz süresinde olup mahkemenin temyiz isteminin reddine dair 03.12.2008 tarihli kararının kaldırılmasına;

2-Dava, intifa hakkına konu taşınmaz üzerindeki otogaz tesislerinin kaldırılması ve taraflar arasındaki çekişmenin giderilmesi isteğine ilişkindir.

Davacı, davalılardan ... Petrol Ürünleri İnş. San. Tic. Ltd. Şti. Ile 08.07.2005 tarihinde intifa hakkına sahip olduğu 63 parsel sayılı taşınmaz üzerinde akaryakıt istasyonu işletilmek üzere bayilik sözleşmesi imzalamıştır. Bu sözleşmeyi imzaladıktan sonra bayisinin otogaz satışı için anlaşma yaptığı ... Gaz İnş. Makina Gıda Petrol Ürünleri Otomotiv San. ve Tic. A.Ş.

Ile 01.01.2007 tarihinde ... sözleşmesi imzalayarak bayisinin intifa hakkına konu taşınmaz üzerinde otogaz satışına izin vermiştir. 01.01.2007 tarihli ... sözleşmenin 16/B-d hükmüne göre de davacı şirketin veya şirketin bağlı bulunduğu ... Holding A.Ş’nin bünyesinde yer ... şirketlerden birinin LPG dağıtım firması olarak faaliyete başlaması veya mevcut ya da ileride kurulacak olan herhangi bir LPG dağıtım firmasına ortak olması durumunda

davacının üç ay önceden bildirmek koşuluyla sözleşmeyi ... taraflı olarak feshetme yetkesi bulunmaktadır. Davacı da bu yetkisini kullanarak %94 hissesine sahip oldukları ... Petrol Tic. Nak. A.Ş.nin 05.07.2007 tarihinde

LPG dağıtım lisansı aldığını belirterek 11.07.2007 tarihinde davalı ... Gaz İnş. Makina Gıda Petrol Ürünleri Otomotiv San. ve Tic. A.Ş.ye ... sözleşmesini feshettiğini bildirmiş, Bu bildirim, 19.07.2007 tarihinde tebliğ edilmiştir. Eldeki dava ise, 07.11.2007 tarihinde açılmıştır. Yine ... sözleşmesinin 17/a maddesi hükmüne göre sözleşmenin herhangi bir şekilde sona ermesi durumunda ilk 15 ... içinde tesisin ... kriterlerine uygunluğu durumunda ... Gaz'dan satın alınması için fiyat mutabakatı sağlanmaya çalışılacağı, fiyatta anlaşılamadığı takdirde 15 ... içinde otogaz tesislerinin istasyondan kaldırılacağı öngörülmüştür. Davacı yanda, davalı tarafa gönderdiği ihtarnamede anılan 17/a maddesi hükmünce işlem yapılması hususu da karşı tarafa bildirilmiştir.

Kısaca söylemek gerekirse, davacı yan ... sözleşmesindeki 16/B-d hükmü gereği ortağı oldukları ... Petrol'ün otogaz dağıtım lisansı aldığını belirterek sözleşmeyi feshetmiştir. Ne var ki, ... Petrol'ün otogaz dağıtım lisansı aldığına dair dosya içerisinde belge bulunmadığı gibi davacı yanın bu şirkete ortak olduğuna dair herhangi bir kayda da rastlanmamıştır. Mahkemece öncelikle sözleşmenin feshi nedeni olan bu koşulun gerçekleşip gerçekleşmediği saptanmamıştır.

Ayrıca, sözleşmenin tasfiyesine ilişkin ... sözleşmenin 17/a maddesi hükmü uyarınca da davalı yana fiyatta anlaşma konusunda tebliğden itibaren 15 ... süre verilmiş, anlaşmaya varılmaması halinde takip eden 15 ... içerisinde tesislerin kaldırılması istenmiştir. Fesih ihtarında bu husus açıkça belirtilmesine ve bu sürelerin de 08.11.2007 tarihinde sona ermesine rağmen dava 07.11.2007 tarihinde açılmıştır. Diğer bir anlatımla, davalı yan fuzuli şagil durumuna düşmeden önce dava açılmıştır.

Yapılan bu saptamalar bir yana bırakılarak taraflar arasındaki 01.01.2007 günlü sözleşme hükümleri ve bu sözleşmenin feshin tasfiyesine ilişkin 17/a maddesi hükmü dikkatten kaçırılarak davanın eksik araştırma ve incelemeyle yazılı olduğu şekilde reddi doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.