Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2009/3862 K.2009/4316

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 07.04.2005 gününde verilen dilekçe ile geçit hakkı istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 19.12.2008 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı Hazine ve ... vekilleri tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, Türk Medeni Kanununun 747.maddesine dayalı geçit hakkı tesisi istemine ilişkindir.

Davalılar Hazine ve Belediye, davanın reddine karar verilmesini istemiş, diğer davalı ... savunmada bulunmamıştır.

Mahkemece, bilirkişi krokisinde kırmızı ve mavi ile işaretlenen ve (A1) ile gösterilen güzergahtan davacının 790 parseli yararına geçit kurulmuştur.

Hükmü, davacı ve davalılar Hazine ile Belediye temyiz etmiştir.

1-Yapılan yargılamaya, toplanan delillere ve tüm dosya içeriğine göre davacının bütün temyiz itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir.

2-Bilirkişi krokisinde (A1) ile gösterilerek mahkemece 790 sayılı parsel lehine geçit tesis edilen yerin yol ile bağlantısının sağlanabilmesi için 777 sayılı parsel üzerinden bir kısım yerden geçilmesi zorunludur. Bilirkişi, taşınmazın bu bölümünü (A2) ile işaretlemiştir. Davalılardan ..., 777 sayılı parselin 1/3 paylı malikidir. Diğer paylar dava dışı ... ..., ... adlarına kayıtlıdır. Bu kişilerin de HUMK.nun 73.maddesi uyarınca davada taraf durumunu alıp, delilleri toplanarak savunmaları saptanmadan 777 parsel üzerinden geçit tesisine olanak yoktur. Usul kuralları gereğince mahkemece, öncelikle taraf teşkilinin sağlanması, hükmün esasının bundan sonra tesisi gerektiğinden karar bozulmalıdır.

3-Bu tür davalarda, taşınmazın bulunduğu yer belediyesine husumet düşmez. Husumet, aleyhine geçit tesisi edilecek taşınmazların kayıt maliklerine yöneltilir. Mahkemece, belediye aleyhine açılan dava bundan ötürü reddedilmiş, ancak vekili yararına avukatlık ücretine hüküm kurulmamıştır.

Davalı belediyenin temyizi açıklanan sebeplerle yerinde görüldüğünden kararın bozulması gerekmiştir. .

Kabulü göre de; HUMK.nun 364.maddesi hükmü gereğince, keşif çekişmeli mahallin yerinde incelenmesi işlemidir. Yasanın 366.maddesine göre de yapılan keşfin bir zabıt varakasıyla tespiti ve bu zaptın mahkeme dosyasına konulması gerekir. Çünkü, keşfin usul yöntemine uygun yapılıp yapılmadığı, davaya etkisi ancak bu şekilde denetlenip incelenebileceğinden, keşif zaptının dosyada bulunmaması da açıklanan usul kurallarına aykırıdır.