Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2009/3981 K.2009/4588

Taraflar, arasındaki alacak davasından dolayı mahal mahkemesinden verilen yukarıda ... ve sayısı yazılı hükmün; Dairemizin 29.12.2008 ... ve 2008/7592-15885 sayılı ilamı ile bozulmasına karar verilmişti. Süresi içinde davalılar vekili tarafından kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla, dosya içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı, ... ilçesi ... köyü sınırlarında kalan 127.051 m2’lik Devlet Orman alanında 992 yataklı turistlik tesis yapılması amacıyla ... ... A.Ş.’ye 49 yıllığına izin verildiğini, ... ... A.Ş.’nin 29.04.1991 tarihli taahhütnameyi imzaladığını, yine aynı yerde ilave 142 ... için de ... ... A.Ş.’den 07.07.1998 tarihli taahhütnamenin alındığını, tesislerin ... ... A.Ş. tarafından ... Tur. Yat. A.Ş.’ye kiraya verildiğini, taahhütname hükümlerine göre ... ...

A.Ş.’nin yıllık kira geliri üzerinden ...

A.Ş.’nin de yıllık bilançosuna göre gayrisafi gelirin %2 payını idareye ödeme yükümlülükleri bulunduğunu, 992 ... için ödemenin Mart ayı sonunda, 142 ... için ise Eylül ayı sonunda yapılması gerektiğini, davalıların ödemelerini Eylül ayı sonunda yaptıkları gibi gayrisafi geliri hesaplarken de satılan hizmet maliyetini düşürdüklerini ileri sürerek, 1996, 1997, 1998, 1999 ve birleştirilen davada 2002 yılına ilişkin eksik yatırılan kira bedelleri ve gecikme tazminatlarının tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, 1996 ve 1997 yılına ait %2 gelir paylarının geç ödenmesinden dolayı 4.063,28 YTL gecikme zammının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiş, davacı idare tarafından hükmün temyizi üzerine yerel mahkeme kararı bozulmuştur. Bozma üzerine, davalılar karar düzeltme isteminde bulunmuşlardır. Dairemiz bozma ilamı; 6831 sayılı Orman Kanununun 16, 17, 18 ve 115.Maddeleri Gereğince Yapılacak Arazi Tahsisleri ve Verilecek İzinlere Ait 07.02.1988 günlü Resmi Gazetede yayınlanan Yönetmeliğin 49/b maddesinde “Tesisin işletmeye

açılışını takip eden ikinci takvim yılının başından itibaren izin süresince işletmeye ait gayrisafi yıllık gelirin %2’si en geç ertesi yılın Mart ayı sonuna kadar bu maddenin (a) fıkrasında belirtilen bedele ilave olarak müteşebbisten tahsil edilir” hükmünün bulunmakta iken, bu hüküm 05.04.1995 günlü Orman Arazilerinin Tahsisi Hakkındaki Yönetmeliğin 52/4.maddesinde “izin süresince yapılan yatırımın işletmeye geçtiği tarihten başlamak üzere tahsis olunan arazi üzerinde kurulan işletmelere ait gayrisafi yıllık gelirin %2’si takip eden yılın Eylül ayı sonuna kadar izin sahibinden tahsil edilir” şeklinde değiştirilmesi,

bu son yönetmeliğin 71.maddesiyle de 07.02.1988 tarih ve 19718 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan önceki yönetmelik yürürlükten kaldırılmış olması karşısında mahkemenin %2 gelir payının Eylül ayı sonunda ödenmesi gerektiğine dair kabulü yerinde görülerek karar;

“Taraflar arasındaki ... uyuşmazlık gayrisafi yıllık gelirin hesaplama yönteminden kaynaklandığından, eldeki davada öncelikle gayrisafi gelirden tanım olarak neyin anlaşılması gerektiği üzerinde durulması gerekecektir. Gerçekten gayrisafi gelir taşınır, taşınmaz malların, işletmelerin hak ve hizmetlerden masraf düşülmeden elde edilen gelirleri ifade eder.

Borçlar Kanununun 18. maddesi hükmü gereğince tarafların ... iradelerinin de gayri safi gelir sözcüğü ile işletme gelirinin kazanılması için gerekli giderler ile birlikte hesaplanan tutarları amaçladıkları anlaşılmaktadır. Bu nedenle mahkemenin hükme dayanak yaptığı bilirkişi raporlarında gelirin kazanılması için işletmede yapılan giderlerin gayri safi hasıla kavramı dışında tutulması taahhütname hükümlerine aykırı olmuştur…” gerekçesiyle bozulmuştur.

Tüm dosya içeriği, taahhütname ve yönetmelik hükümlerine göre usul ve yasaya uygun olup, davalıların gayrisafi gelir kavramının yanlış değerlendirildiği yönündeki karar düzeltme istemleri yerinde görülmemiş, isteminin reddi gerekmiştir.