Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2009/4480 K.2009/5335

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 23.09.2003 gününde verilen dilekçe ile elatmanın önlenmesi ve tazminat istenmesi üzerine bozma ilamına uyularak yapılan duruşma sonunda; elatmanın önlenmesi isteminin kabulüne, tazminat isteminin kısmen kabulüne dair verilen 22.12.2008 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

_K A R A R_

Davacı ... Tüzel Kişiliği, köylerine ait 10 parsel numaralı meraya davalı idarenin kanal, pompa istasyonu ve rezervuar yapmak suretiyle elattığını ileri sürerek, elatmanın önlenmesini, tesislerin kaldırılmasını, 1000.00 YTL tazminat ve 1000.00 YTL ecrimisil istemiştir.

Davalı, kamu yararı amacıyla sulama projesi yapıldığını savunmuştur.

Mahkemece idari yargının görevli olduğu gerekçesi ile verilen görevsizlik kararı Dairemizce özetle “... Mera Kanununun 14. maddesi uyarınca tahsis amacı yetkili mercice değiştirilmeden meraya elatılması ve sınırlarının daraltılması olanağı yoktur. Uyuşmazlık yararlanma hakkına dayalı ve taşınmazın aynına ilişkin olduğundan bu tür iddiaların görülme yeri idari yargı değil genel yargı mahkemeleridir...” gerekçesi ile bozulmuştur.

Davacı bozma ilamından sonra tazminat istemini 44.938.01 YTL olarak ıslah etmiştir.

Mahkemece, Mera Yönetmeliğinin 8/c-2 maddesi uyarınca belirlenen 20 yıllık ot bedeli 40.753.72 YTL ile 1877.76 YTL ecrimisilin davalıdan tahsiline,

fazlaya dair istemin reddine, tesislerin kaldırılması isteminin ise feragat nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Hükmü, davalı vekili temyiz etmiştir.

Tapulama sırasında 2140.500 metrekare yüzölçümündeki 10 parsel sayılı taşınmazın davacı ... Köyünün kadim merası olduğu belirtilmek suretiyle mera olarak sınırlandırıldığı anlaşılmıştır. 4342 sayılı Mera Kanununun 4. maddesi uyarınca mera, yaylak ve kışlaklar devletin hüküm ve tasarrufu altında olup, aynı yasanın 14 maddesi uyarınca tahsis amacı değiştirilmedikçe amacı dışında kullanılamaz, sınırları daraltılamaz ve ... mülkiyete geçirilemez.

Mahallinde yapılan keşif sonucu uzman bilirkişinin dosyaya ibraz ettiği gerekçeli rapor ve krokiden davalı idarenin dava konusu mera parselinin 545.000 metrekarelik kesimine 01.04.2002 tarihinde ana kanal, 25.033 metrekarelik kesimine 17.12.2002 tarihinde rezervuar, 6310 metrekarelik kesimine ise 17.12.2002 tarihinde pompa istasyonu yapmak suretiyle elattığı anlaşılmıştır. Davacı idare, davanın açıldığı tarihten sonra tesislerin bulunduğu kesimlerin 4342 sayılı Mera Yasasının 14. maddesi uyarınca tahsis amacının değiştirilmesi için Tarım ve Köy işleri Bakanlığına başvurmuş ise de, henüz bu işlemler sonuçlanmamıştır.

Kural olarak, meraların ... mülkiyeti Hazineye, yararlanma hakkı köy veya belediyeye aittir. Meralardan yararlanma hakkı olan köy ve belediyeler yoksun kalınan yararlanma karşılığı olarak haksız elatma nedeniyle hayvanların yararlandığı ot bedelinin tahsilini isteyebilir. Somut olayda da davacı, davalı idareden ancak ot bedelini tazminat olarak talep edebilir.

Mahkemece, Mera Yönetmeliğinin 8/c-2 maddesi uyarınca 20 yıllık ot bedeli miktarı hesaplattırılarak belirlenen bu miktar hüküm altına alınmış ise de anılan madde meraların tahsis amacının değiştirilmesi yöntemine ilişkin olup, 20 yıllık ot bedeli meradan yararlanma hakkı olan köy tüzel kişiliği adına değil, Mera Fonu Yönetmeliği uyarınca açılacak fon hesabına yatırılması öngörüldüğünden mahkemece esas alınan bu hesaplama yöntemi doğru görülmemiştir.

Yukarıda açıklandığı üzere, davacı köy tüzel kişiliği haksız elatma nedeniyle ancak hayvanların yararlandığı ot bedelini isteyebilir.Bu bedel ise, elatma tarihinden dava tarihine kadar hesaplanacak ot bedelidir. Hal böyle olunca mahkemece yapılacak iş, HUMK.nun 275. maddesi uyarınca uzman bilirkişiye anılan yöntemce ot bedeli hesaplatmak ve belirlenecek bu miktarı hüküm altına almak olmalıdır.

Mahkemece, yöntemince hesaplanmayan fahiş miktar üzerinden tazminata ve ayrıca ecrimisile hükmolunması usul ve yasaya aykırı olup karar bozulmalıdır.