Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2009/4758 K.2009/5526

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 04.07.2003 gününde verilen dilekçe ile noter satış vaadi sözleşmesine dayalı tapu iptali ve tescil istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 23.09.2008 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı Müflis .... masası iflas idaresi vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

_K A R A R_

Dava, biçimine uygun düzenlenen taşınmaz satış vaadi sözleşmesine dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

Davalı, ... ve ... davayı kabul etmiştir.

Davalılardan .... İflas İdaresi davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece dava kabul edilmiştir.

Hükmü, davalı .... İflas İdaresi temyiz etmiştir.

Davada dayanılan 20.07.1999 günlü sözleşmenin tarafları davacı şirket ile davalılar ortak miras bırakanı ... ... Yarar’dır. Sözleşmede satış vaadinin 800.000 Amerikan Doları bedel karşılığı düzenlendiği, bunun 200.000 Dolarının alındığını, kalan 600.000 Dolar için her biri 200.000 Amerikan Doları olmak üzere 20.11.1999, 20.03.2000 ve 20.07.2000 tarihli üç adet senet düzenlendiği yazılıdır.

Davalılardan .... İflas İdaresi sözleşmede bonoyla yapılması kararlaştırılan bedellerin ödenmediğini savunmuştur.

Taşınmaz satım sözleşmesinde objektif bakımdan esaslı nokta olarak bulunması zorunlu unsurlardan birisi de satış bedelidir. Taşınmaz satış vaadi sözleşmesi açısından bakılırsa, semen; satışı vaat olunan taşınmazın bedeli, vaat alacaklısının da karşı edimidir. Gerçekten, BK.m.217’nin yaptığı gönderme

nedeniyle aynı yasanın satım ve trampa sözleşmelerinde uygulanacak 182. maddesinde “satım bir akittir ki onunla satıcı, satılan malı alıcının iltizam ettiği semen mukabilinde…”denmek suretiyle satış bedelinin satım akitlerinde sözleşmenin temel unsurlarından olduğu ifade edilmiştir. Kuşkusuz taraflar satış bedelini serbestçe tayin edebilir.

Hukuk Genel Kurulu’nun 19.05.1979 tarihli 77/14-8372 Esas, 1979/4364 Karar sayılı ilamı ile Dairemizin 15.11.2007 tarihli 12545-14157 sayılı ilamlarında belirtildiği üzere senetle olan ödemelerin yapılmadığı savunulmuşsa ödemelerin varlığını ispat yükü vaat alacaklısına düşer. Senede bağlı ödemelerin ispatı ise Türk Ticaret Kanununun 621. maddesi hükmünce makbuzla kanıtlanabilir.

Dosyada yer alan “protokol” başlıklı belgede davalılar miras bırakanı ve satış vaadi borçlusu ... ... Yarar’ın imzası bulunmadığından bu belge HUMK.nun 299. maddesi uyarınca ne murisi ne de davalı miras bırakanları bağlar.

Bu saptamalar bir yana bırakılarak ispat külfetini tayinde yanılgıya düşülmek suretiyle satış vaadi sözleşmesinde kararlaştırılan tüm bedel ödenmiş gibi istemin yazılı olduğu şekilde hüküm altına alınması doğru değildir. Bu durumda mahkemece yapılması gereken ...; davacıya, senede bağlanan ve davalı ... idaresinin ödenmediğini savunduğu senet bedellerinin ödendiğine ilişkin yöntemine uygun delillerini sorarak toplamak, ödeme kanıtlanmazsa kanıtlanmayan bu tutarın iflas idaresine karşılık gelecek payı davacıya depo ettirmek, bütün bunların sonucuna uygun bir hüküm kurmak olmalıdır. Karar açıklanan nedenlerle bozulmalıdır.