Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2009/4853 K.2009/7289

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 15.08.2008 gününde verilen dilekçe ile tapu iptali ve tescil istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 06.11.2008 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı Hazine vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

_K A R A R_

Davacı, davalı Hazineye ait 1206 ada 125 parsel sayılı taşınmazın 100 metrekarelik kesiminin 2981 sayılı İmar Affı Yasası uyarınca bayii davalı ...’a tahsis edildiğini, taşınmazı 4.1.2003 tarihli satış sözleşmesi ile temlik aldığını, taşınmazın bulunduğu yerde imar uygulaması yapılarak tahsis edilen taşınmazın 9648 ada 6 numaralı parsel olduğunu ileri sürerek tapu iptali ve tescil istemiştir.

Davalı Hazine, taşınmazın imar planında “ raylı sistem güzergahında” kaldığını savunmuş, davanın reddini istemiştir.

Davalı ... davayı kabul etmiştir.

Hükmü, davalı Hazine vekili temyiz etmiştir.

Dava, tapu tahsis belgesine dayalı tapu iptali ve tescil isteğine ilişkindir.

Hukuk Genel Kurulunun 4.12.1996 tarihli ve 1996/14-763-864 sayılı kararında da belirtildiği gibi, tapu tahsis belgesi bir mülkiyet belgesi olmayıp yalnızca fiili kullanmayı belirleyen ve ilgilisine kişisel hak sağlayan bir zilyetlik belgesidir. Tapu tahsis belgesinin varlığı tahsis edilen yerin adına tahsis yapılan kişi veya mirasçıları adına tescili için yeterli değildir. Tahsis kapsamındaki yerin hak sahibi adına tescil edilebilmesi için;

-Hukuki yönden geçerliliğini koruyan bir tapu tahsis belgesinin bulunması,

-Tahsise konu yerde 3194 sayılı Yasanın 18.maddesi uyarınca imar planı veya 3290 sayılı yasa ile değişik 2981 sayılı yasa uyarınca ıslah-imar planlarının yapılmış olması,

-İlgilisine, tapu tahsis belgesi gereğince bir başka yerden tahsis yapılmamış olması,

-Tahsise konu yerin kamu hizmetine ayrılmamış ve imar planına göre konut alanında kalmış olması,

-Tahsise konu yer ile tescili istenilen taşınmazın aynı yer olup olmadığı ve taşınmazın niteliklerinin belirlenmesi amacıyla mahallinde uzman bilirkişiler aracılığı ile keşif yapılması,

-Tahsise konu arsa bedelinin ödenmiş olması, ödenmemiş ise taşınmazın dava tarihindeki rayiç değerinin uzman bilirkişiler aracılığı ile saptanarak hükümden önce mahkeme veznesine veya belirlenecek tevdi mahalline depo edilmiş olması.

-İmar parsellerinin oluşturulması sırasında, şuyulandırmaya tabi tutulan parselden 3290 sayılı yasa ile değişik 2981 sayılı yasanın 18/b-c maddesi uyarınca düzenleme ortaklık payı kesilip kesilmediğinin, kesilmiş ise uygulanan oranın saptanması gerekir,

-Mahkemece, yukarıda belirtilen koşullar doğrultusunda yapılacak inceleme sonucunda, tescil isteğinin kabulü için yasal koşulların oluştuğu kabul edildiği takdirde, 3290 sayılı yasa ile değişik 2981 sayılı yasanın 10/C-2 maddesi gereğince tahsise konu yerde uygulanan düzenleme ortaklık payının davacıyı da bağlayıcı nitelikte olduğu dikkate alınarak tahsis miktarından bu oranda yapılacak indirimden sonra kalan miktarın tesciline karar verilmelidir.

Somut olayda; davalı hazine dava konusu taşınmazın “ raylı sistem güzergahında” kaldığını savunmuş, teknik bilirkişilerde 05.11.2008 tarihli raporlarında “metro güzergahı raylı sistem koruma alanında“ kaldığını bildirmişler ise de, mahkemece bu husus araştırılmamıştır.

3194 sayılı İmar Yasasının 11. maddesi hükmü uyarınca, İmar planında; meydan, yol, ..., yeşil saha, otopark, toplu taşıma istasyonu ve terminal gibi umumi hizmetlere ayrılmış yerlere rastlayan Hazine ve özel idareye ait arazi ve arsalar belediye veya valiliğin teklifi, ... ve Gümrük Bakanlığının onayı ile belediye ve mücavir alan sınırları içinde belediyeye; mücavir alan sınırları

dışında özel idareye bedelsiz terk edilir ve tapu kaydı terkin edilir. Mahkemece, dava konusu taşınmazın anılan madde hükmü uyarınca kamu hizmetine ayrılmış belediyeye terk edilmesi gereken yerlerden olup olmadığı ve tahsise konu yerin imar planında konut alanında kalıp kalmadığı merciinden sorulmadan eksik araştırma ve soruşturma ile davanın kabulü doğru olmadığından karar bozulmalıdır.

Kabule göre de; Uygulamada kısaca, İmar Affı Kanunu olarak bilinen 2981 sayılı yasanın 1. maddesi hükmüne göre kanunun amacı; imar ve gecekondu mevzuatına aykırı olarak inşa edilmiş ve inşa halindeki bütün yapılar hakkında uygulanacak işlemleri düzenlemek ve bu işlemlere dair müracaat, tespit, değerlendirme, uygulama ve duyuru esaslarını ve ilgili diğer hususları belirlemektir.

Görülüyor ki; kanun imar ve gecekondu mevzuatına aykırı olarak inşa edilmiş ve inşa halindeki yapı maliklerini hedeflemiştir. Başka bir anlatımla, kanunda yazılanlar dışındaki kişilerin İmar Affı Kanununa dayanarak istemde bulunma olanakları yoktur.

Ne var ki, 3290 sayılı Kanun İle Bazı Maddeleri Değiştirilen Ve Bazı Maddeler Eklenen 2981 sayılı Kanunun Uygulamasına Dair Yönetmeliğin 25.maddesi, kanun kapsamında kalan kişilere yapılan tahsisin bunlar tarafından üçüncü kişilere temlikine imkan sağlamıştır. Ancak bu gibi durumlarda da tahsis sahiplerinden devralan kişilerin 2981 sayılı Kanundan yararlanıp yararlanamayacağı hususunun araştırılması gerekir.

2981 sayılı Kanunun 13/a hükmüne göre, arsa tahsis edilecek kimselerin kendisinin veya eşinin veya reşit olmayan çocuğunun oturduğu belediye ve mücavir alan sınırları içinde ev yapmaya müsait arsaya veya bir eve veya apartmanın bağımsız bir bölümüne veya bir bölümü işyeri olarak kullanılan bir yapıya sahip bulunmaması zorunludur.

Mahkemece yapılan bu saptama üzerinde durulmadan davanın kabulü de doğru görülmemiştir.