Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2009/5017 K.2009/7855

Davacılar vekili tarafından, davalı aleyhine 24.12.2004 gününde verilen dilekçe ile tapu kaydındaki haciz şerhinin terkini ve icra inkar tazminatı istenmesi üzerine yapılan muhakeme sonunda; davanın kabulüne dair verilen 29.01.2009 günlü hükmün Yargıtayca, duruşmalı olarak incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, tayin olunan 23.06.2009 günü için yapılan tebligat üzerine temyiz eden davalı vekili ... ile karşı taraftan davacılar vekili ... geldi. Açık duruşmaya başlandı. Süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra gelen tarafların sözlü açıklamaları dinlendi. Duruşmanın bittiği bildirildi. ... karara bırakıldı. Bilahare dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, 6208 ada 3 parsel sayılı taşınmazın tapu kaydına 26.10.2000 tarihinde konulan haciz şerhinin terkini, ... 14.İcra Müdürlüğünün 1999/20485 sayılı takip dosyası sebebiyle menfi tespit talebi ve icra inkar tazminatı tahsili istemlerine ilişkindir.

Davalı banka, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, ... 14.İcra Müdürlüğünün 1999/20485 sayılı dosyası ile konulan 1.411.813.516.939 TL.lik haciz işleminin iptaline, haciz şerhinin terkinine, davacıların icra dosyasında borçlu olmadıklarının tespitine ve %40 oranında tazminatın davalı bankadan tahsiline karar verilmiştir.

Hükmü, davalı banka temyiz etmiştir.

Yukarıda özetlendiği üzere dava, 6208 ada 3 parsel sayılı taşınmaz üzerinde davalı banka lehine konulan haciz şerhinin terkini, ... 14.İcra Müdürlüğünün 1999/20485 sayılı takibi nedeniyle borçlu bulunulmadığının tespiti ve icra inkar tazminatı tahsili istemlerine ilişkindir.

Gerçekten, hükmüne uyulan Dairemizin 22.11.2007 tarihli bozma ilamında vurgulandığı üzere dava konusu taşınmazın tapu kaydına haciz şerhi

26.10.2000 tarihinde işlenmiştir. İhtiyati tedbir şerhi ise, 10.03.1998 tarihinde işlendiğinden davalı banka Türk Medeni Kanununun 1023. maddesinden yararlanamaz. Mahkemece bu saptama gözetilerek 6208 ada 3 parselin tapu kaydında mevcut 26.10.2000 tarihli haciz şerhinin terkinine karar verilmesinde bir yanılgı yoktur. Ancak;

... 14.İcra Müdürlüğünün 1999/20485 sayılı takip dosyasının incelenmesinden, alacaklısının davalı banka, takip borçlularının ... Tekstil Giyim San. ve Dış Tic. Ltd. Şti., ... ve ... olduğu anlaşılmaktadır. Görülüyor ki davacılar, icra takibinin borçlu veya kefilleri değildir. Diğer taraftan, icra dosyasında davacılara yöneltilen bir işlem de bulunmamaktadır. Kısaca, davacıların anılan icra dosyasına borçlu bulunmadıklarının tespitini istemelerinde hukuki yararları yoktur.

Oysa, bir tespit isteminin dinlenebilmesi için davacının dava konusu hukuki ilişkinin var olup olmadığının mahkemece hemen tespitinde hukuki bir yararının bulunması gerekir. Davacının tespite ilişkin talebinin hukuki yarar yokluğu nedeniyle reddi gerekirken bu bölüm isteğin hüküm altına alınması açıklanan nedenlerle yerinde değildir.

Menfi tespit davalarında tazminat isteminin dayanağı İcra ve İflas Kanununun 72. maddesidir. Anılan maddeye göre, borçluyu menfi tespit davası açmaya zorlayan takibin haksız ve kötüniyetli olduğunun anlaşılması halinde talebi üzerine uğradığı zararlara karşılık takip konusu alacağın %40’ından az olmamak üzere tazminata hükmedilir. Görülüyor ki, yasanın tazminat hükmünden yararlanacak kişi icra takibinin borçlusudur. Oysa yukarıda sözü edildiği üzere davacının ... 14.İcra Müdürlüğünün 1999/20485 sayılı takip dosyasında borçlu sıfatı bulunmamaktadır. Tazminata ilişkin davacı isteminin açıklanan bu nedenle reddi yerine saptanan durum hilafına ve bozma kararına yanlış anlam verilerek hüküm altına alınması da doğru olmamıştır.

Karar, açıklanan nedenlerle bozulmalıdır.