Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2009/5980 K.2009/8262

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 13.11.2001 gününde verilen dilekçe ile hasılat kira sözleşmsinden kaynaklanan aynen iade veya tazminat karşı dava ve birleştirilen davada ise tazminat istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne, karşı ve birleştirilen davanın kısmen kabulüne dair verilen 11.02.2009 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı/davacı ...A.Ş ve davacı/davalı ... tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı/k.davalı ..., davalıya ait hotel ve lokantayı 1.5.1995 başlangıç tarihli ve 1 yıl süreli olarak yapılıp, yenilenerek devam eden sözleşme ile kiraladığını, 16.10.2001 tarihinde gönderdiği ihtarname ile sözleşmeyi fesih ettiğini bildirdiğini, kiralananı 3.11.2001 tarihinde kiralayana teslim ettiğini, kirasında bulunan taşınmazdaki kalorifer tesisatının tamirinin olanaklı olmaması sebebiyle yenisi ile değiştirdiğini belirterek sözleşmenin feshi sebebiyle kalorifer kazanının aynen iadesini, mümkün olmadığı takdirde de 2.500.00 TL.nin dava tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili isteğinde bulunmuştur.

Davalı/k.davacı ise cevabında, kiralananın sözleşme koşullarına uygun olarak ve kazanın da çalışır durumda teslim edildiğini, sözleşmeye göre bakım ve onarım giderlerinin kiracıya ait olduğunu savunmuştur.

Karşı davasında ise; kiracı davacı/k.davalının kiralanandaki kalorifer tesisatı ve müştemilatını sözleşme hükümlerine aykırı olarak çalışır ve sağlam vaziyette teslim etmediğini, bir kısım parçaların değiştirilerek tamir edildiğini belirterek toplam 914.68 TLnin faizi ile birlikte tahsili isteğinde bulunmuştur.

Birleştirilen davada ise, davacı ...A.Ş. Davacı/davalı ...'nin 1.5.1995 başlangıç tarihli kira sözleşmesi ile kirasında bulunan taşınmazın sözleşme hükümlerine aykırı olarak süresinden önce ve kullanılamaz halde teslim ettiğini, sözleşmede hüküm bulunmasına rağmen pencere ve doğramaları pimapen yapmadığını, kiralanan ve müştemilatının boya-badanasını yapmadığını, sözleşme ile teslimi yapılan eşyaların hor kullanıldığını, personelin yemeklerinin verilmediğini, sözleşmenin feshi ve taşınmazın ölü sezonda boşaltılması nedeniyle kiraya veremediğini, belirterek toplam 17.435.916.758 TL (17.435.YTL.)nin 7.11.2001 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili isteğinde bulunmuştur.

Davalı kiracı ... cevabında, kiralananın sözleşme hükümlerine uygun olarak kullandığını ve davacıya teslim edildiğini, eskiyen doğramaların pimapen ile değiştirildiğini, sözleşmenin eki olduğu belirtilen listedeki eşyaların tesliminin sözkonusu olmadığını, teslim edilen eşyaları da iade ettiklerini sözleşmenin feshinin ihbarından sonra çalışanlara yemek verilmediğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece davanın kısmen kabulüne birleştirilen davanın ayrılmasına dair verilen 28.4.2004 tarihli karar tarafların temyizi üzerine Dairemizin 20.6.2006 tarih 2006/4550-7073 sayılı ilamı ile bozulmuştur.

Mahkemece bozma kararına uyularak yapılan yargılama sonucunda, davanın kısmen kabulüne, karşı davanın kabulüne, birleştirilen davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hükmü davacı-davalı ... ve davalı/davacı ...A.Ş vekili temyiz etmiştir.

Dava, karşı dava ve birleştirilen dava taraflar arasında düzenlenen hasılat kira sözleşmesinden kaynaklanan tazminat isteğine ilişkindir.

1-Yapılan yargılamaya, toplanan deliller ve dosya kapsamına göre davacı/davalı ...'nun ve davalı/davacı ...A.Ş.nin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiş reddi gerekmişitr.

2-HUMK.nun 423/6 maddesi gereğince vekalet ücreti, yargılama giderlerindendir. Yargılama harç ve giderleri kural olarak davada haksız çıkan yani aleyhine hüküm verilen tarafa yükletilir. (HUMK.nun 417/1) Davada her iki taraf da kısmen haklı dolayısıyla kısmen haksız çıkarsa, mahkeme harçlar dışındaki yargılama giderlerini haklı çıkma oranına göre taraflar arasında paylaştırır.

Mahkemece birleştirilen davadaki davacı istemi kısmen kabul edildiği halde açıklanan yasal hükümler gözardı edilerek davada vekil ile temsil olunan ... yararına vekalet ücretine hükedilmemiş olması doğru görülmemiş hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.

3- Davalı/davacı ...A.Ş. vekilinin temyiz itirazlarına gelince; dava konusu taşınmaz taraflar arasında 1.5.1995-1.5.2000 tarihlerinde düzenlenen ve yenilenerek devam eden kira sözleşmesi uyarınca davacı/davalı kullanımına bırakılmıştır. Kiracı ... tarafından 16.10.2001 tarihinde çekilen ve kiralayana tebliğ edilen ihtarname ile sözleşmeyi fesih iradesini bildirmiş ve kiralananı 3.11.2001 tarihinde teslim etmiştir. Bu husus taraflar arasında düzenlenen tutanak ile de sabittir.

Yanlar arasında sözleşme hasılat kira sözleşmesi hükümlerine tabi olup Borçlar Kanununun 285/I maddesi gereğince, "müddet hakkında akit veya mahalli adet ile hilafına bir hüküm tayin edilmemiş ise iki taraftan her biri en aşağı altı aylık bir ihbar müddetine riayet şartıyla akdi feshetmek selahiyetine haizdir" hükmünü içermektedir.

Yine 287. madde de "Kira muayyen bir müddet için akdolunup da bu müddetin hitamında kiralayanın malumatıyla ve muhalefeti olmaksızın kiralananın kullanılmasına devam olunduğu yahut mukavelede fesih hakkında gösterilen ihbarı iki taraftan hiçbiri yapmadığı takdirde hilafına mukavele yok ise, bir senelik bir müddetin hitamından altı ay evvel ihbar suretiyle fesh oluncaya kadar seneden seneye akit terdit edilmiş sayılır" şeklindedir.

Eldeki davanın konusunu oluşturan kira sözleşmesi de 1 yıl süreli olarak yapılmış ise de 287.maddeye uygun olarak yenilenerek devam etmiştir. Buna göre son dönem kira süresi 30.04.2002 tarihinde sona ermektedir. Davacı tarafından gönderilen ihtarname davalı kiralayana 22.10.2001 tarihinde yasal süre içerisinde tebliğ edilmiştir. Ne var ki, düzenlenen 07.11.2001 tarihli tutanak içeriğine göre kiralanan 03.11.2001 tarihinde boşaltılmıştır.

Davalı/davacı kiralayanın sair temyiz itirazları yerinde değil ise de, kiralananın kira dönemi sona ermeden önce boşaltılmış olmasından ve sözleşme hükmü olarak taraflarca kabul edilen çalışanların yemek ücretinden kiracı sorumludur. Belirtilen nedenle mahkemece, kira sözleşmesine konu şeyin nitelikleri bulunduğu yer, fiziki ve çevresel koşullarda gözetilerek kiralananın yeniden kiraya verilebileceği makul süre uzman görüşü alınarak saptanmalı, bu süreyi kapsayan kira bedeli ve yine aynı dönem için ödenmediği kiracı davalının cevap dilekçesi ile kabul edilen çalışanların yemek ücreti de hüküm

altına alınmalıdır. Bu hususun gözetilmeyerek söz konusu istemlerin reddedilmiş olması doğru olmadığından kararın belirtilen nedenlerle davalı/davacı ...A.Ş yararına bozulması gerekmiştir.