Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2009/7799 K.2009/8766

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 24.03.2008 gününde verilen dilekçe ile kişisel hakka dayalı elatmanın önlenmesi, kal ve muarazanın giderilmesi ve sözleşmenin feshedildiğinin tespiti istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; elatmanın önlenmesi ve kal isteminin reddine, davacı ve davalılardan ...A.Ş. arasındaki sözleşmenin feshedildiğinin tespitine dair verilen 14.11.2008 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı, 126 ada 172 parsel sayılı taşınmaz üzerinde 15 yıl süre ile intifa hakkı bulunduğunu, intifa hakkını bayiileri Marmara Madeni Yağlar ve Petrol Ürünleri San. Tic. Ltd. Şti. aracılığı ile kullandıklarını, bayilerinin otogaz satış anlaşması yaptığı firmalarla kendilerinin de anlaştığını, .... Petrol Ürünleri San. ve Tic. A.Ş. ile de 01.01.2007 tarihinde sözleşme imzaladıklarını, sözleşmenin 16/B-d maddesinde “Alpet’in veya Alpet’in bağlı bulunduğu Altınbaş Holding A.Ş’nin bünyesinde yer alan şirketlerden birinin ileride LPG dağıtım firması olarak faaliyete başlaması veya mevcut veya ileride kurulacak olan herhangi bir LPG dağıtım firmasına ortak olması durumunda, keyfiyetin 3 “üç” ay öncesinde ...Petrol Ürünleri San. ve Tic. A.Ş.’ye bildirmesi kaydıyla,

Alpet sözleşmeyi tek taraflı olarak herhangi bir mahkeme kararı almaya, herhangi bir ihtar veya ihbar keşidesine gerek kalmaksızın her türlü doğmuş veya doğacak yasal hakları saklı kalmak kaydıyla iş bu sözleşmeyi feshedebilir….” hükmünün yer aldığını, davalı ...Petrol Ürünleri San. ve

Tic. A.Ş.’ye 11.07.2007 tarihli ihtarla sözleşmenin feshinin bildirildiğini buna rağmen tesislerde bu davalıya ait ürünlerin pazarlanmaya devam edildiğini ileri sürerek 01.01.2007 tarihli sözleşme kapsamında kalan taşınmaza davalıların elatmasının önlenmesini LPG tank ve tesislerinin kal’ine sözleşmenin feshedildiğinin tespitiyle ortaya çıkan muarazanın giderilmesine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ...Petrol Ürünleri San. ve Tic. A.Ş.nin kendilerine husumet yöneltilemeyeceğini, ayrıca davacının Marmara Madeni Yağlar ve Petrol Ürünleri San. Tic. Ltd. Şti. ile yaptıkları otogaz satış sözleşmesini feshedemeyeceğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davacı ile ...Petrol Ürünleri San. ve Tic. A.Ş. arasındaki 01.01.2007 tarihli sözleşmenin feshedildiğinin tespitine, otogaz tesislerinin intifa hakkına konu olmayan 150 parsel sayılı taşınmaz kapsamında kaldığının gerekçesiyle elatmanın önlenmesi ve kal isteğinin reddine karar verilmiştir.

Hükmü, davacı temyiz etmiştir.

Dava, onay sözleşmenin feshedildiğinin tespiti ve bu sözleşme kapsamında kalan otogaz tesislerinin kaldırılması ve taraflar arasındaki çekişmenin giderilmesi isteğine ilişkindir.

Davacı, davalılardan Marmara Madeni Yağlar ve Petrol Ürünleri San. Tic. Ltd. Şti. ile 12.06.2006 tarihinde intifa hakkına sahip olduğu 126 ada 172 parsel sayılı taşınmaz üzerinde akaryakıt istasyonu işletilmek üzere bayilik sözleşmesi imzalamıştır. Bu sözleşmeyi imzaladıktan sonra bayisinin otogaz satışı için anlaşma yaptığı ...Petrol Ürünleri San. ve Tic.

A.Ş. ile 01.01.2007 tarihinde onay sözleşmesi imzalayarak bayisinin intifa hakkına konu taşınmaz üzerinde otogaz satışına izin vermiştir.

01.01.2007 tarihli onay sözleşmenin 16/B-d hükmüne göre de davacı şirketin veya şirketin bağlı bulunduğu Altınbaş Holding A.Ş’nin bünyesinde yer alan şirketlerden birinin LPG dağıtım firması olarak faaliyete başlaması veya mevcut ya da ileride kurulacak olan herhangi bir LPG dağıtım firmasına ortak olması durumunda davacının üç ay önceden bildirmek koşuluyla sözleşmeyi tek taraflı olarak feshetme yetkisi bulunmaktadır.

Davacı da bu yetkisini kullanarak %94 hissesine sahip oldukları ...Petrol Tic. Nak. A.Ş.nin 05.07.2007 tarihinde LPG dağıtım lisansı aldığını belirterek 11.07.2007 tarihinde davalı ...Petrol Ürünleri San. ve Tic. A.Ş.ye onay sözleşmesini feshettiğini bildirmiş, bu bildirim, 14.07.2007 tarihinde tebliğ edilmiştir. Eldeki dava ise, 24.03.2008 tarihinde açılmıştır.

Yine onay sözleşmesinin 17/a maddesi hükmüne göre sözleşmenin herhangi bir şekilde sona ermesi durumunda ilk 15 gün içinde tesisin Alpet kriterlerine uygunluğu durumunda ...Petrol Ürünleri San. ve Tic. A.Ş.'den satın alınması için fiyat mutabakatı sağlanmaya çalışılacağı, fiyatta anlaşılamadığı takdirde 15 gün içinde otogaz tesislerinin istasyondan kaldırılacağı öngörülmüştür.

Davacı yanda, davalı tarafa gönderdiği ihtarnamede anılan 17/a maddesi hükmünce işlem yapılması hususu da karşı tarafa bildirilmiştir.

Kısaca söylemek gerekirse, davacı yan 01.01.2007 tarihli sözleşme uyarınca gerekli bildirimlerde bulunmuş ve taşınmazın verilen süreler sonunda tarafına teslimini talep etmiştir. Buna göre 14.11.2007 tarihinden sonra davalılar fuzuli şagil konumuna gelmişlerdir.

Mahkeme otogaz tesislerinin 150 parsel kapsamında kaldığı nedeniyle davayı reddetmiş, ancak taraflar arasındaki 01.01.2007 tarihli sözleşmenin kapsamı belirleyen 3. maddesine göre Alpet Akaryakıt İstasyonuna bitişik parseller üzerinde bulunan otogaz tesislerinin de sözleşme kapsamında kaldığı hususu gözardı edilmiştir.

Dava konusu otogaz tesisleri de davacının intifa hakkı sahibi olduğu ve üzerinde akaryakıt istasyonu bulunan 172 parsel sayılı taşınmaz bitişiğinde yer almakta olup 01.01.2007 tarihli sözleşme kapsamındadır. Bu durumda mahkemece davanın tümden kabulü gerekirken aksine düşüncelerle kısmen kabulü doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir.