Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2009/8395 K.2009/9730

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 11.04.2003 gününde verilen dilekçeler ile tapu iptali tescil istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın reddine dair verilen 03.06.2008 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacılar vekili ve bir kısım davalılar vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı ..., 1 parsel sayılı taşınmazda yüklenici davalı ...’un inşa ettiği binanın ilk projesinde 1 numaralı bağımsız bölüm olarak görünen, tadil edilen projede ise 4 numaralı bağımsız bölümün eklentisi olarak gösterilen dükkanı, davalı yüklenici ....’dan 16.08.1991 tarihli adi yazılı sözleşme ile satın aldığını ileri sürerek, 4 numaralı bağımsız bölüm meskenin eklentisi olarak belirtilen işyerinin tapuya bağımsız bölüm olarak işlenerek, adına tescilini; 04.10.2006 havale günlü ıslah dilekçesi ile tazminat hakkı saklı kalmak üzere 4 numaralı bağımsız bölümün 1 numaralı eklentisinin arsa payı oranında adına tescilini, 03.06.2008 günlü duruşmada da tescil istemi kabul edilmediğinde taşınmaz bedelinin tahsilini istemiştir.

Birleştirilen Finike Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2004/278 Esas numaralı dosyasında da, davacı ..., 1 parsel sayılı taşınmazda yüklenici davalı ...’un inşa ettiği ilk projede 2 numaralı bağımsız bölüm olarak görünen, tadil edilen projede ise 4 numaralı bağımsız bölümün eklentisi olarak gösterilen dükkanı davalı ... vekili davalı yüklenici ...’dan satın aldığını ileri sürerek, 4 numaralı bağımsız bölüm meskenin eklentisi olarak belirtilen işyerinin tapuya bağımsız bölüm olarak işlenerek, adına tescilini; 04.10.2006 havale günlü ıslah dilekçesi ile tazminat hakkı saklı kalmak üzere 4 numaralı bağımsız bölümün 2 numaralı eklentisinin arsa payı oranında adına tescilini, 03.06.2008 günlü duruşmada da tescil istemi kabul edilmediği takdirde taşınmaz bedelinin tahsilini istemiştir.

Mahkemece, çekişme konusu taşınmazların bağımsız bölüm olarak tapuya tescilinin olanaklı bulunmadığı ve bir davada birden fazla ıslah yapılamayacağı gerekçeleri ile davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmü davacılar vekili ve bir kısım davalılar temyiz etmiştir.

Bir dava açıldıktan sonra da sahip olunan tasarruf yetkisi gereği dava konusu olan hak veya malın üçüncü kişilere devri mümkündür. Bu durumda bir dava şartı olan davayı takip yetkisi ortadan kalkmış olduğundan, davanın açıldığı haliyle devam etmesi düşünülemez. Mahkemece, dava konusunun üçüncü kişiye temliki re’sen dikkate alınacaktır. Ancak hakim, dava şartının ortadan kalkması nedeniyle davayı reddetmeyip davayı veya savunmayı değiştirme yasağının bir istisnası olan HUMK’nun 186. maddesi uyarınca seçimlik hakkını kullanmak üzere diğer tarafa önel verilmesi gerekir.

Anılan maddeye göre,

a)Davacı, ya temlik edene olan davasından sarfınazar ederek davasını dava konusunu temellük edene karşı yönelterek aynı konuyu dava etmeye devam eder. Bu durumda tarafta kanundan doğan bir değişme oluşur.

b)Ya da davacı, temlik edene karşı davasını zarar ziyan davasına dönüştürür.

Somut olayda dava, kişisel hakka dayalı tapu iptali tescil, ikinci kademe de pay tescili veya tazminat istemlerine ilişkindir. Tapu kaydına göre, çekişme konusu olan taşınmazlar, kat irtifakı kurulu bulunan 1 parsel sayılı taşınmazdaki 4 numaralı bağımsız bölüm meskenin eklentileridir.

Sözü edilen 4 numaralı bağımsız bölümü 02.09.1994 tarihinde edinen ... dava açıldığı tarih itibariyle sağ olup, kendisine husumet yöneltilmesinde bir usulsüzlük yok ise de, çekişme konusu bağımsız bölümün yargılamanın devamı sırasında 20.07.2007 tarihinde dava dışı.....’e satış yoluyla temlik edildiği anlaşılmaktadır.

Bu nedenle, HUMK.nun 186. maddesinde açıklanan seçimlik hakkını kullanmak üzere davacılara önel verilmeli, kullanılacak seçimlik hakka göre de bir hüküm kurulmalıdır. Davacıların HUMK.nun 186. maddesinde belirlenen seçimlik haklarından hangisini kullanacağı belirlenmeden davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, hükmün bozulması gerekmiştir.