Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2010/1015 K.2010/1979

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 28.08.2008 gününde verilen dilekçe ile 3402 sayılı yasanın 41.maddesi uyarınca yapılan düzeltme işleminin iptali istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın reddine dair verilen 30.09.2009 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı, kadastro müdürlüğünün 30.7.2008 tarihli işlemi ile 142 parsel sayılı taşınmazında sınırlandırma hatası yapıldığından bahisle yüzölçümü miktarının 23300 m2.den 15934,33 m2,ye düşürüldüğünü ileri sürerek işlemin iptalini istemiştir.

Davalılar davanın reddini savunmuş, mahkemece davanın reddine karar verilmiş., hükmü davacı temyiz etmiştir.

Dava, 3402 sayılı Kadastro Kanununun 41.maddesi uyarınca yapılan düzeltme işleminin iptali isteğine ilişkindir.

5304 Sayılı Kanunun 9.maddesi ile yapılan değişiklikten sonra anılan madde;

“Kadastro sırasında veya sonrasında yapılan işlemlerle geometrik durumları kesinleşmiş olan taşınmazlarda ölçü, sınırlandırma, tersimat ve hesaplamalardan doğan hatalar, ilgilinin müracaatı veya kadastro müdürlüğünce re’sen düzeltilir.

Düzeltme, taşınmaz malikleri ile diğer hak sahiplerine tebliğ olunur. Tebliğ tarihinden başlayan otuz gün içinde düzeltmenin kaldırılması yolunda sulh hukuk mahkemesinde dava açılmadığı takdirde, yapılan düzeltme kesinleşir.

Kadastro sırasında veya sonrasında yapılan işlemlerle kesinleşmiş olan taşınmazlarda, değişiklik işlemleri sırasında ortaya çıkan yüzölçümü farklılıklarından, kadastronun dayandığı teknik kurallarda belirtilen hata sınırları içinde kalanların re’sen düzeltilmesine Kadastro Müdürlükleri yetkilidir” şeklinde düzenlenmiştir.

Harita ve krokisi bulunan tapu kayıtlarına Türk Medeni Kanununun 719. ve 3402 sayılı Kadastro Kanununun 20. maddeleri uyarınca harita ve krokisi kapsamı ile değer verilir. Harita ve krokiden diğer bir ifade ile mülkiyet hakkının kapsamından maksat sınır çizgileri değil haritanın gerçek ölçü değerleridir. 41. madde ile mülkiyet hakkının yatay kapsamının belirlenmesi ve taşınmazı komşu taşınmazlardan ayıran, ferdileştirilmesini sağlayan harita ve planlarda yapılan ölçü, sınırlandırma, tersimat veya hesaplama hatalarının düzeltilmesi amaçlanmıştır. Yapılacak düzeltme ile mülkiyet aktarımına neden olunmamaktadır. Kuşkusuz, mülkiyet aktarımına neden olan hatalar için çözüm açılacak tapu iptali ve tescil davasıdır.

Kadastro müdürlüğünün re’sen veya ilgililerin başvurusu üzerine yapacağı açıklanan düzeltme işlemlerini ilgililere tebliğinden sonra, ilgililerin sulh hukuk mahkemesine 30 gün içinde açacakları davada, düzeltme işlemi yararına olan kişi ya da kişiler hasım gösterilerek işlemin iptali istenebilir. Düzeltme işleminin kadastro müdürlüğünce re’sen yapıldığı durumlarda müdürlüğe karşı da dava yöneltilmelidir.

Somut olayda, davacıya ait 142 parsel ile birlikte 135, 140 ve 141 parsel sayılı taşınmazlarda 30.07.2008 tarihli kadastro müdürlüğü işlemi ile 135 ve 142 parsel sayılı taşınmazlar arasında kot farkı bulunduğu, 135 ve 140 parsel sayılı taşınmazlar arasında da 729 no'lu kırık noktanın hatalı okunduğu gerekçeleri ile sınırlandırma ve tersimat hatası yapıldığı belirtilerek düzeltme yapılmıştır.

Kadastro Sırasında veya Sonrasında Yapılan İşlemlerle Geometrik Durumları Kesinleşmiş Olan Taşınmazlarda Ölçü, Sınırlandırma, Tersimat ve Hesaplamalardan Doğan Hataların Düzeltilmesine İlişkin Yönetmeliğin “ölçü, tersimat, hesaplama ve sınırlandırma hataları” başlıklı 6.maddesinde; “Hataların ölçü, tersimat veya hesaplamada meydana geldiği, taşınmazın sınırlarında eylemli değişiklik olmadığı, hatanın nedeni ve düzeltme şekli kadastro müdürünce görevlendirilen ekip tarafından düzenlenecek rapor ve eki krokide gösterilmek suretiyle belirlenir” denilmektedir.

Anılan yönetmeliğin 8.maddesi de aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir;

Sınırlandırma hataları;

1- Kadastro sırasında veya sonrasında yapılan işlemlerle geometrik durumu kesinleşmiş olan taşınmazlarda ölçü, tersimat ve hesaplama hataları dışında kalan;

a) Taşınmaza kadastro sırasında uygulanan kayıt sınırlarının sabit sınır niteliğinde olması ve halen zeminde mevcut olmasına karşın buna aykırı sınırlandırma yapılmış olduğunun,

b) Arazide değişmeyen sınır olduğunu gösteren demiryolu, kanalet, yol ve benzeri gibi değişmeyen ve sabit sınır niteliğinde olduğunu kesin olarak gösteren yapı ve tesisler bulunduğu ve bu yapı ve tesisler krokisinde gösterilmiş olduğu halde ölçü yapılırken bu sınırlara uyulmamış olduğunun,

c) Kadastro öncesine ait tapu krokisine aykırı olarak ya da hatalı kroki ve plân esas alınarak sınırlandırma hatası yapılmış olduğunun,

ç) Parsel cephe hattında kırıklar bulunduğu halde düz geçirilmiş ya da düz olduğu halde kırık noktalı geçirilmiş olduğunun,

d) Birbirine sınır olması gereken taşınmazlar arasında binmeler ya da boşluklar olduğunun,

e) Fotogrametrik haritalara dayalı kadastro çalışmalarında, parsel sınırı teşkil etmeyen çizgiler esas alınarak sınırlandırma yapılmış olduğunun, anlaşılması halinde sınırlandırma hataları düzeltilir.

2- Sınırlandırmadan kaynaklanan bir hata bulunup bulunmadığı; tescilli belgeleri, varsa tespit tarihinden önce üretilmiş ... fotoğrafı, fotogrametrik harita gibi haritalar ile yararlanılabilecek diğer bilgi ve belgeler üzerinde zeminde ve büroda gerekli inceleme ve araştırmalar yapılmak suretiyle belirlenir.

3- Gerektiğinde kadastrodan sonra sınır değişikliği olup olmadığı hususu, geçerli bir belge, muhtar ve mahalli bilirkişi beyanları ile tespit edilir.

4- Sınırlandırma hatalarına yönelik yapılacak düzeltmelerde, yeni bir parsel oluşturulmaz.

5-Yapılacak inceleme sonucu düzenlenecek rapor doğrultusunda, sınırlandırma hatası tespit edilememesi halinde, düzeltme yapılamayacağına dair talepte bulunan taşınmaz maliklerine bilgi verilir.”

Gerek 41. madde ve gerekse yönetmeliğin anılan 6 ve 8. maddelerine göre düzeltme yapıldığında bu düzeltmenin bilirkişiler aracılığı ile taşınmaz başında yapılacak keşifte yönetmelik hükümlerine uygun olup olmadığının mahkemece denetlenmesi gerekir.

Somut uyuşmazlıkta da mahkemece keşif yapılmış, ancak142 ve 135 parsel sayılı taşınmazlarda sınırlandırma hatası yapıldığı belirtilerek düzeltme işlemi gerçekleştirilmiş olmasına rağmen sınırlandırma hatasının neden kaynaklandığı bilirkişi raporunda açıkça belirtilmemiş, düzeltme işleminin dayanağı olan 20.6.2008 tarihli raporda sözü edilen kot farkına değinilmemiş, işlemin doğru olduğundan söz edilmiştir.

Alınan bilirkişi raporu yönetmeliğin 8.maddesinde öngörülen sınırlandırma hatasında hangi kriterlerin esas alınacağına dair hususları içermediğinden yeterli görülmemiştir.

Mahkemece taşınmaz başında uzman bilirkişiler aracılığı ile yeniden keşif yapılarak davacı taşınmazında ne şekilde sınırlandırma hatası yapıldığı hususunun yönetmelik hükümlerine göre incelenmesi ve HUMK'nun 281. maddesi uyarınca gerekçeli ve denetime elverişli rapor alınarak sonuca gidilmesi gerektiğinden eksik inceleme ve araştırma yapılması doğru olmadığından kararın bozulması gerekmiştir.