Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2010/13060 K.2011/754

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 03.05.2007 gününde verilen dilekçe ile alacak istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kısmen kabul kısmen reddine dair verilen 29.07.2010 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, 01.03.2006-30.08.2007 tarihleri arasındaki dönemi kapsayan hasılat kira aktine aykırı davranış sebebiyle 2007 yılı başında yapılan zirai harcamalar tutarı 4.500,00 TL ile sözleşmede kararlaştırılan 5.000,00 TL cezai şart alacağının tahsili istemlerine ilişkindir.

Davalı, kiracı olan davacının kira bedelini ödemediğini, bu yüzden taşınmazları bir başka kişiye kiraladığını, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, 750,00 TL kira bedeli ve 5.000,00 TL cezai şart alacağı toplamı 5.750,00 TL’nin davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin isteğin reddine karar verilmiştir.

Hükmü, davalı kiralayan temyiz etmiştir.

Dosyada yer alan 14.08.2006 tarihli sözleşmede, taraflar “… kira sözleşmesinde herhangi taraf icar sözleşmesini fesh ederse 5.000,00 TL karşı tarafa verecektir” hükmü bulunmaktadır. Bu hükmün, aktin icra edilmemesi (ifa edilmemesi) veya natamam olarak icrası (noksan olarak ifası) halinde ceza ödenmesi amacıyla konulduğu kuşkusudur. Bu haliyle kararlaştırılan ceza Borçlar Kanununun 158.maddesinin ilk fıkrasında sözü edilen seçimlik cezaya ilişkindir. Sözleşmenin devam ettiği sırada, kira konusu taşınmazlar üçüncü bir kişiye kiraya verildiğinden, davalının akde aykırılığı sabittir. Sözleşme, davalının bu davranışı nedeniyle eylemli olarak fesh edildiğinden, davacı kiracı sözleşmenin seçimlik cezaya ilişkin hükmünden yararlanarak ceza tediyesini isteyebilir.

2010/13060 - 2011/754

Mahkemece bu saptamalar gözetilerek sözleşmedeki seçimlik cezanın hüküm altına alınmasında bir yanılgı yoktur. Bütün bu nedenlerle de davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir. Ancak;

HUMK’nun 74.maddesindeki "taleple bağlılık" hükmü gereğince, hakim iki tarafın iddia ve müdafaalarıyla bağlı olup, ondan fazlasına veya başka bir şeye hüküm veremez.

Davacının fazladan ödediği kiranın tahsili için açtığı bir davası ve talebi bulunmamaktadır. Bu nedenle, 750,00 TL kira bedelinin tahsiline karar verilmesi doğru görülmemiştir.