Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2010/14779 K.2011/793

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 04.05.2009 gününde verilen dilekçe ile geçit hakkı kurulması istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 11.08.2010 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı ... vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, Türk Medeni Kanununun 747. maddesine dayanılarak açılmış geçit hakkı kurulması istemine ilişkindir.

Ülkemizde arazi düzenlenmesinin sağlıklı bir yapıya kavuşmamış olması ve her taşınmazın yol ihtiyacına cevap verilmemesi geçit davalarının nedenidir. Geçit hakkı verilmesiyle genel yola bağlantısı olmayan veya yolu bulunsa bile bu yol ile ihtiyacı karşılanamayan taşınmazın genel yolla kesintisiz bağlantısı sağlanır. Uygulama ve doktrinde genellikle bunlardan ilkine “mutlak geçit ihtiyacı” veya “geçit yoksunluğu”, ikincisine de “nispi geçit ihtiyacı” ya da “geçit yetersizliği” denilmektedir.

Türk Medeni Kanununun 747/2 maddesi gereğince geçit isteği, önceki mülkiyet ve yol durumuna göre en uygun komşuya, bu şekilde ihtiyacın karşılanmaması halinde geçit tesisinden en az zarar görecek olana yöneltilmelidir. Zira geçit hakkı taşınmaz mülkiyetini sınırlayan bir irtifak hakkı olmakla birlikte, özünü komşuluk hukukundan alır. Bunun doğal sonucu olarak yol saptanırken komşuluk hukuku ilkeleri gözetilmelidir. Geçit gereksiniminin nedeni, taşınmazın niteliği ile bu gereksinimin nasıl ve hangi araçlarla karşılanacağı davacının sübjektif arzularına göre değil, objektif esaslara uygun olarak belirlenmeli, taşınmaz mülkiyetinin sınırlandırılması konusunda genel bir ilke olan fedakârlığın denkleştirilmesi prensibi dikkatten kaçırılmamalıdır.

Somut olayda;

2010/14779-2011/793

Davacı 151 ada 4 parsel sayılı taşınmazı lehine, ... ada ...,...,..., ve ... parsel sayılı taşınmazlardan geçit kurulmasını talep etmiştir.

Davalılar davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece 151 ada 4 sayılı parsel lehine ... ada ... ve ... parsel sayılı taşınmazlardan geçit kurulmasına karar verilmiş, hükmü 151 ada 13 sayılı parsel maliki ... vekili temyiz etmiştir.

Davalı ... vekili tarafından yargılamanın devamı sırasında davacıya ait 4 sayılı parsel ile davalılara ait 3,5,7,8 sayılı parsellerin önceden bir bütün olduğunu, paylaşılarak şimdiki şeklini aldığını ileri sürmüş ise de bu konuda gerekli araştırma ve inceleme yapılmamıştır. Mahkemece; öncelikle bu konu araştırılmalı davacıya ait parsel ile diğer davalılara ait parsellerin bir bütünden bölünmüş olduğunun tespit edilmesi halinde davacının yol ihtiyacı fedakarlığın denkleştirilmesi ve komşuluk hukukunun genel ilkeleri karşısında bir bütünden bölündüğü taşınmazlardan sağlanmalıdır.

Davacıya ait 4 parsel sayılı taşınmaz diğer davalılara ait taşınmazların bir bütünden bölünmediğinin tespit edilmesi halinde ise; 4 sayılı parsel yararına, 13 sayılı parselin batı sınırını takiben güneydeki çıkmaz yola 2 ve 3 parsel sayılı taşınmazların müşterek sınırından geçilerek bağlantı kurulmasının ve ayrıca çıkmaz yolun güneyde daralarak 1.42m genişliğe düştüğü anlaşıldığından bu kısmın da 2,5-3 metreye genişletilmesinin mümkün olmadığının tespiti için yeniden keşif yapılarak bilirkişiye kroki düzenlettirmeli, yeniden belirlenecek yer için geçit bedeli davacıya depo ettirilmeli ve bunların sonucuna uygun hüküm kurmalıdır.

Bu yönlerin gözetilmemesi doğru olmadığından karar bozulmalıdır.