Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2010/14907 K.2011/1017

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 04.01.2010 gününde verilen dilekçe ile meraya elatmanın önlenmesi ve eski hale getirme bedelinin tazmini istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 30.07.2010 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı, 4373 parsel sayılı meraya elatmanın önlenmesi ve eski hale getirme bedeli istemlerinde bulunmuştur.

Davalı, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, elatmanın önlenmesine ve eski hale getirme bedeli 1906,012TL tazminatın davalıdan alınmasına karar verilmiştir.

Hükmü davalı vekili temyiz etmiştir.

1-Yapılan yargılamaya, toplanan deliller ve dosya içeriğine göre davalı vekilinin diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir.

2-Dava, meraya elatmanın önlenmesi ve eski hale getirme bedelinin tahsili istemlerine ilişkindir.

Mera, bir veya birden fazla köy halkına bağımsız yada birlikte kullanmak üzere tahsis edilmiş olan veya böyle bir tahsis kararı olmamasına rağmen kadimden bu yana hayvan otlatmak amacıyla kullanılan, hak sahiplerinin, mevcut intifa hakları dışında üzerinde fiili ve hukuki tasarruf hakları bulunmayan taşınmazlardır. Devletin hüküm ve tasarrufu altında, kamu malı niteliğindeki mera yaylak ve kışlaklar, özel mülkiyete geçirilemez, amacı dışında kullanılamaz, zamanaşımı uygulanmaz, sınırları daraltılamaz. (Mera Kanunu 3 ve 4.madde) Meralar, Devletin sadece nezaret ve muhafaza yetkisi bulunup, tahsis şekli keyfi bir şekilde değiştirilemez. Meraların tahsis amacının nasıl ve hangi yol izlenerek değiştirileceği 4342 sayılı Mera Kanunu’nun 14 ve 15. maddelerinde düzenlenmiştir.

Meraların kuru mülkiyeti Hazineye, yararlanma hakkı köy ve belediyelere ait bulunduğundan, yararlanma hakkı olan köy ve belediyeler yoksun kaldıkları yararlanma nedeniyle haksız elatmanın kaldırılmasını, hayvanlarının yararlanamaması sebebiyle ot bedelini isteyebilirler. Mülkiyet hakkı sahibi olan Hazine ise, haksız elatmanın giderilmesi ve bunun dışında 4342 sayılı Mera Kanununun 4/4 maddesine dayanarak meralarda meydana gelen tahribat sebebiyle eski hale getirme masraflarını haksız eylem sahibinden alabilirler. Başka bir ifade ile köy ve belediyelerin eski hale getirme masraflarını, Hazinenin de ot bedelinin tahsilini talep etmesine olanak yoktur.

Somut olayda, dava konusu 4373 parsel sayılı taşınmazın mera niteliği ile mera yaylak, kışlak sicilinde kayıtlı olduğu anlaşılmakla, mahkemenin dava konusu meraya elatmanın önlenmesine karar vermesinde hukuka aykırı bir yön bulunmamaktadır. Ancak, 1.07.2010 tarihli ziraat bilirkişi raporunda meranın eski hale getirilmesi için yapılması gerekli harcamalar belirlenmiş, belirlenen bu bedel mahkemece hüküm altına alınmıştır.

Meraların kuru mülkiyeti Hazineye, yararlanma hakkı köy ve belediyelere ait bulunduğundan, yararlanma hakkı olan köy ve belediyeler yoksun kaldıkları yararlanma nedeniyle haksız elatmanın kaldırılmasını, hayvanlarının yararlanamaması sebebiyle ot bedelini isteyebilirler. Mahkemece açıklanan yön gözetilmeksizin davacı köy yararına eski hale getirme bedeline hükmedilmiş olması doğru olmadığından kararın bozulması gerekmiştir.