Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2010/6575 K.2010/7750

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 14.01.2008 gününde verilen dilekçe ile hasılat kira sözleşmesine dayalı olarak yapılan icra takibine itirazın iptali istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 11.02.2010 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı vekili ile davalı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, 13.07.2005 başlangıç tarihli ve on yıl süreli kaynak suyu işletme kirası sözleşmesi uyarınca 2007 yılına ait ödenmeyen kira parasının tahsili için yapılan icra takibine itirazın iptali istemiyle açılmıştır.

Davalı, kiralanana işletme ruhsatı verilmediğini, kiralanan kaynak suyunun içilebilir nitelikteki sulardan olmadığının saptandığını, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, dava kısmen kabul edilmiştir.

Hükmü, taraflar temyiz etmiştir.

1-13.07.2005 başlangıç tarihli ve on yıl süreli kira sözleşmesi düzenlemesi Borçlar Kanununun 270 vd. maddelerinde düzenlenen hasılat kirasına ilişkindir.

Taraflar arasındaki sözleşmenin 19.maddesi “kiracı, kaynak suyu yerinin Sağlık Bakanlığınca çıkarılan içilebilir nitelikteki suların istihsali, ambalajlanması, satışı ve denetlenmesi hakkındaki yönetmelik ve yetkili kurumlarca belirlenecek kriterlere uyulacaktır”, 20.maddesi ise “kiracı, kira başlangıç tarihinden itibaren bir yıl içinde ilçe kaymakamlığından işletme ruhsatı almak zorundadır. Aksi takdirde, kira sözleşmesi tek taraflı olarak fesih edilecek, kiracı bu konuda herhangi bir hak talebinde bulunmayacaktır…” hükümlerini taşımaktadır.

Dosyada yer alan bilgi ve belgelere göre; kiralanan, davalı kiracıya teslim edilmiş, davalı kiracı işletme ruhsatı almak üzere bazı başvurularda bulunmuş, Ağrı Valiliği İl Sağlık Müdürlüğü davalıya, alınan numunelerin analizi sonucu olumlu tespit yapılmadığından tesis izni verilemeyeceği hususunu bildirmiştir. Kaynak suyu işletmesinin bir ruhsata bağlanmasının zorunlu olduğu tartışmasızdır.

Nitekim, sözleşmenin 20.maddesinde davalıya işletme ruhsatı alma zorunluluğu yüklenmiştir. Hasılat kira ilişkisinde, kiralananın teslim edilmiş olması, kiralayanın borcunu sona erdirmez. Teslimden sonra kiralayanın borcu, Borçlar Kanununun 272.maddesi uyarınca kiralananı akitte güdülen kullanma ve işletmeye elverişli bir halde bulundurma borcu olarak devam eder.

Anılan hükmün 272.maddesinin yaptığı gönderme sebebiyle de kullanmanın mümkün olmaması halini düzenleyen yasanın 252.maddesi uyarınca kiracı, kendi kusurundan yahut şahsında oluşan mücbir bir sebepten dolayı kiralananı kullanamadığı yahut mahdut suretle kullandığı takdirde kiralayan, kiralananı akit dairesinde kullanmaya hazır bulunduğu sürece kiracının, kiranın tamamını verme mükellefiyeti varsa da kullanma, kiracıdan kaynaklanmayan bir sebeple mümkün olmadığı takdirde kiracının, kira parası ödeme zorunluluğu yoktur.

Somut olayda da; işletme ruhsatı alınarak işletilmesi zorunlu olan kaynağa olumsuz sonuç sebebiyle izin verilemeyeceği saptandığından, kiracı olan davalının, kiralayan davacıya bir kira bedeli ödemesi gerekmez. Sözleşmenin feshedilmiş veya feshedilmemiş olmasının bu duruma bir etkisi yoktur. Yapılan bu saptamaya göre, davanın reddi yerine yazılı bazı gerekçelerle hüküm altına alınması doğru olmamıştır. Karar açıklanan nedenle bozulmalıdır. 2-Yukarıdaki bozma nedenine göre davalının temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesi gerekmemiştir.