Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2010/832 K.2010/1481

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 24.12.2007 gününde verilen dilekçe ile noter satış vaadi sözleşmelerine dayalı tapu iptali ve tescil istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 13.11.2009 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalılar ... ve ... vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, 30.03.2001 ve 27.09.2001 tarihli taşınmaz satış vaadi sözleşmelerine dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

Davalılar satış vaadi sözleşmelerinin davacıdan alınan borcun teminatı olarak düzenlendiğini, gerçek iradeyi yansıtmadığından sözleşmelerin hüküm ve sonuç doğurmayacağını, açılan davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece verilen karar gereğince, murisin iştirak halindeki terekesi paylı mülkiyet rejimine çevrilmiş, davalılar ... ve ...’e ait payların davacı adına tesciline karar verilerek dava kabul edilmiştir.

Hükmü davalılar temyiz etmiştir.

1- Yapılan yargılamaya, toplanan delillere ve tüm dosya içeriğine göre davalıların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiş reddi gerekmiştir.

2- Davacıya 30.03.2001 ve 27.09.2001 günlü sözleşmelerle yapılan satış vaadi taşınmazın kayıt maliki olan ... ile onun eşi olan ...’den davalılara geçecek paylara ilişkindir. Kayıt maliki ... 27.7.1996 tarihinde, eşi olan ... ise 5.7.2001 tarihinde ölmüştür. Her ikisinin terekesi de elbirliği mülkiyeti rejimine tabidir.

“Elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete dönüştürülmesi” başlıklı Türk Medeni Kanununun 644. maddesinin ilk ve ikinci fıkraları “Bir mirasçı, terekeye dahil malların tamamı veya bir kısmı üzerindeki elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete dönüştürülmesi isteminde bulunduğu takdirde sulh hakimi, diğer mirasçılara çağrıda bulunarak belirleyeceği süre içinde varsa itirazlarını bildirmeye davet eder. Elbirliği mülkiyetinin devamını haklı kılacak bir itiraz ileri sürülmediği veya mirasçılardan biri belirlenen süre içinde paylaşma davası açmadığı takdirde istem konusu mal üzerindeki elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete dönüştürülmesine karar verilir” şeklindedir.

Görülüyor ki, elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete dönüştürülmesi ya tüm mirasçıların katılacağı bir sözleşme ile tapu sicil müdürlüğü önünde veya bir mirasçının diğer mirasçılar aleyhine açacağı dava sonucu ve herhalde yasadaki koşulların gerçekleşmesi halinde hakim hükmü ile olanaklıdır.

Açılan başka bir dava sebebi ile terekeye dahil olmayan mirasçı ...’ın haklarını etkiler biçimde mahkeme hakiminin re’sen vereceği yetki kararı ile elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete dönüştürülmesi olanaksızdır. Mahkemenin verdiği yetki kararı yok hükmünde olduğundan bu karara dayanılarak tapuda yapılan işlemlerde bir hüküm ve sonuç doğurmaz.

Kısaca, kayıt maliki ... ile eşi ...’nin terekeleri yöntemine uygun paylı mülkiyete dönüştürülmediği sürece elbirliği mülkiyetine tabi olacağından paydaşlardan bir veya birkaçının yaptığı satış vaadi sözleşmesinin bu aşamada ifa olanağı yoktur.

Mahkemenin bu yönü gözardı etmek suretiyle istemi hüküm altına alması doğru olmadığından karar bozulmalıdır.