Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2011/1103 K.2011/2714

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 21.12.2009 gününde verilen dilekçe ile satış vaadi sözleşmesine dayalı tapu iptali ve tescil istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 02.11.2010 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne duruşma isteminin değerden reddine karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

_K A R A R_

Dava, satış vaadi sözleşmesine dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir. Davalı, davaya cevap vermemiştir. Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir. Hükmü davalı temyiz etmiştir.

492 sayılı Harçlar Kanununun 16. maddesi gereğince; müdahalenin men’i, tescil, tapu iptali gibi gayrimenkulün aynına taalluk eden davalarda, gayrimenkulün değeri nazara alınarak harç alınır. Mahkemelerin görev konusunu düzenleyen HUMK’nun 1.maddesi gereğince de görev dava olunan şeyin değerine göre belirtilmiş ise görevli mahkemenin tespitinde davanın açıldığı gündeki değerin esas tutulması gerekir.

Diğer yandan, satış vaadi sözleşmesine dayalı davalar münhasıran sulh mahkemelerinin görevini tayin eden 8.madde kapsamında değildir. Bütün bunların dışında gerek harç sorununun, gerekse görev hususunun kamu düzenine ilişkin olduğu tartışmasızdır.

Böyle olunca mahkemenin görevi belirlenirken sözleşmede yazılı değere bakmamak, eldeki davanın gayrimenkulün aynına ilişkin tapu iptali ve tescil davası olduğu düşünülerek dava konusunun davanın açıldığı gündeki değeri keşfen belirlenip görevli mahkemeyi tayin etmek, şayet asliye hukuk mahkemesi görevli ise davayı esastan karara bağlamak gerekir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 29.3.2006 günlü ve 2006/14-91-115 sayılı kararı da bu doğrultudadır.

Eldeki davada mahkemece görev konusu araştırılmamış olup, taşınmazın değerini gösteren bir bilgi de mevcut değildir. 30.850 m² 1/4 yüzölçümündeki 296 parsel sayılı taşınmazda 1/4 pay sahibi davalı payına düşen 7.712 m² yerin tesciline karar verildiğine göre, bu miktar yerin mahkemenin görev sınırları içerisinde kalması hayatın olağan akışına ile uygun değildir. Bu durumda mahkemece yapılması gereken iş, taşınmaz başında keşif yapılarak taşınmazın değerini belirlemek, görev konusunu araştırdıktan sonra görevli olduğu kanaatinde olursa davanın esasını incelemek, aksi takdirde görevsizlik kararı vermek olmalıdır. Karar bu nedenle bozulmalıdır.