Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2011/11073 K.2011/11240

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 13.11.2009 gününde verilen dilekçe ile Mera Tespit Komisyonu Kararının iptali istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın ... yönünden husumetten reddine, diğer davalılar yönünden kabulüne dair verilen 03.02.2010 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı vekili, davalı Belediye Başkanlığı vekili ve dahili davalı Hazine vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, Mera Komisyonunun 09.10.2009 tarihli ve 39 sayılı yayla tahsis kararının iptali istemiyle açılmıştır. Davalı belediye, kendilerine husumet düşmeyeceğini, diğer davalı Hazine ise mera komisyonunca yapılan işlemlerin yasaya uygun bulunduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur. Mahkemece, dava kabul edilmiştir. Hükmü, davalı Hazine ile Belediye temyiz etmiştir. 1-Yapılan yargılamaya, toplanan delillere ve tüm dosya içeriğine göre davalıların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir.

2-4342 Sayılı Mera Kanununun 3.maddesi (e) bendinde yaylak; çiftçilerin hayvanları ile birlikte yaz mevsimini geçirmeleri, hayvanlarını otlatmaları ve otundan yararlanmaları için tahsis edilen veya kadimden beri bu amaçla kullanılan yerler olarak tanımlanmıştır. Yasanın 4.maddesinin ilk fıkrasında yaylakların kullanma (yararlanma) hakkının bir veya birden çok köy veya belediyeye ait olduğu kabul edilmiştir.

Hangi nitelikteki taşınmazların mera, yaylak ve kışlak olarak köylere veya belediyelere tahsis edileceği yasanın 5.maddesinde gösterilmiş bulunmaktadır. Kuşkusuz, Mera Kanununa göre bir yerin yaylak olarak tahdit ve tahsis işlemini yapacak kuruluş mera komisyonlarıdır. Nitekim, dava konusu yapılan 09.10.2009 tarihli ve 39 sayılı Mera Komisyon Kararıyla 506 ada 293 sayılı parsel yaylak tahdit kapsamına alınmış ve bu niteliğiyle davalı belediyeye tahsis edilmiştir.

Dosyada yer alan diğer bilgi ve belgelerden; çekişme konusu taşınmazın kadastro işlemi sonucu özel mülk olarak belirlenmesine karşı davalılardan Hazine’nin itiraz ettiği, aynı yer mahkemesinin 2009/262 esasında kayıtlı davada yaylak iddiasında bulunarak dava açtığı, açılan davanın reddedildiği ancak Yargıtay’da temyiz aşamasında olduğundan mahkeme hükmünün kesinleşip kesinleşmediğinin anlaşılamadığı görülmektedir.

Burada çekişmenin mahiyeti gereği kesin hüküm kavramı üzerinde durulması gerekmektedir. Hukuki istikrar toplumun huzur ve güveni için zorunludur. Bu nedenledir ki bir ilamla haklılığı saptanan gerçek yine aynı taraflar arasındaki daha sonraki bir ilamla yok sayılamaz. Bu olgu, yürürlükteki mevzuatta (HUMK m.237) “kaziyei muhakeme=kesin hüküm” olarak ifadesini bulmuş, kesin hüküm olumsuz dava şartları arasında sayılmıştır.

Kesin hükme konu taşınmaz yönünden taraflar arasında çıkan sonraki günlü uyuşmazlıklarda, kesin hükme değer verilmesi kamu düzeni gereğidir. Ayrıca bu husus eski hukukumuzda Mecellenin 80.maddesinde de hükme bağlanmıştır. Görülüyor ki, gerek bugünkü mevzuatımızda gerekse eski hukukta bir hak kesin olarak hükme bağlanmışsa, o hakka-istisnalar dışında- üstünlük tanımak, o ... teslim etmek asıldır.

Kısaca ve yeniden ifade etmek gerekirse, eldeki davanın sonucu 506 ada 293 parsel sayılı taşınmaza ilişkin Hazine tarafından açılan davanın kesinleşmiş olup olmamasına bağlıdır.

Mahkemece yapılması gereken iş, 506 ada 293 sayılı parsel hakkında Hazine tarafından açılan dava sonucunun ne olduğunu araştırmak, yapılacak araştırma sonucu kesinleştiği anlaşılırsa davayı şimdiki gibi kabul etmek, aksi durumda istemi reddetmek olmalıdır.

Değinilen yönler bir yana bırakılarak eksik inceleme ve araştırmaya dayalı davanın yazılı olduğu şekilde kabulü doğru olmadığından karar bozulmalıdır.

Hukuk usulü uygulamasında bir kimsenin davaya dahil edilmek suretiyle leh veya aleyhine hüküm kurulması mümkün değildir. Dolayısıyla, mahkemenin Hazine’yi davaya dahil etmek yoluyla hüküm tesisi doğru değildir. Dava Adana Valiliğine karşı açılmış olup valilik bu gibi davalarda taraf olamaz ise de Hazine yargılamaya katılarak husumeti benimsemiş ve işin esası hakkında savunma yapmış olduğundan bu husus bozma nedeni yapılmamıştır.