Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2011/12012 K.2011/12915

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 29.06.2004 gününde verilen dilekçe ile tapu iptali ve yayla olarak sınırlandırılması ve eldeki davanın davalılarından ..., davalılar Hazine vd. aleyhine 16.11.2009 tarihinde Mera Tespit Komisyonunun kararının iptalini istemesi üzerine dosyaların birleştirilmesi ile asıl dosyanın bozmasına uyularak yapılan duruşma sonunda; davacı Hazinenin davasından yasa gereği vazgeçmiş sayılmasına, birleşen dava yönünden davanın kabulüne dair verilen 09.02.2011 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı ve birleşen dosya davalılardan Hazine vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Dava; yayla olduğu iddia edilen çekişmeli taşınmaza ait tapu kaydının iptali ve özel siciline işlenmesi istemiyle açılmış, mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı mirasçılarının temyizi üzerine 4342 sayılı Yasada yapılan değişikliğin davada uygulanıp uygulanmayacağının araştırılması yönünden hüküm bozulmuş, bunun üzerine yargılamaya devam ederken ... tarafından dava konusu aynı yere ilişkin Mera Tespit Komisyon Kararının iptali istemi ile açılan dava eldeki dava ile birleştirilmiş ve asıl dava yönünden davacı Hazinenin yasa gereği davasından vazgeçmiş sayılmasına, birleşen 2009/565 Esas sayılı dosya yönünden davacı ...'in davasının kabulüne karar verilmiştir.

Hükmü, asıl davanın davacısı ve birleşen dosyanın davalılarından Hazine vekili temyiz etmiştir.

Davacı Hazine kadastro işlemi sonucu özel mülk olarak belirlenen dava konusu taşınmazın yayla yeri olduğu iddiasıyla dava açmıştır. Yargılama devam ederken Mera Tespit Komisyonu aynı yeri yayla olarak tespit ederek Akçatekir Belediyesine tahsis kararı almıştır. 4342 sayılı Mera Kanununun 6. maddesine göre; mera, yaylak ve kışlakların tespit, tahdit ve tahsisi Tarım ve Köyişleri Bakanlığınca yapılır. Uygulamayı yapacak merci ise valilik onayı ile oluşturulacak olan mera komisyonu ve komisyona bağlı çalışan teknik ekiplerdir. Mera komisyonunun kararına konu yerlerin mera yaylak ve kışlak olması gerekir. Bu durumda, mera komisyon kararına konu edilen taşınmazın öncelikle mera, yaylak ve kışlak olduğu konusunda çekişme olmamalıdır.

Eldeki asıl davada taşınmazın vasfı yani özel mülkiyete konu yerlerden mi yoksa yayla mı olduğu çekişme konusudur. Birleşen davada ise, asıl sorun komisyon kararının iptali olup, bunun çözümlenmesi için ön sorun olan taşınmazın vasfı sorununun çözümlenmesi gerekir. Ön sorun çözümlenmeden asıl sorunun çözümü mümkün değildir. Hukuk mahkemesi kendisine açılmış olan davayı bütün yönleri ile inceleyip karar baglamakla görevlidir.

Ancak, bir davada ön sorun olarak nitelenerek incelenecek sorun (ki eldeki davada taşınmazın vasfı) ayrı bir dava konusu yapılmış ise, o zaman bu davalardan biri hakkında hüküm verilmesi diğer davanın sonuca bağlıdır. Mahkemenin davanın sonuçlanmasını beklemesi yani, o davanın sonuçlanmasını kendi baktığı dava için bekletici sorun yapması gerekir. Taşımazın vasfı hakkında bir karar verilip bu karar kesileşmeden diğer davanın sonuçlandırılması mümkün değildir.

O halde, mahkemece yapılacak iş, davaların ayrılmasına karar verip öncelikle çekişmeli olan taşınmazın vasfı konusunda bir karar verilmesi ve ayrılan davada da taşınmazın vasfına ilişkin verilecek kararın kesinleşmesinin bekletici sorun yapılması gerekir.

Yani, mera Tespit Komisyonunun kararının iptali istemine ilişkin davanın sonucu dava konusu 107 ada 7 parsel sayılı taşınmazın vasfının çekişme konusu yapıldığı Hazine tarafından açılan davanın sonucunun kesinleşmiş olmasına bağlı olduğundan davaların birleştirilerek görülmesi doğru olmamış hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.