Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2011/13223 K.2011/16442

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 01.05.2007 gününde verilen dilekçe ile bayilik sözleşmesinden kaynaklanan hakka dayalı elatmanın önlenmesi ve kal istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 20.05.2008 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalılar vekilleri tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, bayilik sözleşmesinden kaynaklanan elatmanın önlenmesi, kal ve muarazanın giderilmesi isteğine ilişkindir.

Davacı vekili, davacı şirketin 492 ada 36 parsel sayılı taşınmazlarda intifa hakkı sahibi olduğunu ve bu yerde davalı .... San. A.Ş. verdiği bayilik yoluyla intifa hakkını kullandığını, bu arada müvekkilinin ... A.Ş. ile yaptığı sözleşme nedeniyle bayisine otogaz satış sözleşmesi süresi sonuna kadar otogaz satışına izin verdiğini, ancak sözleşme süresinin dolduğunu, buna rağmen ... ...nin ve diğer davalının otogaz tesislerini kaldırmadığını ve tabelaları da bulundurmaya devam ettiğini ileri sürerek elatmanın önlenmesine, otogaz tesisinin kal’ine ve taraflar arasında muarazanın giderilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ...Ş. kendilerine husumet yöneltilemeyeceğini, ayrıca davacının sözleşme uyarınca gaz satışları sebebiyle kar payı aldığını, bayileri ... Tic. San. A.Ş. ile düzenlenen otogaz satış sözleşmesinin 02.09.1999 tarihli ve 10 yıl süreli olduğunu, sözleşme ilişkisinin devam ettiğini, ayrıca davacının uzun süreli intifa hakkının Rekabet Kanunu hükümlerine aykırı olduğunu savunmuştur.

Davalı .... San. A.Ş. ise otogaz satış sözleşmesinin 10 yıl süreli olup, sürenin henüz dolmadığı, süre 5 yıl kabul edilse bile davacının kar payı alarak davalı ...Ş. ile düzenlediği onay sözleşme ilişkisini devam ettirdiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece, otogaz bayilik sözleşmesinin süresinin 2004 yılı Ağustos ayında sona erdiği, davacı tarafından sözleşme ilişkisinin devamına onay verilmediği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmü, davalılar temyiz etmiştir.

Davacı yan, intifa hakkı sahibi oldukları taşınmazda bu hakka dayanarak elatmanın önlenmesi isteğinde bulunduğunu ileri sürmekte ise de dayanılan vakıalar doğrultusunda uyuşmazlığın temelini intifa hakkını davacı adına kullanan bayi ve bu bayi ile diğer davalı ...Ş’nin yaptığı otogaz satış sözleşmesi ve bu sözleşmeye onay veren çerçeve sözleşmede tanınan sürenin sona erdiği iddiası oluşturmaktadır.

Dosya içeriğine göre, davacı ...nin 492 ada 36 (750 ada 1) parsel sayılı taşınmazlarda intifa hakkı sahibi olduğu ve bu yerde davalı .... San. ...ye bayilik verdiği anlaşılmaktadır. Davacı şirket, ... Tic. San. ...nin de içinde bulunduğu çok sayıda bayisine bu tip tesislerde belli bir süre için otogaz satışı izni vermiş, bu arada davacı, davalılardan ... A.Ş. ile otogaz tesisi kurulması ve satış yapılmasına onay verme anlamında 02.01.2011 tarihli çerçeve sözleşme imzalamıştır.

Bu çerçeve sözleşme gereğince sözleşmenin ekindeki bayi listesinde bulunan tesislerde net kardan %15 pay almak şartıyla ... ...nin otogaz dağıtımı yapmasına onay verilmiştir. Ekli listede yer alan tesislerden birinin de davalılardan 10. sırada yer alan ... Tic. San. ...ye ait olduğu anlaşılmaktadır. Listede ... Tic. San. A.Ş. ile ... A.Ş arasındaki otogaz satış sözleşmesinin başlangıç tarihi Ağustos 1999 süresi de 5 yıl olarak gösterilmiştir.

Ancak, dosya içerisindeki 02.09.1999 tarihli otogaz satış sözleşmesinin süresi 10 yıldır.

Açıklanan bu somut olgulardan sonra, davacının çerçeve sözleşmedeki onay süresinin dolduğu iddiasıyla elatmanın önlenmesi ve kal isteminin yerinde olup olmadığı irdelenmelidir. Gerçekten de, çerçeve sözleşmenin ekindeki listede otogaz satış sözleşme süresi 5 yıl olarak gösterilmiş ise de, yine aynı sözleşmenin açıklanan 3-a maddesi metninde açıkça otogaz bayilik sözleşmesindeki sürenin sonuna kadar davalılara onay verildiği sözleşmede belirlenmiştir.

Bu süre 02.09.1999 tarihli sözleşmenin süresi 10 yıldır. O halde, davacı şirketin davalılara 02.09.2009 tarihine kadar onay verdiğinin kabulü gerekir. ... 41. Noterliğinden gönderilen 22.03.2007 tarihli ihtarname ile de davaya konu istasyondaki otogaz faaliyetlerinin durdurulması ve tesislerin kaldırılması ihtarı ise 02.09.2009 tarihinden sonraki dönem için onayın kaldırıldığı anlamında değerlendirilmelidir.

Diğer yandan, davacının iddia ettiği gibi otogaz satış sözleşmesinin 5 yıl süreli olduğu ya da 5 yıl süreyle onay verildiği kabul edildiğinde de davacının kar payı almaya devam etmesi zımni olarak otogaz satışı ilişkisini kabullendiği anlamına gelir ki bu durumda da 02.09.2007 tarihinde başlayan yeni kira dönemi için onay iradesinin ortadan kalktığı, davanın ancak bu tarihten sonra açılması halinde dinlenebilme olanağının bulunduğu hususu da gözardı edilmemelidir.

Mahkemece, taraflar arasındaki davacının intifa hakkı sahibi olduğu taşınmazda bayisi aracılığı ile davalı ...Ş.den temin edilen otogaz satışına izne ilişkin sözleşme ilişkisinin devam ettiği hususu gözardı edilerek davanın kabulü doğru görülmediğinden karar bozulmalıdır.