Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2011/13256 K.2011/13250

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 12.07.2000 gününde verilen dilekçe ile irtifak bedelinin uyarlanması istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; 1999 yılı irtifak bedelinin 650.000.000 TL olarak tespitine dair verilen 12.02.2001 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve 25.04.2011 tarihli mahalline geri çevirme sonrası dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı, 3970 parsel numaralı taşınmazda 49 yıllık irtifak hakkı (üst hakkı) sahibi olduğunu, davalının 1999 yılı irtifak bedeli olarak o tarihteki para birimine göre 775.000.000 TL talep ettiğini belirterek, taraflar arasındaki taahhüt sözleşmesi uyarınca 1999 yılı irtifak hakkı (üst hakkı) bedelinin 450.000.000 TL olarak uyarlanması isteminde bulunmuştur.

Davalı, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile 1999 yılı irtifak hakkı bedelinin 650.000.000 TL olarak uyarlanmasına karar verilmiştir.

Hükmü, davalı vekili temyiz etmiştir.

Bilindiği üzere üst hakkı, başkasının taşınmazı üstünde veya altında inşaat yapma veya önceden yapılmış bir inşaatı koruma yetkisi sağlayan ve bu inşaat üzerinde hak sahibine mülkiyet hakkı kazandıran bir irtifak hakkıdır. Türk Medeni Kanunu’nun 827. maddesine göre de üst hakkı, resmi senetle kurulur. Yasa hükmünde geçen “resmi senet” den maksat, resmi bir memur tarafından hazırlanarak taraflar huzurunda imzalanan ve resmi memurca mühür ve imza ile onaylanan sözleşmedir. Üst hakkı tesisine ilişkin resmi senet, 30 yıldan daha az bir süre için yapılmışsa bunun, tapunun irtifak hakları sütununda gösterilmesi yeterlidir . Şayet üst hakkı, 30 yıldan fazla bir süre için düzenlenmişse o zaman tapu kütüğünün ayrı bir sayfasında bağımsız

bir taşınmaz mal künyesi gibi tescil edilir. Buna uygulamada, bağımsız ve sürekli üst hakkı denilmektedir.

Üst hakkı ile ilgili bu kısa açıklamalardan sonra somut olaya gelince;

Dava konusu 3970 parsel numaralı taşınmazda, taraflar arasında 14.12.1995 tarihli ve 5044 yevmiye numaralı resmi senet ile davacı yararına 49 yıl müddetle irtifak hakkı (üst hakkı) tesis edilmiştir.

Resmi senette belirtilen taraflar arasındaki ... 5. Noterliğinin 18.05.1993 tarihli ve 27298 yevmiye numaralı taahhüt senedinin 7. maddesinin “İrtifak hakkı bedeli” başlıklı (A) bendinde özetle; '' irtifak hakkı bedelinin ilk yıl için 6.400.000 TL olduğu, ikinci ve üçüncü yıllar için kullanım bedelinin ise her yıl yayımlanan Devlet İhaleleri Genelgesinde belirtilen artış oranlarının bir önceki yılı irtifak hakkı bedeline eklenmesi suretiyle saptanacağı '' belirtilmiş, “ Ödeme zamanı ” başlıklı (B) bendinde ise “ilk üç yıldan sonraki ikinci ve izleyen üç yıllık dilimlerin ilk yıl irtifak hakkı bedelleri yeniden takdir edilir ve izleyen yılların bedellerinin taahhuk ve tahsili yukarıdaki hükümlere tabi olur ” denilmiştir.

Uyuşmazlık konusu 1999 yılı irtifak hakkı bedelidir. Dava dilekçesinde belirtilen ve davacının kabulünde olan ayrıca dosyadaki 1998 yılı irtifak hakkı bedeli ödemelerini gösterir dekontlardan da anlaşıldığı üzere 1998 yılı için 500.000.000 TL irtifak hakkı bedeli ödenmiştir.

Gerek dava dilekçesi, gerekse de 25.10.2000 tarihli bilirkişi raporunda Devlet İhale Genelgesine göre artış oranının % 55 olduğu anlaşıldığından, 1998 yılı irtifak bedelinin % 55 oranında arttırılarak, davalı tarafından 775.000.000 TL’nin, 1999 yılı irtifak bedeli olarak talep edilmesi taahhüt senedinin 7. maddesine aykırılık teşkil etmemektedir.

Mahkemece, saptanan bu durum karşısında davanın reddi gerekirken bilirkişi raporuna bağlı kalınarak talep kısmen kabul edildiğinden karar bozulmalıdır.