Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2011/15727 K.2012/3467

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 29.06.2004 gününde verilen dilekçe ile tapu iptali ve yayla olarak sınırlandırılması ve eldeki davanın davalıları tarafından davalılar Hazine vd. aleyhine 16.11.2009 tarihinde Mera Komisyon Kararının iptalinin istenmesi üzerine dosyaların birleştirilmesi ile bozmaya uyularak yapılan duruşma sonunda; asıl dava yönünden kısmen kabul, kısmende yasa gereği vazgeçmiş sayılmasına, birleşen dava yönünden davacıların davasının kabulüne dair verilen 26.01.2011 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı ... vekili, davalılar vekili ve davalı ... vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Dava; yayla olduğu iddia edilen çekişmeli taşınmaza ait tapu kaydının iptali ve özel siciline işlenmesi istemiyle açılmıştır.

Yargılamanın devam ettiği sırada eldeki davanın davalıları ... ve arkadaşları, ..., ... Valiliği ve dahili davalı Hazineyi hasım göstererek Mera Tespit Komisyonu Kararının iptali istemi ile dava açmış, bu davanın eldeki dava ile birleştirilmesine karar verildikten sonra mahkemece davacı Hazinenin davasından yasa gereği vazgeçmiş sayılmasına, birleşen 2009/587 Esas sayılı davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmü, asıl davanın davacısı ve birleşen davanın davalılarından Hazine vekili, Belediye Başkanlığı ve davalılar temyiz etmiştir.

Davacı ... kadastro işlemi sonucu özel mülk olarak belirlenen dava konusu taşınmazın yayla yeri olduğu iddiasıyla dava açmıştır. Yargılama

devam ederken Mera Tespit Komisyonu aynı yeri yayla olarak tespit ederek ... Belediyesine tahsis kararı almıştır. 4342 sayılı Mera Kanununun 6. maddesine göre; mera, yaylak ve kışlakların tespit, tahdit ve tahsisi Tarım ve Köyişleri Bakanlığınca yapılır. Uygulamayı yapacak merci ise valilik onayı ile oluşturulacak olan mera komisyonu ve komisyona bağlı çalışan teknik ekiplerdir. Mera komisyonunun kararına konu yerlerin mera yaylak ve kışlak olması gerekir. Bu durumda, mera komisyon kararına konu edilen taşınmazın öncelikle mera, yaylak ve kışlak olduğu konusunda çekişme olmamalıdır.

Eldeki asıl davada taşınmazın vasfı yani özel mülkiyete konu yerlerden mi yoksa yayla mı olduğu çekişme konusudur. Birleşen davada ise, asıl sorun komisyon kararının iptali olup, bunun çözümlenmesi için ön sorun olan taşınmazın vasfı sorununun çözümlenmesi gerekir. Ön sorun çözümlenmeden asıl sorunun çözümü mümkün değildir. Hukuk mahkemesi kendisine açılmış olan davayı bütün yönleri ile inceleyip karar bağlamakla görevlidir.

Ancak, bir davada ön sorun olarak nitelenerek incelenecek sorun (ki eldeki davada taşınmazın vasfı) ayrı bir dava konusu yapılmış ise, o zaman bu davalardan biri hakkında hüküm verilmesi diğer davanın sonucuna bağlıdır. Mahkemenin davanın sonuçlanmasını beklemesi yani, o davanın sonuçlanmasını kendi baktığı dava için bekletici sorun yapması gerekir. Taşımazın vasfı hakkında bir karar verilip bu karar kesileşmeden diğer davanın sonuçlandırılması mümkün değildir.

O halde, mahkemece yapılacak iş, davaların ayrılmasına karar verip öncelikle çekişmeli olan taşınmazın vasfı konusunda bir karar verilmesi ve ayrılan davada da taşınmazın vasfına ilişkin verilecek kararın kesinleşmesinin bekletici sorun yapılması gerekir.

Yani, mera tespit komisyonunun kararının iptali istemine ilişkin davanın sonucu dava konusu 158 ada 27 parsel sayılı taşınmazın vasfının çekişme konusu yapıldığı Hazine tarafından açılan davanın sonucunun kesinleşmiş olmasına bağlı olduğundan davaların birleştirilerek sonuçlandırılması doğru olmamış hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.