Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2011/335 K.2011/1545

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 01.11.2008 gününde verilen dilekçe ile intifa hakkı sözleşmesi süresinin, rekabet hukuku ilkelerine aykırılığının tespiti ve 5 yılı aşan sürenin iptali istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın reddine dair verilen 14.11.2009 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı, 147 ada 154 parsel sayılı taşınmazın tapu kaydında 27.10.1999 ve 02.11.1999 tarihli sözleşmeler ile 15 yıllık intifa hakkı bulunduğunu, 15 yıl süreli intifa hakkı tesisine ilişkin sözleşme ilişkisinin akaryakıt bayilik sözleşmesinden kaynaklandığını, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkındaki Kanun ve Rekabet Kurulunun 2002/2 sayılı tebliği gereğince intifa hakkının 5 yılı aşkın süre ile tesis edilemeyeceğini ileri sürerek, intifa hakkı sözleşmesinin rekabet hukuku ilkelerine aykırı olduğunun tespiti ile 5 yılı aşan süre için intifa hakkı sözleşmesinin geçersizliği nedeniyle sözleşmenin iptalini ve intifa hakkının terkinini talep etmiş, yargılama aşamasında istemini tespit ve sözleşmenin iptali ile sınırlandırmıştır.

Davalı, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, intifa hakkı terkininin istenmediği, sadece rekabet hukukuna aykırılık nedeniyle sözleşmenin 5 yılı aşan kısmının iptalinin talep edildiği, bu nedenle davanın taşınmazın bulunduğu yer mahkemesinde görülmesi zorunluluğu bulunmadığı kabul edildikten sonra davanın esastan reddine karar verilmiş, hükmü davacı temyiz etmiştir.

Dava, intifa hakkı sözleşmesinin haksız rekabet kurallarına aykırılığının tespiti ve sözleşmenin iptali istemine ilişkindir.

İntifa hakkına konu taşınmaz Karabük'te bulunmaktadır. Davacı 154 parsel sayılı taşınmaz üzerine Tapu Sicil Müdürlüğünde düzenlenen intifa hakkı sözleşmesi ile tesis edilen 15 yıllık intifa hakkının 5 yıl süre ile geçerli olduğunu ileri sürerek 5 yılı aşan kısım için intifa hakkı sözleşmesinin iptalini istemektedir. Mahkemece istemin sadece sözleşmedeki sürelere ilişkin olması nedeniyle taşınmazın aynına veya üzerindeki hakka ilişkin bir uyuşmazlık bulunmadığı kabul edilmiş ise de istem doğrudan doğruya taşınmazın tapu kaydında yer alan sınırlı ayni hak niteliğindeki intifa hakkının 5 yılı aşan kısmı için iptaline yönelik olup doğrudan doğruya hakka ilişkindir. Bu durumda uyuşmazlığın taşınmaz üzerindeki hakka ilişkin olduğu açıktır.

Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 13. maddesi “Gayrimenkule müteallik davalar, gayrimenkulün bulunduğu mahal mahkemesinde ikame olunur.

Gayrimenkule müteallik dava sebebi ne olursa olsun gayrimenkulün aynına veya gayrimenkul üzerinde bir hakka veya muvakkat olsa bile onun zilyetliğine veyahut hakkı hapsine mütedair olanlardır. İrtifak haklarına dair iddialarda, üzerine irtifak hakkı taallük eden malın bulunduğu mahal mahkemesi selahiyettardır...” hükmünü içermektedir. Bu hüküm kesin yetki kuralı olup, kamu düzenine ilişkindir.

Davaya konu 147 ada 154 parsel sayılı taşınmaz da Karabük İli, Merkez Mahallesinde bulunduğuna göre HUMK'nun 13.maddesi gereğince Karabük mahkemeleri yetkilidir. Mahkemece, kamu düzenine ilişkin kesin yetki kuralı gözardı edilerek yetkisizlik kararı vermek gerekirken işin esasına girilerek yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması doğru görülmediğinden kararın bozulması gerekmiştir.