Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2011/481 K.2011/2113

Davacılar vekili tarafından, davalılar aleyhine 02.06.208 gününde verilen dilekçe ile geçit hakkı istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 24.06.2010 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı ... tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, Türk Medeni Kanunu’nun 747. maddesine dayalı geçit hakkı tesisi istemi ile açılmıştır.

Davalılar, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, 115 parsel sayılı taşınmaz lehine 128 ve 118, 129 parsel sayılı taşınmazların ortak sınırından ve 130 parsel sayılı taşınmaz üzerinde 128 parsel sayılı taşınmaz lehine geçit tesisine karar verilmiştir.

Hükmü, davalı ... temyiz etmiştir.

Geçit hakkı kurulması istemine ilişkin davalarda amaç genel yola ulaşım olanağı bulunmayan taşınmazların yol ihtiyacını karşılamaktır. Gerçekten, davacı taşınmazlarının mutlak geçit ihtiyacı içinde bulunduğu açıktır.

Geçit hakkı taşınmaz mülkiyetini sınırlayan bir irtifak hakkı olmakla birlikte özünü komşuluk hukukundan alır. Bunun doğal sonucu olarak geçit güzergahı belirlenirken komşuluk hukukunun fedakarlığın denkleştirilmesi prensibi hiçbir zaman gözden kaçırılmamalıdır. Denilebilir ki, geçit kurulmasına ilişkin davalarda davacının tam bir tasarruf hakkı yoktur. O yüzden, uygun geçit güzergahı saptanırken davacının subjektif isteğine bakılmamalı, geçit az yukarıda sözü edilen fedakarlığın denkleştirilmesi ilkesi gözetilerek objektif ölçülere uygun belirlenmelidir.

Bu genel açıklamalardan sonra somut olaya gelince;

Mahkemece geçit kurulmasına karar verilen davalı ...'ye ait 118 parsel sayılı taşınmaz 750 m2 ve 129 parsel sayılı taşınmaz 1000 m2, 128 parsel sayılı taşınmaz ise 4875m2 yüzölçümündedir. Mahkemece geçit güzergahı uygun istikamette tercih edilmiş ise de yukarıda sözü edilen komşuluk hukuku ilkeleri ve fedakarlığın denkleştirilmesi prensibi uygun geçit yerinin 128 parsel sayılı taşınmaz üzerinden aranmasını gerektirmektedir. Çünkü, daha küçük yüzölçümlü 118 ve 129 parsel sayılı taşınmazlar üzerinde geçit kurulması ile bu parsellerin yüzölçümü daha da küçülecek, ekonomik olarak kullanımı zorlaşacaktır. Böyle olunca, 115parsel sayılı taşınmaz için geçit güzergahının 128 ve 130parsel sayılı taşınmazlar üzerinden tesis edilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması doğru değildir.

Karar açıklanan nedenlerle bozulmalıdır.