Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2011/9719 K.2011/11075

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 18.12.2008 gününde verilen dilekçe ile geçit ... istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 29.04.2011 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalılar tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, Türk Medeni Kanununun 747. maddesine dayalı geçit ... kurulması istemine ilişkindir. Davalılar davalının yola cephesinin bulunduğunu, davanın reddini savunmuştur. Davanın kabulüne ilişkin olarak daha önce verilen karar Dairemizce “verilen yolun genişliğinin anlaşılamadığı, 2,5-3 metre genişliği geçmeyecek şekilde yol tesis edilmesi gerektiği ve bunun için ek rapor alınarak sonucuna göre hüküm kurulması gerektiği” gerekçesi ile bozulmuştur. Mahkemece bozmaya uyularak alınan ek rapor doğrultusunda tekrar kabul kararı verilmiş, hükmü 159 parselin maliki temyiz etmiştir.

Ülkemizde arazi düzenlenmesinin sağlıklı bir yapıya kavuşmamış olması ve her taşınmazın yol ihtiyacına cevap verilmemesi geçit davalarının nedenidir. Geçit ... verilmesiyle genel yola bağlantısı olmayan veya yolu bulunsa bile bu yol ile ihtiyacı karşılanamayan taşınmazların genel yolla kesintisiz bağlantısı sağlanır.

Uygulama ve doktrinde genellikle bunlardan ilkine “mutlak geçit ihtiyacı” veya “geçit yoksunluğu”, ikincisine de “nispi geçit ihtiyacı” ya da “geçit yetersizliği” denilmektir.Somut olayda; davacının yola çıkışını sağlayan ve davalıların taşınmazları arasından geçen kadastro yolunun bir kısmının dar olduğu ve araç geçişine müsait olmadığı, bu haliyle davacı açısından geçit yetersizliği olduğu sabittir.

Alınan 18.04.2011 tarihli ek bilirkişi raporunda mevcut yolun en dar kısmının 1,60 cm olduğu, C ve D ile gösterilen yerlerden geçit tesis edildiği takdirde yolun 4,5 ve 5,5 metre olacağı bildirildiğinden mahkemece bu rapor doğrultusunda karar verilmiştir.

Bozma ilamımızda da belirtildiği gibi yararına geçit kurulacak taşınmazın tapuda kayıtlı niteliği ve kullanım amacı nazara alınarak özellikle tarım alanlarında nihayet bir tarım aracının geçeceği genişlikte (emsaline göre 2,5-3 m.) geçit ... tesisine karar vermek gerekir. Mevcut yolun daralan kısmında davalıların mülkiyet hakkına en az sınırlandırma getirilecek şekilde yukarıda belirtilen genişliği aşmayacak şekilde irtifak ... tesis edilmelidir.

Bozmaya uyulduğu halde bozma gereğinin yerine getirilmemesi doğru görülmemiş, bu sebeple hükmün bozulması gerekmiştir.