Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2012/14521 K.2013/1052

Davacı tarafından, davalı aleyhine 30.04.2012 gününde verilen dilekçe ile geçit hakkı istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 20.07.2012 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi dahili davalı ... tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

_K A R A R_

Dava, Türk Medeni Kanununun 747. maddesi gereğince geçit hakkı kurulması isteğine ilişkindir.

Davalı ... ve dahili davalı ... davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkemece, davanın kabulü ile 213 ada 4 parsel sayılı taşınmaz lehine, 213 ada 2 ve 213 ada 5 parsel sayılı taşınmazlar üzerinden fen bilirkişi raporunda (C) harfi ve (D) harfi ile gösterilen yerden geçit hakkı kurulmasına karar verilmiştir.

Hükmü, dahili davalı ... temyiz etmiştir.

Ülkemizde arazi düzenlenmesinin sağlıklı bir yapıya kavuşmamış olması ve her taşınmazın yol ihtiyacına cevap verilmemesi geçit davalarının nedenidir. Geçit hakkı verilmesiyle genel yola bağlantısı olmayan veya yolu bulunsa bile bu yol ile ihtiyacı karşılanamayan taşınmazın genel yolla kesintisiz bağlantısı sağlanır. Uygulama ve doktrinde genellikle bunlardan ilkine mutlak geçit ihtiyaç veya geçit yoksunluğu, ikincisine de nisbi geçit ihtiyacı ya da geçit yetersizliği denilmektedir.

Geçit hakkı verilmesine ilişkin davalarda bu hak taşınmaz leh ve aleyhine kurulacağından leh ve aleyhine geçit istenen taşınmaz maliklerinin tamamının davada yer alması zorunludur. Ancak, yararına geçit istenen taşınmaz müşterek

mülkiyete konu ise dava paydaşlardan biri veya birkaçı tarafından açılabilir. Geçit ihtiyacı olan kişi davasını öncelikle taşınmazların mülkiyet ve yol durumuna göre en uygun taşınmaz malikine karşı ve daha sonra bundan en az zarar görecek olana yöneltmelidir.

Somut olaya gelince; davacı dava dilekçesi ile 213 ada 5 parsel sayılı taşınmaz aleyhine geçit hakkı talebinde bulunmuş, yargılama sırasında 213 ada 2 sayılı parsel maliki olarak ... harçsız dilekçe ile davaya dahil edilmiştir. Mahkemece, 213 ada 2 ve 5 parsel sayılı taşınmazlar üzerinden geçit tesis edilmişir. Aleyhine geçit istenen taşınmaz maliklerinin tamamının davada yer alması zorunlu olmasına rağmen, aleyhine geçit kurulan 213 ada 2 parsel sayılı taşınmaz maliki ... kızı...un nüfus aile kayıt tablosuna göre dahili davalı ... dışında da mirasçıları bulunduğu ve davada yer almadıkları dolayısıyla taraf teşkilinin tamamlanmadığı anlaşılmıştır.

Mahkemece, 213 ada 2 parsel sayılı taşınmaz maliki ...'un veraset ilamı getirtilmeli, mirasçıları hakkında ya usulünce dava açılıp eldeki dava ile birleştirilmeli ya da usul ekonomisi açısından harcı da verilmek suretiyle aynı davaya dahil edilmeleri sağlanmalı, taraf teşkili tamamladıktan sonra hüküm kurulmalıdır. Eksik taraf teşkili ile hüküm kurulması doğru görülmemiş, bu sebeple kararın bozulması gerekmiştir.