Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2012/3478 K.2012/4613

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 11.06.2009 gününde verilen dilekçe ile ölünceye kadar bakım akdine dayalı tapu iptal ve tescil istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 29.09.2011 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi bir kısım davalılar vekili ve diğer davalılar tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, biçimine uygun düzenlenmiş 08.02.1995 günlü ölünceye kadar bakım sözleşmesine dayalı tapu iptali ve tescil isteğine ilişkindir. Bakım alacaklısı mirasçıları, bakım alacaklısının bakım ihtiyacı içerisinde olmadığını, davacının da bakıp gözetme görevini yerine getirmediğini, kaldı ki ölünceye kadar bakma sözleşmesinin muvazaalı düzenlendiğini, davanın reddini savunmuştur. Mahkemece dava kabul edilmiştir. Hükmü bakım alacaklısı mirasçıları temyiz etmiştir.

Ölünceye kadar bakım sözleşmeleri taraflara hak ve borçlar yükleyen sözleşmelerden olup, bakım borcuna karşılık bir taşınmazın devri kararlaştırıldığında, bakım alacaklısının ölümünden sonra onun mirasçıları mülkiyeti geçirme borcu ile yükümlüdürler. Bu yükümlülüklerini yerine getirmemeleri halinde, sözleşmeye dayanılarak tapu iptali ve tescil istemi ile dava açılabilir.

Bakım borçlusunun bakıp gözetme yükümlülüğü aksi kararlaştırılmadığı sürece, bakım alacaklısını ailesi içerisine alıp konut temini, besleme-giydirme, hastalığında tedavi, manevi yönden de her türlü yardım ve desteği sağlama gibi ödevleri kapsar. Bu görevlerin yerine getirilmesi halinde ölünceye kadar bakım

sözleşmeleri taraflarına kişisel hak sağladığı için tapu iptali ve tescil davasını, bakım borçlusu ya da onun külli halefleri bakım alacaklısının mirasçılarına karşı açabilirler. Kuşkusuz, ölünceye kadar bakım sözleşmesinin muvazaalı olarak yapıldığı her zaman ileri sürülebilir.

Kısaca ifade etmek gerekirse, muvazaa irade ile beyan arasında kasten yaratılmış aykırılıktır. Böyle bir savunma ileri sürülmüşse, mahkemece dayanılan sözleşmedeki tarafların gerçek ve müşterek amaçlarının Borçlar Kanununun 18. maddesi hükmünden yararlanarak açıklığa kavuşturulması gerekir. Zira bu gibi durumlarda ölünceye kadar bakım sözleşmesinin ivazlı olarak (bedel karşılığı) değil de bağış amaçlı veya mirasçıların bazılarından mal kaçırmak amacı ile yapıldığı kabul edilmelidir

O halde mahkemece yapılması gereken iş, tarafların gerçek iradelerinin açıklığa kavuşturulması bakımından bakım alacaklısı ...’nin tüm mal varlığını araştırmak, mal varlığının tümünün bakım sözleşmesine konu edilip edilmediğini saptamak, bunun dışında mal varlığı bulunmakta ise değerlerini takdir ederek bakıp gözetmeye karşılık davacıya bırakılanı orantılamak, diğer delillerden de yararlanarak yönteme uygun inceleme ve araştırma yapmak, bakım sözleşmesinin gerçeği yansıtıp yansıtmadığını veya diğer mirasçılardan mal kaçırmak kastıyla yapılıp yapılmadığını, dolayısıyla gerçek iradenin ne olduğunu tespit ederek oluşacak sonuç doğrultusunda bir hüküm kurmak olmalıdır. Açıklanan bu yönün gözardı edilmesi doğru görülmediğinden kararın bozulması gerekmiştir.