Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2012/3871 K.2012/4791

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 11.10.2006 gününde verilen dilekçe ile maddi tazminat ve istirdat birleştirilen davalarda davacı ...Ş. vekili tarafından 16.02.2007, 06.03.2007 ve 14.03.2007 tarihli dilekçeler ile bakiye kira alacaklarının tahsili ile teminat mektubu alınması istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; asıl davanın reddine birleştirilen bakiye kira alacağının tahsili davalarının kabulüne dair verilen 08.12.2011 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı ve birleşen dosyaların davalısı ... denizcilik A.Ş. vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı, kirliliğin önlenmesi amacıyla denizlerden ve deniz araçlarından çeşitli atıkların toplanması, doğadan uzaklaştırılması ve ekonomiye yeniden kazandırılması amacıyla Türkiye Denizcilik İşletmeleri ve Türkiye Çevre Koruma Vakfı iştiraki ile kurulan Beşiktaş-Kuruçeşme atık geri kazanım tesislerini 01.11.2004 tarihli sözleşme ile kiraladığını, sunulacak hizmet kalitesini artırmak ve geri kazanım ürünlerini enerji-sanayi kuruluşlarına sunabilmek için ...’da yatırım yaptığını, ...

Büyükşehir Belediyesinin 27.04.2005 tarihinde yürürlüğe giren kanuna dayanarak tesise bağlı çalışan ve atık toplayan gemilerin faaliyetini durdurduğunu, Çevre Kanunu ve Gemilerden Atık Alınması ve Atıkların Kontrolü Yönetmeliği atık tesisi lisansı alma yükümlülüğünü liman yönetimine verdiği halde kiralayan idarenin kiralananı sözleşme amacına uygun olarak kullanılmasını sağlayacak önlemleri

almadığını, kira bedelinden geçici süre indirim yaptığını, ihtarnameye rağmen eksikliklerin giderilmediğini belirterek, haksız olarak tahsil edilen kira bedeli karşılığı 10.000,00 TL, ...’da yapılan yatırım harcamaları karşılığı şimdilik 5.000,00 TL, işletme ve personel giderleri karşılığı 10.000,00 TL, tesisin çalıştırılamaması sebebiyle kazanç kaybından dolayı 10.000,00 TL, atık toplama ücretlerinden 10.000,00 TL ve limana yanaşan gemilerden tahsili gereken atık su bedeli karşılığı 5.000,00 TL olmak üzere toplam 50.000,00 TL’nin davalıdan tahsili isteğinde bulunmuştur.

Birleştirilen davalarda davacı-davalı TDİ A.Ş ise; sözleşme hükümlerine göre eksik ödenen Kasım 2006, Aralık 2006, Ocak 2007, Şubat 2007 kira bedelleri ile sözleşmenin 5.maddesinde düzenlenen 28.320,00 USD bedelli teminat mektubunun davalı-davacıdan alınması isteğinde bulunmuştur.

Mahkemece, asıl davanın reddine, birleştirilen davalardaki bakiye kira bedellerinin tahsiline karar verilmiştir.

Hükmü, taraf vekilleri temyiz etmiştir.

Dairemizce "...somut olayda karşı davacının eksik ödenen kira bedellerine ilişkin istemi hüküm altına alınmış ise de sözleşmenin 5. maddesindeki yükümlülüğün ifasına dair istemi konusunda olumlu ya da olumsuz bir karar verilmemiş olması...." gerekçesi ile sair yönler incelenmeksizin hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyularak kısa kararda asıl davanın reddine, birleşen 2007/62 esas sayılı davada sözleşmenin 5.maddesi gereğince 28.300 Amerikan Doları banka teminat mektubunun davalıdan alınarak davacıya verilmesine ilişkin taleplerin konusuz hale geldiği anlaşılmakla iş bu talebin esası hakkında hüküm tesisine yer olmadığına ayrıca 2007/62 esas 2007/85 esas ve 2007/96 esas sayılı birleşen davaların kabulüne karar verilmiştir.

Gerekçeli kararda ise; birleştirilen 2007/62 esas sayılı dosyada iki ayrı talep bulunduğu, bozma ilamında bu taleplerden biri hakkında hüküm kurulmadığı gerekçesi ile bozma yapıldığı halde bozma ilamına uyulmasına rağmen gerekçeli kararda yine taleplerden biri ile ilgili hüküm kurulmuş, "sözleşmenin 5.maddesi gereğince teminat mektubu alınması istemine ilişkin" diğer taleple ilgili olarak olumlu veya olumsuz bir karar verilmediği görülmüştür.

Bu durumda kısa karar ile gerekçeli karar arasında çelişki meydana gelmiş olup; 10.4.1992 tarihli ve 1991/7-1992/4 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu Kararı gereğince kısa kararla gerekçeli kararın çelişkili bulunmasının bozma nedeni oluşturacağı, bozmadan sonra mahkemenin önceki kısa kararla bağlı olmaksızın çelişkiyi kaldırmak kaydı ile vicdani kanaatine göre karar verebileceği öngörülmüştür.

Bu itibarla kısa karar ile gerekçeli kararın çelişkili olması nedeniyle hükmün bozulması gerekmiştir.