Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2012/4117 K.2012/4837

Davacı tarafından, davalılar aleyhine 12.09.2008 gününde verilen dilekçe ile geçit hakkı istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın reddine dair verilen 27.01.2009 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, Türk Medeni Kanununun 747. maddesine dayalı geçit hakkı kurulması istemine ilişkindir.

Davacı, 660 parsel sayılı taşınmazı yararına davalılara ait 659, 666 parsel sayılı taşınmazlardan geçit hakkı kurulmasını istemiştir.

Mahkemece, bilirkişilerce belirlenen uygun güzergahtaki taşınmazların davalılar adına kayıtlı olmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmü, davacı temyiz etmiştir.

Türk Medeni Kanunu'nun 747 maddesi uyarınca geçit hakkı verilmesine ilişkin davalarda bu hak taşınmaz leh ve aleyhine kurulacağından leh ve aleyhine geçit istenen taşınmaz maliklerinin tamamının davada yer alması zorunludur.

Türk Medeni Kanununun 747/2 maddesi gereğince geçit isteği, önceki mülkiyet ve yol durumuna göre en uygun komşuya, bu şekilde ihtiyacın karşılanmaması halinde geçit tesisinden en az zarar görecek olana yöneltilmelidir. Zira geçit hakkı taşınmaz mülkiyetini sınırlayan bir irtifak hakkı olmakla birlikte, özünü komşuluk hukukundan alır. Bunun doğal sonucu olarak yol saptanırken komşuluk hukuku ilkeleri gözetilmelidir. Geçit gereksiniminin nedeni, taşınmazın niteliği ile bu gereksinimin nasıl ve hangi

araçlarla karşılanacağı davacının sübjektif arzularına göre değil, objektif esaslara uygun olarak belirlenmeli, taşınmaz mülkiyetinin sınırlandırılması konusunda genel bir ilke olan fedakârlığın denkleştirilmesi prensibi dikkatten kaçırılmamalıdır.

Geçit davalarında tarafların subjektif arzularının önemi yoktur. Yargılama sırasında, uygun geçit yeri olarak dava açılanlar dışında yeni bir taşınmaz belirlenmesi halinde, bu yeni taşınmaz malikleri hakkında usulünce dava açılıp eldeki dava ile birleştirilmesi gerekir.

Eldeki davada; bilirkişilerce davalılara ait taşınmazlar dışındaki 656, 657, 658 parsel numaralı taşınmazlar da alternatif olarak belirlenmiştir. Mahkemece bilirkişilerce belirlenen güzergahta bulunan taşınmazlar maliklerine dava açılması için davacıya süre verilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekide hüküm kurulması doğru olmamış bu nedenle hükmün bozulması gerekmiştir.