Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2012/4987 K.2012/6688

Taraflar arasındaki yükleniciden temlik alınan hakka dayalı tapu iptali ve tescil davasından dolayı mahal mahkemesinden verilen yukarıda gün ve sayısı yazılı hükmün; Dairemizin 08.12.2011 gün ve 2011/12634-15135 sayılı ilamı ile davalı ...'in temyiz istemi yönünden onanmasına, davalı SS. ... Konut Yapı Kooperatifi vekilinin temyizi yönünden temyiz dilekçesinin reddine karar verilmişti. Süresi içinde davalılar ... ve S.S. ... Konut Yapı Kooperatifi vekilleri tarafından kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla, dosya içerisindeki bütün evrak incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı, davalılardan S.S. ... Konut Yapı Kooperatifi ile diğer davalı yüklenici ... İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti. arasında 46224 ada 1 parsel sayılı taşınmaz üzerinde inşaat yapımı için 15.09.2000 tarihli sözleşmenin bulunduğunu, davalı yüklenici şirketin bu sözleşme uyarınca kendisine bırakılması kararlaştırılan A Bloktaki 33 numaralı bağımsız bölümü 12.02.2001 tarihinde kendisine sattığını, bedelini ödediğini, ancak ferağ işleminin yapılmadığını, taşınmazın tapusunun iptali ile adına tescilini talep etmiştir.

Davacı birleşen dava ile davalı ... hakkında aynı taleplerini yinelemiştir.

Davalı yüklenici ... İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti., davaya cevap vermemiştir.

Diğer davalı S.S. ... Konut Yapı Kooperatifi, davalı yüklenicinin edimlerini yerine getirmediğini, inşaat yapım sözleşmesinin ileriye yönelik olarak fesih edildiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Birleşen davanın davalısı ..., iyiniyetli kayıt maliki olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkeme, asıl davayı kabul ederek tescil hükmü kurmuş, birleşen dava yönünden davanın reddine karar vermiştir.

Hükmü asıl davanın davalılarından S.S. ... Konut Yapı Kooperatifi vekili ile birleşen davanın davalısı ... vekili temyiz etmiştir.

Dairemizin, 08.12.2011 tarihli ve 2011/12634 –15135 sayılı ilamı ile mahkeme kararının davalı ... yönünden onanmasına, diğer davalı kooperatifin ise süresinde olmadığından temyiz isteminin reddine karar verilmiştir.

Davalılarından S.S. ... Konut Yapı Kooperatifi vekili ile birleşen davanın davalısı ... vekili karar düzeltme isteminde bulunmuşlardır.

1-Birleşen davanın davalısı ... vekilinin karar düzeltme istemi yönünden; Mahkemece yapılan yargılamaya, toplanan delillere ve Dairemizce de benimsenen mahkeme kararının gerekçesine göre hüküm usul ve yasaya uygun bulunmuş, temyiz istemi bu gerekçelerle karşılanarak karar onanmıştır.

Dairemizin onama ilamında düzeltilmesi gereken bir yön bulunmadığından, HUMK’nun 440. Maddesindeki nedenlerden hiçbirisine uymayan karar düzeltme isteminin reddi gerekmiştir.

2- Asıl davanın davalısı S.S. ... Konut Yapı Kooperatifi vekilinin karar düzeltme istemine gelince; davalının süresinde temyiz isteminde bulunduğu karar düzeltme dilekçesi ile sunulan posta evrakından anlaşıldığından temyiz isteminin süreden reddine ilişkin dairemiz kararının kaldırılmasına karar verilmiş, davalının temyiz istemi esastan incelenmiştir.

Arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi yükleniciye kişisel hak sağlar. Yüklenici, edimini yerine getirdiğinde kazanacağı kişisel hakkını, doğrudan arsa sahibine karşı ileri sürebileceği gibi, bu hakkı üçüncü kişilere de devredebilir. Bu devir şekli uygulamada alacağın temliki biçiminde yapılmaktadır.

Bir tanımlama yapmak gerekirse alacağın temliki, alacaklı ile onu devralan üçüncü kişi arasında borçlunun rızasına ihtiyaç olmaksızın yapılabilen ve sadece kazandırıcı bir tasarruf işlemi niteliğini taşıyan şekle tabi bir akittir. Alacağın temliki işleminin bir akit olduğu BK’nun 163. maddesinin kenar başlığındaki “akdin şekli” deyiminden anlaşılmaktadır. Bu akdin tarafları ise devreden (eski alacaklı) ile devralandır (yeni alacaklı).

Somut uyuşmazlıkta, davacının dayandığı 01.07.2003 tarihli sözleşme, belirtildiği üzere bir temlik sözleşmesidir.

Eldeki davada, dosya içinde bulunan bilgi ve belgelerden; davalı arsa sahibi kooperatif ile yüklenici şirket arasında yapılan 15.09.2000 tarihli sözleşmenin 22.06.2004 tarihli tespit raporuna göre ancak % 65 fiziki seviyeye getirildiği, davalılardan kooperatifin 07.06.2004 tarihinde yüklenici şirkete

fesih ihbarında bulunarak sözleşmeyi feshettiğini bildirdiği, fakat tarafların bir araya gelerek 29.11.2007 tarihinde “sulh sözleşmesi” başlıklı belgeyi düzenledikleri, bu sözleşmenin 2. maddesi ile yüklenici şirketin eksik bıraktığı inşaat işlerinin parasal değerini arsa sahibi kooperatife ödemesi karşılığında, kooperatifin teminat olarak tutulan taşınmazları serbest bırakmasının kararlaştırıldığı, buna karşılık da 36 eşit taksitte ödenmesi koşuluyla yüklenici şirketin kooperatife 2.037.000,00 TL ödeyeceğinin hükme bağlandığı anlaşılmaktadır.

Görülüyor ki, davalılar arasındaki sözleşme feshedilmiş, ancak davalılar feshedilen sözleşmenin tasfiyesini teminen 29.11.2007 tarihli “sulh sözleşmesi” başlıklı belgeyi düzenlemişlerdir. Bu belge içeriğinden, 15.09.2000 tarihli sözleşmenin ileriye etkili olarak feshedildiği anlaşılmaktadır.

Feshin ileriye veya geriye etkili olması ayrımı, yüklenicinin yapımını yüklendiği inşaatı kısmen tamamlaması, fakat temerrüdü yüzünden teslim edememesi halinde tasfiyenin nasıl yapılacağı ile ilgilidir. Çünkü eğer feshin sonuçları geriye etkili olacaksa, sözleşme yokmuşçasına tasfiye edileceğinden yüklenici inşaattan yapamadığı kısma orantılı arsa payı değil, sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre imal ettiği inşaatın bedelini alabilir.

Fakat fesih ileriye etkili kabul edilirse, imalat oranına paralel arsa payının devri istenebilir. Bu husus, 25.01.1984 tarihli ve 3/1 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında ayrıntılı olarak tartışılmıştır. Kısaca ve yeniden belirtmek gerekirse, 29.11.2007 tarihli sözleşmede davalılar feshin ileriye etkili sonuçlar doğurmasını kabul ederek işin tasfiyesini yapmışlardır.

Belirtildiği üzere, böyle bir tasfiye yükleniciye yaptığı imalatın oranına uygun bağımsız bölüm tescilini talep yetkisi tanır. Dolayısıyla, şayet dava konusu 46224 ada 1 sayılı parsel, A Blok, 8. Kat, 33 numaralı bağımsız bölüm tasfiyede yükleniciye bırakılan bağımsız bölümler içindeyse, davacı yüklenici temlik işlemine dayanarak bu bağımsız bölümün adına tescilini talep edebilir.

Bütün bu anlatılanlardan görüleceği üzere, burada ileriye etkili sonuç meydana getirecek şekilde yapılan fesih işleminde çekişme konusu 33 numaralı bağımsız bölümün yükleniciye bırakılması kararlaştırılan yerlerden olup olmadığının saptanması önem kazanmaktadır.

Ancak mahkemece bu konuda bir inceleme ve araştırma yapılmamıştır. Mahkemece öncelikle yapılması gereken iş, bilirkişiler yardımıyla değinilen biçimde inceleme ve araştırma yapmak, fesih sonucu yapılan tasfiyede çekişme konusu 33 numaralı bağımsız bölümün yükleniciye bırakılıp bırakılmadığını duraksamaya yer vermeyecek biçimde tespit etmek olmalıdır.

Bütün bu hususlar bir yana bırakılarak, eksik inceleme ve araştırma sonucu davanın yazılı olduğu şekilde kabulü doğru olmadığından, kararın bozulması gerekmiştir.