Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2012/8275 K.2012/9804

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 27.08.2010 gününde verilen dilekçe ile geçit ... tesisi istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 09.01.2012 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi dahili davalı ... vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, 3065 parsel sayılı taşınmaz yararına, davalıya ait 3058 parsel sayılı taşınmazdan geçit ... tesisi istemine ilişkindir.

Yargılama sırasında alternatif geçit güzergahı olarak belirlenen 3064 parsel sayılı taşınmazın maliki ... harçsız dilekçe ile davaya dahil edilmiştir.

Mahkemece, 3065 parsel sayılı taşınmazın yararına, dahili davalı adına kayıtlı 3064 parsel sayılı taşınmaz üzerinden geçit ... tesisine karar verilmiştir.

Hükmü, dahili davalı ... vekili temyiz etmiştir.

Türk Medeni Kanununun 747. maddesi uyarınca geçit ... verilmesine ilişkin davalarda bu hak taşınmaz leh ve aleyhine kurulacağından leh ve aleyhine geçit istenen taşınmaz maliklerinin tamamının davada yer alması zorunludur. Ancak, yararına geçit istenen taşınmaz müşterek mülkiyete konu ise dava paydaşlardan biri ve birkaçı tarafından açılabilir.

Yargılama sırasında uygun geçit yeri olarak dava açılanlar dışında yeni bir taşınmaz belirlenmesi halinde, bu yeni taşınmaz maliki ya da malikleri hakkında ya usulunce dava açılıp eldeki dava ile birleştirilmeli ya da usul ekonomisi açısından harcı da verilmek suretiyle aynı davaya dahil edilmeleri sağlanmalıdır.Eldeki davada 3064 parsel sayılı taşınmaz maliki hakkında bu kural çerçevesinde işlem yapılmadığı ve bu parsel maliki hakkında usulünce açılmış bir dava olmadığı halde işin esasına girilerek istemin hüküm altına alınması doğru olmadığından kararın bozulması gerekmiştir.

Kabule göre de; Türk Medeni Kanununun 747. maddesinde düzenlenen geçit ... ayni hak niteliğinde olmayıp bir irtifak ... kurulmasından ibaret olduğundan Türk Medeni Kanununun 748/3 ve 780/1 maddeleri uyarınca "tapu sicilinde taşınmazların irtifak sütununa kaydedilmesine" karar verilmesi ile yetinilmek gerekirken geçit yerinin taşınmazdan ayrılması anlamına gelecek biçimde "tapuya tesciline" şeklinde karar verilmesi doğru değildir. Ayrıca, daha önce geçit bedelinin belirlenmesi için yapılan keşif ile karar tarihi arasında uzun bir zaman geçtiği anlaşıldığından hüküm tarihine yakın bir geçit bedeli saptanarak hükümden önce depo ettirilmelidir.