Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2012/8357 K.2012/9881

Davacı tarafından, davalılar aleyhine 23.08.2010 gününde verilen dilekçe ile geçit ... kurulması istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 20.01.2012 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı ... tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı, 247 ada 28 parsel sayılı taşınmazı lehine, davalılara ait 247 ada 3 ve 4 parsel sayılı taşınmazlardan uygun görüleni üzerinden geçit ... kurulmasını istemiştir.

Davalı ..., davanın reddini savunmuş, diğer davalı ... davayı kabul etmiştir.

Mahkemece, 247 ada 28 parsel sayılı taşınmaz lehine, 247 ada 4 parsel sayılı taşınmaz aleyhine geçit ... kurulmasına karar verilmiştir.

Hükmü, davalı 19 parsel sayılı taşınmazın malikleri temyiz etmiştir.

Dava, Türk Medeni Kanununun 747 maddesine dayalı geçit ... kurulması istemine ilişkindir.

Türk Medeni Kanununun 747/2 maddesi gereğince geçit isteği, önceki mülkiyet ve yol durumuna göre en uygun komşuya, bu şekilde ihtiyacın karşılanmaması halinde geçit tesisinden en az zarar görecek olana yöneltilmelidir. Zira geçit ... taşınmaz mülkiyetini sınırlayan bir irtifak ... olmakla birlikte, özünü komşuluk hukukundan alır. Bunun doğal sonucu olarak yol saptanırken komşuluk hukuku ilkeleri gözetilmelidir. Geçit gereksiniminin nedeni, taşınmazın niteliği ile bu gereksinimin nasıl ve hangi araçlarla karşılanacağı davacının sübjektif arzularına göre değil, objektif esaslara uygun olarak belirlenmeli, taşınmaz mülkiyetinin sınırlandırılması

konusunda genel bir ilke olan fedakârlığın denkleştirilmesi prensibi dikkatten kaçırılmamalıdır.

Saptanan geçit nedeniyle yükümlü taşınmaz malikine ödenmesi gereken bedel taşınmazın niteliği gözetilerek uzman bilirkişiler aracılığı ile objektif kıstaslar esas alınarak belirlenmelidir. Saptanacak bedel de hükümden önce depo ettirilmelidir. Hemen belirtmek gerekir ki, bedelin saptanmasından sonra hüküm tarihine kadar taşınmazın değerinde önemli derecede değişim yaratabilecek uzunca bir süre geçmiş veya bedel tespitinden sonra yörede taşınmazın değerini artıracak değişiklikler meydana gelmiş olabilir. Bu gibi durumlarda mülkiyet ... kısıtlanan taşınmaz malikinin mağduriyetine neden olmamak ve diğer tarafın hakkın kötüye kullanılması sonucunu doğuracak olası davranışlarını önlemek için hüküm tarihine yakın yeni bir değer tespiti yapılmalıdır.

Bu ilkeler ışığında somut olaya gelince; davacının maliki olduğu 247 ada 28 parsel sayılı taşınmazın geçit ihtiyacını karşılamak üzere bilirkişilerce belirlenen 2 numaralı seçeneğin 247 ada 3 ve 27 sayılı parseli kapsadığı görülmektedir. 247 ada 3 parsel sayılı taşınmazın maliki taşınmazından geçit ... kurulmasını kabul etmiştir.

Bu nedenle 247 ada 28 parsel sayılı taşınmazın geçit ihtiyacı fedakarlığın denkleştirilmesi ilkesi gereği 247 ada 3 parsel sayılı taşınmaz üzerinden de aranmalıdır.

2 numaralı bu seçeneğin kısmen 247 ada 27 parsel sayılı taşınmazı da kapsadığı dikkate alınarak, bu yeni taşınmazın maliki ya da malikleri hakkında ya usulünce dava açılıp eldeki dava ile birleştirilmeli ya da usul ekonomisi açısından harcı da verilmek suretiyle davaya dahil edilmeleri sağlanmalı ve sonucuna göre bir hüküm kurulmalıdır.

Hükmün açıklanan nedenlerle bozulması gerekmiştir.