Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2012/8896 K.2012/9865

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 01.07.2009 gününde verilen dilekçe ile geçit ... istenmesi üzerine yapılan yargılama sonunda; davanın kabulüne dair verilen 08.02.2011 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı ... tarafından istenmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, Türk Medeni Kanununun 747.maddesi gereğince geçit ... kurulması isteğine ilişkindir.

Ülkemizde arazi düzenlenmesinin sağlıklı bir yapıya kavuşmamış olması ve her taşınmazın yol ihtiyacına cevap verilmemesi geçit davalarının nedenidir. Geçit ... verilmesiyle genel yola bağlantısı olmayan veya yolu bulunsa bile bu yol ile ihtiyacı karşılanamayan taşınmazın genel yolla kesintisiz bağlantısı sağlanır. Uygulama ve doktrinde genellikle bunlardan ilkine “mutlak geçit ihtiyacı” veya “geçit yoksunluğu”, ikincisine de “nispi geçit ihtiyacı” ya da “geçit yetersizliği” denilmektedir.

Geçit ... verilmesine ilişkin davalarda, bu hak taşınmaz leh ve aleyhine kurulacağından leh ve aleyhine geçit istenen taşınmaz maliklerinin tamamının davada yer alması zorunludur. Ancak, yararına geçit istenen taşınmaz paylı mülkiyete konu ise dava paydaşlardan biri veya birkaçı tarafından açılabilir.

Yararına geçit kurulacak taşınmazın tapuda kayıtlı niteliği ve kullanım amacı nazara alınarak özellikle tarım alanlarında, nihayet bir tarım aracının geçeceği genişlikte (emsaline göre 2,5-3 m.) geçit ... tesisine karar vermek gerekir. Bu genişliği aşan bir yol verilecekse, gerekçesi kararda dayanakları ile birlikte gösterilmelidir.

Geçit ... kurulmasına ilişkin davalarda, davanın niteliği gereği yargılama giderleri davacı üzerinde bırakılmalıdır.

Bu ilkeler ışığında somut olaya bakıldığında;

Davacı maliki olduğu 86 parsel sayılı taşınmaz lehine davalı tarafa ait 407 parsel sayılı taşınmazdan geçit ... verilmesini istemiş, mahkemece davanın kabulüne dair verilen hüküm davalı ... Kılıç tarafından temyiz edilmiştir.

Davacıya ait 86 parsel sayılı taşınmazın genel yola cephesinin olmaması nedeniyle geçit ihtiyacı olduğu sabittir. Ancak mahkemece yapılan inceleme ve araştırma hüküm kurmaya yeterli görülmemiştir. Şöyle ki, dava konusu 407 parsel sayılı taşınmazın maliklerinden ... Kılınç’ın veraset belgesi dosya içerisinde bulunmadığından tüm mirasçılarının davaya dahil edilip edilmediği denetlenememektedir. Ayrıca tarla niteliğindeki taşınmaz lehine bir tarım aracının geçebileceği genişlikteki 2,5-3 metre yerine bu miktarın aşılarak 4 metre eninde yol verildiği ancak bunun gerekçesinin kararda dayanakları ile birlikte gösterilmediği görülmüştür. Bunların yanında, davanın niteliği gereği yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılması gerekirken davalı tarafa yükletilmesi de isabetsizdir.

Diğer taraftan kadastro paftasında olmayan ancak uzman bilirkişi raporunda DSİ’nin kanal ve servis yolu olarak gösterilen yere geçit yolu bağlanmış ise de bu yolun geçit ihtiyacını karşılayıp karşılamadığı, davacının bu yoldan yararlanıp yararlanamayacağı hususunun DSİ Müdürlüğünden sorulmaması da doğru olmamıştır.

Mahkemece yukarıda açıklanan ilkeler ve saptanan eksiklikler gözetilerek yeniden yapılacak inceleme ve değerlendirme ile oluşacak sonuç çerçevesinde bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, bu sebeple kararın bozulması gerekmiştir.