Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2012/9156 K.2012/10736

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 28.02.2011 gününde verilen dilekçe ile geçit ... istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 29.03.2012 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı ... tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü: KARAR

Asıl davada davacı ... ..., 1760 parsel sayılı taşınmazı lehine davalıya ait 1740 ve 1763 parsel sayılı taşınmazlar aleyhine geçit ... kurulmasını istemiştir.

Birleştirilen davada davacı ..., 1743 parsel sayılı taşınmazı lehine davalılara ait 1742 ve 1744 parsel sayılı taşınmazlar üzerinden geçit ... kurulmasını istemiştir.

Davalılar ... ve ... davanın reddini savunmuşlar diğer davalılar ise savunmada bulunmamışlardır.

Mahkemece, davacılarara ait 1760 ve 1743 parsel sayılı taşınmazlar lehine davalılara ait 1742 ve 1740 parsel sayılı taşınmazlar aleyhine geçit ... kurulmasına karar verilmiştir.

Hükmü, 1742 parsel maliki davalı ... temyiz etmiştir.

Ülkemizde arazi düzenlenmesinin sağlıklı bir yapıya kavuşmamış olması ve her taşınmazın yol ihtiyacına cevap verilmemesi geçit davalarının nedenidir. Geçit ... verilmesiyle genel yola bağlantısı olmayan veya yolu bulunsa bile bu yol ile ihtiyacı karşılanamayan taşınmazın genel yolla kesintisiz bağlantısı sağlanır. Uygulama ve doktrinde genellikle bunlardan ilkine “mutlak geçit ihtiyacı” veya “geçit yoksunluğu”, ikincisine de “nispi geçit ihtiyacı” ya da “geçit yetersizliği” denilmektedir.

Türk Medeni Kanununun 747/2 maddesi gereğince geçit isteği, önceki mülkiyet ve yol durumuna göre en uygun komşuya, bu şekilde ihtiyacın karşılanmaması halinde geçit tesisinden en az zarar görecek olana yöneltilmelidir. Zira geçit ... taşınmaz mülkiyetini sınırlayan bir irtifak ... olmakla birlikte, özünü komşuluk hukukundan alır. Bunun doğal sonucu olarak yol saptanırken komşuluk hukuku ilkeleri gözetilmelidir. Geçit gereksiniminin nedeni, taşınmazın niteliği ile bu gereksinimin nasıl ve hangi araçlarla karşılanacağı davacının sübjektif arzularına göre değil, objektif esaslara uygun olarak belirlenmeli, taşınmaz mülkiyetinin sınırlandırılması konusunda genel bir ilke olan fedakârlığın denkleştirilmesi prensibi dikkatten kaçırılmamalıdır.

Somut olayda, davacılara ait 1760 ve 1743 parsel sayılı taşınmazların mutlak geçit ihtiyacı içinde bulundukları sabittir.Dosyada bulunan tapu kaydı incelendiğinde 1741 parsel sayılı taşınmazın da davacı ... ...'e ait olduğu görülmektedir.Geçit davalarında uygulanan fedakarlığın denkleştirilmesi ilkesi gereğince davacı ... ...'e ait 1760 parsel sayılı taşınmaz yararına 1743, 1744 ve 1741 parsel sayılı taşınmazlar üzerinden ve diğer davacı ...'a ait 1743 parsel sayılı taşınmaz yararına ise 1741 parsel sayılı taşınmaz üzerinden geçit ... kurulması gerekirken davacı ... ...'e ait 1760 parsel sayılı taşınmaz yararına 1743 parsel sayılı taşınmzdan akti irtifak kurulduğundan bahisle uygun olmayan alternatiften geçit ... kurulması doğru olmamıştır.

Hükmün açıklanan nedenlerle bozulması gerekmiştir.