Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2013/11698 K.2013/11748

Davacılar vekili tarafından, davalılar aleyhine 14.07.2011 gününde verilen dilekçe ile ortaklığın giderilmesi istenmesi üzerine yapılan muhakeme sonunda; davanın kabulüne dair verilen 28.03.2013 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı ... tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne, karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

_K A R A R_

Dava, ortaklığın giderilmesi istemine ilişkindir.

Davacılar vekili, 26528 ada 1 parsel sayılı 1321, 33 m2 arsa cinsli taşınmazda paylı malik olduklarını taşınmazın satılması suretiyle ortaklığın giderilmesini, intifa hakkının satıştan bu paya düşecek bedel üzerinde devamını istemiştir.

İntifa hakkı sahibi davalı ..., taşınmazın intifa hakkı ile yükümlü olarak satılmasını istemiştir.

Mahkemece, taşınmazın satılması suretiyle ortaklığın giderilmesine, intifa hakkının satıştan bu paya düşecek bedel üzerinde devamına karar verilmiştir.

Hükmü, davalı ... vekili temyiz etmiştir.

Ortaklığının giderilmesi istenen taşınmaz üzerinde intifa hakkı var ise bu hak sahibinin davaya dahil edilmesi zorunludur. Satış suretiyle ortaklığın giderilmesi istenen taşınmaz üzerinde 4721 sayılı TMK'nın yürülüğe girdiği 01.01.2002 tarihinden önce kurulmuş bir intifa hakkı varsa taşınmazın 14.3.1960 tarihli ve 1/3 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca intifa hakkı ile yükümlü olarak satılması gerekir.

İntifa hakkı sahibi yalnız başına bu hakkının paraya çevrilmesini, taşınmazın intifasız satışını isterse diğer paydaşların muvafakati aranmaksızın taşınmazın intifasız satışına karar verilmelidir.

İntifa hakkı 01.01.2002 tarihinden sonra kurulmuş ise, 4721 sayılı TMK'nın 700. maddesi uyarınca “Bir paydaşın kendi payı üzerinde intifa hakkı kurması halinde, diğer paydaşlardan biri intifa hakkının kurulduğunun kendisine tebliğinden başlayarak üç ay içinde paylaşma isteminde bulunursa; satış yoluyla paylaşmada intifa hakkı, buna ilişkin paya düşecek bedel üzerinde devam eder.”

Somut olaya gelince. Dava konusu edilen ve satışına karar verilen 26528 ada 1 parsel sayılı taşınmazın tapu kaydında davalılardan Halil kızı ... payının 1/2 hissesi üzerinde 01.04.1992 başlangıç tarihli davalı ... lehine intifa hakkı kurulduğu yazılıdır. Davacılar, dava konusu taşınmazda paydaşlığın satış yolu ile giderilmesini ve 4721 Sayılı Türk Medeni Kanununun 700. maddesine göre intifa hakkının bedel üzerinde devamına karar verilmesini istemişlerdir.

Davalı paydaş ... ve ... payının 1/2 si üzerinde intifa hakkı sahibi ve aynı zamanda paydaş olan davalı ..., taşınmaz üzerinde 4721 sayılı TMK'nın yürülüğe girdiği 01.01.2002 tarihinden önce kurulmuş bir intifa hakkından ötürü 4721 Sayılı Türk Medeni Kanununun 700. maddesinin uygulama imkanının bulunmadığını aynı zamanda intifa hakkının buna ilişkin paya düşecek bedel üzerinde devam etmesini istemediklerini beyan etmişler, taşınmazın intifa hakkı ile yükümlü olarak satılmasını istemişlerdir.

Bu nedenle mahkemece intifa hakkının kurulduğu tarih itibari ile taşınmazın 14.3.1960 tarihli ve 1/3 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca intifa hakkı ile yükümlü olarak satışına karar verilmesi gerekirken, 4721 sayılı TMK'nın yürülüğe girdiği 01.01.2002 tarihinden önce 01.04.1992 tarihinde kurulmuş intifa hakkı dolayısı ile uygulanma imkanı bulunmayan Türk Medeni Kanununun 700. maddesi uygulanarak intifa hakkının buna ilişkin paya düşecek bedel üzerinde devam etmesi suretiyle satışın yapılmasına karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olduğundan hükmün bozulması gerekmiştir.

Kabule göre de, karar tarihi itibariyle, Harçlar Yasası Genel Tebliğinin (1) Sayılı Tarifesine göre, taşınmazların satış bedeli üzerinden “binde 11,38” oranında nispi karar harcı alınması gerekirken, yazılı şekilde “binde 9,9” oranında harç alınmasına karar verilmiş olması doğru görülmemiştir.