Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2013/12276 K.2013/13274

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 02.04.2009 gününde verilen dilekçe ile ortaklığın giderilmesi istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın açılmamış sayılmasına dair verilen 04.02.2013 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, ortaklığın giderilmesi isteğine ilişkindir.

Mahkemece, davanın 15.10.2009 tarihli celsede işlemden kaldırıldığı ve davacı tarafça süresinde yenilendiği, 21.12.2012 tarihli celse itibariyle de tarafların gelmemesi nedeniyle dosyanın işlemden kaldırıldığı gerekçesiyle 6100 sayılı HMK'nın 150/6. maddesi gereğince davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

Hükmü, davacı vekili ilk işlemden kaldırmanın 1086 sayılı HUMK'nun yürürlükte olduğu dönemde gerçekleştiği, 6100 sayılı HMK'nın uygulanma imkanı bulunmadığı, kazanılmış hakkının bulunduğu gerekçesiyle temyiz etmiştir.

1086 sayılı HUMK'nın 409. maddesinin birinci bendinde "Oturuma çağrılmış olan tarafların hiçbiri gelmediği veya gelip de davayı takip etmeyeceklerini bildirdikleri takdirde dava yenileninceye kadar dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilir",

Beşinci bendinde "İşlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde yenilenmeyen davalar açılmamış sayılır ve mahkemece bu hususta kendiliğinden karar verilerek kayıt kapatılır",

Altıncı bendinde "Birinci ve ikinci fıkralar gereğince işlemden kaldırılmısına karar verilmiş ve sonradan yenilenmiş olan dava, ilk yenilemeden sonra bir defadan fazla takipsiz bırakılamaz. Aksi halde beşinci fıkra hükmü uygulanır" şeklinde düzenleme mevcuttur.

6100 sayılı HMK'nın 320/4. maddesinde ise "Basit yargılama usulüne tabi davalarda, işlemden kaldırılmasına karar verilmiş olan dosya, yenilenmesinden sonra takipsiz bırakılırsa, dava açılmamış sayılır" şeklinde bir düzenlemeye yer verilmiştir.

Somut olaya gelince;

Mahkemece, 15.10.2009 tarihli celsede dosyanın 1086 sayılı HUMK'nın 409. maddesi gereğince işlemden kaldırılmasına karar verilmiş, davacı tarafça süresinde yenilenmiştir. Sonrasında mahkemece mazeret dilekçesi bulunup bulunmadığı araştırılarak 31.12.2012 tarihli celsede 21.12.2012 tarihinden itibaren 6100 sayılı HMK'nın 150/1. maddesi gereğince ikinci kez işlemden kaldırılmasına karar verilmiş, akabinde davacı tarafından dosyanın yenilenmesi talep edilmiş ise de mahkemece 15.10.2009 tarihinde de işlemden kaldırıldığı, davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi gerekirken işlemden kaldırıldığı ancak HMK'ya uygun olmayan bu ara kararının davacıya hak kazandırmayacağı gerekçesiyle davanın açılmamış sayılmasına karar verildiği görülmüştür.

Dava basit yargılama usulüne tabi olup, 1086 sayılı HUMK'nın 409. maddesinin uygulanmasıyla bir kez işlemden kaldırılmış, 6100 sayılı HMK döneminde de bir kez takipsiz bırakılınca mahkemece davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

Her ne kadar usul hükümlerinin derhal yürürlüğe gireceği kuralı söz konusu ise de hukuki güvenlik hakkı gereğince mülga 1086 sayılı HUMK'nun yürürlükte olduğu dönemde davanın bir kez işlemden kaldırılıp yenilenmesinden sonra, 6100 sayılı HMK zamanında da takipsiz bırakılması halinde, önceki yasa zamanında yapılmış işlem gözetilerek 6100 sayılı HMK'nın uygulanması ile sonuca ulaşılması usule uygun olmayacağından ilk yenilemeden sonra bir defadan fazla takipsiz bırakılamayacağı kuralının bu gibi durumlarda 6100 sayılı HMK'nın yürürlük döneminde uygulanacağının kabulü gerekir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 29.05.2013 tarih, 2012/1698 Esas 2013/779 sayılı Kararı da bu yöndedir.

Açıklanan nedenlerle, mahkemece davacı tarafın 21.12.2012 tarihli duruşmaya katılmamış olması nedeniyle dosyanın 1086 sayılı HUMK'nın 409. maddesi gereğince işlemden kaldırılması ve akabinde davacı tarafın yenileme talebinin kabulü ile çekişmenin esasının incelenmesi gerekirken davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi doğru görülmemiş, bu sebeple hükmün bozulması gerekmiştir.