Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2013/15161 K.2014/2344

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 27.10.2008 gününde verilen dilekçe ile elatmanın önlenmesi istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 26.11.2013 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü: _

KARA R_

Davacı, 8.000 TL dava değeri göstererek açtığı davasında, mera vasıflı.. parsel sayılı taşınmazda kazı yapılıp toprak alınarak tahrip edildiğini, davacının maliki olduğu çayır vasıflı 43 parsel sayılı taşınmaza toprak yığmak sureti ile yararlanılmaz hale getirildiğini, taşınmazları kullanamadıklarını, eski hale getirilmesi için 155.150 TL masraf gerektiğini, elatmanın önlenmesini ve fazlaya ilişkin hakkı saklı kalmak suretiyle zararlarının tazminini; 01.11.2010 tarihli ıslah dilekçesi ile de, 155.000 TL tazminatın davalıdan tahsilini istemiştir.

Davalı, baraj inşaatının depo ve malzeme sahalarının DSİ tarafından tespit edilip kamulaştırıldığı için taşınmazların kullanıldığını ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, elatmanın önlenmesine ve 155.350 TL tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Hükmü davalı vekili temyiz etmiştir.

1- Yapılan yargılamaya, toplanan delillere ve dosya kapsamına göre davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir.

2- Davacı, dava dilekçesi ile tazminat talep etmiş ise de; mahkemece davacının tazminat talebinin dayanağı açıklattırılmadan davaya konu taşınmazlara yığılan toprağın kaldırılma bedeli olarak 155.000 TL'nin davalıdan tahsiline karar verildiği görülmüştür.Davacının tazminat talebinin dava konusu taşınmazların niteliğine göre, iki yönden değerlendirilmesi gerekir.

.. parsel sayılı taşınmaz yönünden; dava konusu ... parsel sayılı taşınmazın mera niteliği ile tescilli olduğu anlaşılmaktadır. Meraların kuru mülkiyeti Hazineye, yararlanma hakkı köy ve belediyelere ait bulunduğundan, yararlanma hakkı olan köy ve belediyeler yoksun kaldıkları yararlanma nedeniyle haksız elatmanın kaldırılmasını, hayvanlarının yararlanamaması sebebiyle ot bedelini talep edebilir. Mülkiyet hakkı sahibi olan Hazine ise haksız elatmanın giderilmesi ve bunun dışında 4342 sayılı Mera Kanununun 4/4 maddesine dayanarak meralarda meydana gelen tahribat sebebiyle eski hale getirme masraflarını haksız eylem sahibinden isteyebilirler.

Hükme esas alınan 02.09.2010 tarihli fen bilirkişi raporu ve ekindeki krokide kazılarak kum alınmak suretiyle tahrip edilen mera alanı lacivert ile ve yol açılarak işgal edilen mera alanı ise kırmızı renkle işaretlenmiştir. Davacı köyün işgal edildiği sabit olan bu kısma ilişkin olarak yalnızca merayı kullanamamaktan kaynaklanan zararını yani ot bedelini isteme hakkı bulunmaktadır. Eski hale getirme bedelini ise mülkiyet hakkı sahibi olarak Hazine talep edebilir.

43 parsel sayılı taşınmazla ilgili talebe gelince; taşınmaz çayır vasfı ile davacı köy adına tapuya kayıtlıdır. Taşınmazın maliki, taşınmazını haksız ve kötüniyetli olarak kullanana karşı mahrum kaldığı yani taşınmazını kullanamadığı süre için ecrimisil isteminde bulunabilir. Ayrıca, taşınmazın maliki taşınmazı zararına etkili olabilecek iş ve eylemler nedeniyle oluşan zararın saptaması, zararı giderici önlemlerin tespiti ve buna ilişkin taraf yükümlülüklerinin açıkça gösterilmesi için mahkemeden talepte bulunabilir.

İcra ve İflas Kanununun 30. maddesi hükmü gereğince de; bir işin yapılmasına dair olan ilamın icra müdürlüğüne verilmesi üzerine borçluya bir icra emri gönderilerek ilamda gösterilen süre içinde ve eğer süre verilmemişse işin mahiyetine göre başlama ve bitirme zamanları tayin edilerek icra müdürlüğü tarafından o işin yapılması emredilir. Borçlu emir gereğini yerine getirmezse lazım gelen masraf icra müdürü tarafından bilirkişiye hesaplattırılarak ayrıca bir hüküm gerekmeksizin bu masraf borçludan tahsil edilir.

Somut olayda; mahkemece öncelikle davacı köye .. parsel sayılı çayırın maliki olarak, davalı şirketin taşınmazına yığdığı toprak nedeniyle istediği tazminatın, ecrimisil ya da eski hale getirme bedelinden hangisine ilişkin olduğu hususu açıklattırılmalıdır.

Eğer davacının .. parsel sayılı taşınmaza ilişkin olarak talebi, davalının komşuluk hukukuna aykırılık teşkil eden davranışının giderilmesi yani eski hale getirme ise mahkemece zararlı davranışın giderilmesi yöntemi ve tarafların yükümlülükleri açıkça belirlenerek buna ilişkin hüküm kurulması, hükmün infazının da yukarıda belirtildiği şekilde yapılması gerekir. Ancak davacı bu yönde bir talepte bulunmadığı ve sadece .. parsel sayılı taşınmazdaki toprak yığınının taşınmazından kaldırılması için gerekli olan bedeli talep ettiği takdirde talebin reddi gerekir.

Taraflar arasındaki çekişmenin yukarıda belirtilen yönteme göre değerlendirilerek sonuçlandırılması gerektiği halde davacının talebi yukarıda belirtildiği şekilde açıklattırılmaksızın sadece tazminata hükmedilmesi doğru görülmemiş, bu sebeple kararın bozulması gerekmiştir.