Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2013/16814 K.2014/1712

Davacı tarafından, davalılar aleyhine 24.01.2007 gününde verilen dilekçe ile geçit hakkı kurulması istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 28.05.2013 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalılardan A.. Ö.., N.. A.., N.. A.., N.. D.., Z.. A.. vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, TMK'nın 747. maddesi gereğince geçit hakkı kurulması isteğine ilişkindir.

Davacı, maliki olduğu ... parsel sayılı taşınmazı lehine komşu taşınmazlardan geçit hakkı kurulmasını istemiştir.

Davalılar davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, ... parsel lehine ... sayılı parsel aleyhine geçit kurulmasına karar verilmiş, hükmün davalı tarafından temyizi üzerine, Dairemizce fedakârlığın denkleştirilmesi prensibi gereğince .. sayılı parsel ile ...sayılı parselin ortak sınırından geçit kurulup kurulamayacağı da araştırılarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiği gerekçesi ile karar bozulmuştur.

Mahkemece, bozma ilamına uyulmuş ve yeniden yapılan yargılama sırasında yapılan keşif ve alınan bilirkişi raporuna göre .. ile .. parsel sınırından geçit hakkı kurulmasının uygun olmadığı, her ne kadar tercih edilen ... parsel üzerindeki geçit güzergahında mezar varsa da bu mezarın yargılama sırasında yüksek ihtimalle mahkeme kararını engellemek amacıyla izinsiz ve ruhsatsız olarak yapıldığı gerekçesi ile ... parsel lehine ... parsel aleyhine geçit hakkı kurulmasına karar verilmiştir.

Hüküm, aleyhine geçit hakkı kurulan davalı ..parsel malikleri tarafından temyiz edilmiştir.

TMK'nın 747/2 maddesi gereğince geçit isteği, önceki mülkiyet ve yol durumuna göre en uygun komşuya, bu şekilde ihtiyacın karşılanmaması halinde geçit tesisinden en az zarar görecek olana yöneltilmelidir. Zira geçit hakkı taşınmaz mülkiyetini sınırlayan bir irtifak hakkı olmakla birlikte, özünü komşuluk hukukundan alır. Bunun doğal sonucu olarak yol saptanırken komşuluk hukuku ilkeleri gözetilmelidir. Geçit ihtiyacının nedeni, taşınmazın niteliği ile bu ihtiyacın nasıl ve hangi araçlarla karşılanacağı davacının sübjektif arzularına göre değil, objektif esaslara uygun olarak belirlenmeli, taşınmaz mülkiyetinin sınırlandırılması konusunda genel bir ilke olan fedakârlığın denkleştirilmesi prensibi dikkatten kaçırılmamalıdır.

Somut olaya gelince, geçit hakkı tesis edilen ve 07.02.2013 tarihli fen bilirkişisi krokisinde mavi renk ile ve A harfi ile gösterilen güzergahta davalıların murisi hakkında usulüne uygun dava açılmadan önce 01.05.2009 tarihinde vefat eden G. A.’ın mezarının bulunduğu anlaşıldığından mahkemece, diğer davalılara ait olan ... parsel sayılı taşınmazın kuzeyinden veya tespit edilecek başka alternatiflerden geçit hakkı tesis edilmesi gerekir.

Mahkemece, belirtilen husus gözetilmeden yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, bu sebeple kararın bozulması gerekmiştir.