Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2013/3677 K.2013/5958

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 12.12.2011 gününde verilen dilekçe ile ortaklığın giderilmesi istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 15.11.2012 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı ... tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, 102 ada 56 parsel sayılı taşınmaz üzerindeki ortaklığın giderilmesi istemine ilişkindir.

Mahkemece satış suretiyle ortaklığın giderilmesine karar verilmiş, hüküm davalı ... tarafından temyiz edilmiştir.

Paydaşlığın (ortaklığın) giderilmesi davaları paylı ve elbirliği mülkiyeti hükümlerine tabi mallarda paydaşlar veya ortaklar arasındaki hukuki ilişkiyi sona erdiren, birlikte mülkiyetten ferdi mülkiyete geçmeyi sağlayan iki taraflı, taraflar için benzer sonuçlar doğuran davalardır.

Mahkemece paydaşlığın (ortaklığın) satış suretiyle giderilmesine karar verilmesi halinde satışın nasıl yapılacağının ve satış bedelinin ne şekilde dağıtılacağının karar yerinde gösterilmesi gerekir. Satış bedelinin, satışına karar verilen taşınmaz paylı mülkiyet hükümlerine konu ise paydaşların tapudaki payları oranında, elbirliği halinde mülkiyet hükümlerine tabi olması halinde mirasçılık belgesindeki payları oranında hem paylı, hem de elbirliği mülkiyet halinin bir arada bulunması halinde ise tapudaki ve mirasçılık belgesindeki paylar nazara alınarak dağıtılmasına karar verilmesi gerekir.

Paydaşlığın (ortaklığın) satış suretiyle giderilmesine ilişkin davalarda taşınmaz üzerinde bulunan bina, ağaç gibi bütünleyici parçanın (muhdesat) kime ait olduğu konusunda uyuşmazlık olup da bunlar üzerinde bazı

paydaşların (ortaklar) hak iddia etmeleri ve öncelikle bu uyuşmazlığın giderilmesini istemeleri halinde o paydaşa görevli mahkemede dava açmak üzere süre verilmelidir. Bu süre içerisinde dava açılırsa sonucun beklenmesi, açılmaz ise o konuda uyuşmazlık yokmuş gibi davaya devam edilmesi gerekir.

Somut olayda; davaya konu taşınmazlar üzerinde yapılar bulunmaktadır. Mahallinde yapılan keşif neticesinde düzenlenen bilirkişi raporlarında bütünleyici parçanın varlığı tespit edilmiş, arsa ile yapıya isabet eden yüzde oranları belirlenmiştir. Davalı ... bütünleyici parçalarla ilgili mülkiyet iddiasında bulunmuş ve mülkiyetin tespiti davası açmaları için mahkemeden kendilerine süre verilmesini istemişlerdir.

Bu durumda, mahkemece muhdesat iddiasında bulunan paydaşlara mülkiyetin tespiti davasının açılması için HMK'nın 165/2. maddesi uyarınca süre verilmesi, dava açılması halinde dava sonucunun beklenmesi ve oluşacak sonuca göre yukarıdaki esaslara uygun dağıtım kararı verilmesi gerekirken, bu hususlar üzerinde durulmadan bütünleyici parçaların kime ait olduğu belirlenmeden bu hususta davacı ile diğer davalıların beyanları alınmadan yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, bu sebeple kararın bozulması gerekmiştir.