Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2013/4191 K.2013/6524

Davacılar vekili tarafından, davalı aleyhine 09.07.2012 gününde verilen dilekçe ile şerhin terkini istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın reddine dair verilen 25.01.2013 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacılar vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Dava 29 ada 10 parsel sayılı taşınmazın tapu kaydının beyanlar hanesinde yer alan "Asliye Hukuk Mahkemesinin 28.08.1980 gün ve 1980/17 mh. sayılı dosyası ile davalıdır." şeklindeki belirtmenin terkini istemine ilişkindir.

Dava ... olarak açılmıştır.

Mahkemece davanın reddine karar verilmiş olup, hükmü davacılar temyiz etmişlerdir.

Bilindiği gibi, tapu sicil müdürlüğü tapu kayıtlarının düzenli tutulması ile sorumludur. Kayıttaki hatalardan bireylerin hak ve işlem güvenliğini sağlamakla yükümlü olan Devlet sorumludur. Tapu kaydındaki dayanaksız belirtme davacının taşınmaz üzerindeki tasarruf yetkisini kısıtlamaktadır. Hukuki dayanağı saptanamayan ve artık yolsuz kayıt niteliğini kazanan belirtmelerin terkininde hak lehtarı aramak çözüm yeri olan mahkemelerde iş ve işlemleri çıkmaza sokma anlamına gelir. Tüm bu olgular gözetildiğinde kaydın terkini istenirken bu kayıtları tutmakla yükümlü tapu sicil müdürlüğünün davada hasım olacağı kuşkusuzdur.

Türk Medeni Kanununun 1012. ve Tapu Sicil Tüzüğünün 60 ila 64. maddelerinde yedi bölüm olarak düzenlenen “beyanlar” gerek tescillerden, gerekse şerhlerden farklıdır. Kütüğün beyanlar hanesine işlenen kayıt, kural olarak ne bir ayni hak ihdas eder ne de şahsi bir hakkı güçlendirmeye yarar.

Beyanların fonksiyonu, gayrimenkulle ilgili bazı fiili veya hukuki durumlara ya da zaten mevcut bulunan bazı haklara aleniyet sağlamaktan ibarettir.

Somut uyuşmazlıkta davacılar dava konusu taşınmazın tapu kaydının beyanlar sütununda yer alan "davalıdır" belirtmesinin terkinini talep etmişlerdir. Mahkemece yapılan araştırma sonunda söz konusu belirtmenin hangi mahkeme tarafından hangi dosya için ne amaçla konulduğunun tespit edilemediği belirtilmiştir. Mahkemece bu hususlar davanın reddi nedeni kabul edilmiş ise de; dayanağı bulunmayan ya da belirlenemeyen belirtmenin davacıların tasarruf hakkını kısıtlaması nedeniyle terkini gerekeceği kuşkusuzdur.

Mahkemece yapılması gereken iş; yukarıdaki açıklamalar ışığında davanın tapu sicil müdürlüğüne yöneltilmesini sağlayıp dayanağı saptanamayan ve tapu kaydının beyanlar sütununda bulunmasında hukuki yarar kalmayan belirtmenin terkini yönünde karar vermek olmalıdır.