Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2013/6164 K.2013/7913

Davacı-birleştirilen davada davalı vekili tarafından, davalılar-birleştirilen davada davacılar aleyhine 05.03.2009 gününde verilen dilekçe ile tapu iptali ve tescil, birleştirilen davada 10.04.2009 gününde verilen dilekçe ile elatmanın önlenmesi istenmesi üzerine yapılan muhakeme sonunda; asıl davanın reddine, birleştirilen davanın kabulüne dair verilen 22.01.2013 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı-birleştirilen davada davalı tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, Türk Medeni Kanununun 724. maddesine dayalı tapu iptali ve tescil birleştirilen dava, elatmanın önlenmesi isteğine ilişkindir.

Davacı, davalı babası ...'nun maliki olduğu 118 ada 15 parsel sayılı taşınmazın kendisine bağışlanan kısmına bina yaptığını, daha sonra muvazaalı olarak babası tarafından yeğeni olan diğer davalıya satış gösterilerek devredildiğini ileri sürerek bu kısmın tapu kaydının iptali ile adına tesciline karar verilmesini istemiştir.

Birleştirilen davada davacılar vekili, davalının haksız ve hukuka aykırı olarak müvekkillerinin maliki ve intifa hakkı sahibi oldukları taşınmazı bina yapmak suretiyle kullandığını ileri sürerek elatmanın önlenmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, muvazaa olgusu kanıtlanamadığından tapu iptal ve tescil isteminin reddine, birleştirilen davada davacıların kayden maliki olduğu 118 ada 15 parsel sayılı taşınmaza davalının elatmasının önlenmesine karar verilmiştir.

Hükmü, davacı birleştirilen davada davalı ... temyiz etmiştir.

Türk Medeni Kanununun 684 ve 718. maddeleri hükümleri gereğince yapı, üzerinde bulunduğu taşınmazın mütemmim cüzü (tamamlayıcı parçası) haline gelir ve o taşınmazın mülkiyetine tabi olur. Ancak, yasa koyucu somut olaydaki taşınmazların durumunu genel hükümlere bırakmamış, bu konumdaki taşınmazların maliki ile yapıyı yapan kişi arasındaki ilişkiyi Türk Medeni Kanununun 722, 723. ve 724. maddelerinde özel olarak düzenlemiştir. Uyuşmazlığın bu kapsamda değerlendirilmesi gerekecektir.

Bir kimsenin kendi malzemesi ile başkasının tapulu taşınmazına sürekli, esaslı ve mütemmim cüzü (tamamlayıcı parçası) niteliğinde yapı yapması halinde diğer koşullar da mevcutsa malzeme sahibi yapının bulunduğu alan ile yapının kullanılması için zorunlu arazi parçasının tescilini mülkiyet hakkı sahibinden isteyebilir.

Türk Medeni Kanununun 724. maddesinde yapı sahibine tanınan bu hak, kişisel hak niteliğinde olup, bina sahibi ve onun külli halefleri tarafından, inşaat yapılırken taşınmazın maliki kim ise ona ya da onun külli haleflerine karşı ileri sürülebilir. Hemen belirtmek gerekir ki, taşınmaza sonradan malik olan kişiye karşı da bu kişisel hak ancak yapı sahibini bu haktan mahrum bırakmak amacıyla arsa sahibi ile el ve işbirliği içinde olduğu iddiası ileri sürülebilir.

Malzeme sahibinin Türk Medeni Kanununun 724. maddesine dayanarak tescil talebinde bulunabilmesi bazı koşulların varlığına bağlıdır;

Birinci koşul, malzeme sahibinin iyiniyetli olması, ikinci koşul, yapı kıymetinin taşınmazın değerinden açıkça fazla olması, üçüncü koşul ise, yapıyı yapanın (malzeme sahibinin), taşınmaz malikine uygun bir bedel ödemesidir.

Yukarıda değinilen üç koşulun yanı sıra, yapının bulunduğu arazi parçası davalıya ait taşınmazın bir kısmını kapsıyor ise tescile konu olacak yer, inşaat alanı ile zorunlu kullanım alanını kapsayacağından mahkemece iptal ve tescile karar verebilmek için bu kısmın ana taşınmazdan ifrazının da mümkün olması gereklidir.

Somut olaya gelince; dava konusu 118 ada 15 parsel sayılı taşınmaz 26.03.2007 tarihli kadastro tespitinin kesinleşmesi sonucu davalı ... adına tespit ve tescil edilmiş, 23.10.2007 tarihinde çıplak mülkiyeti diğer davalı ...'na satılarak intifa hakkı ... üzerinde bırakılmıştır. Yukarıda belirtildiği üzere Türk Medeni Kanununun 724. maddesi hükmü gereğince, davacı bu davayı inşaat yapılırken taşınmazın maliki olan davalı ...'na karşı ileri sürebilir. Taşınmaza sonradan malik olan

davalı ...'na ise ancak yapı sahibini bu haktan mahrum bırakmak amacıyla arsa sahibi ile el ve işbirliği içinde olduğu iddiası ile dava açılabilir ise de öncelikle davaya konu olayda subjektif iyiniyetin araştırılması gerekir.Dosya kapsamından davacının kadastro tespitinden önce dava konusu taşınmazın davalı babası ...'na ait olduğunu bilerek bina yaptığı anlaşıldığından sübjektif iyiniyet koşulu gerçekleşmemiştir.

Mahkemece, bu gerekçe ile tapu iptal ve tescil isteğinin reddi gerekirken yazılı gerekçe ile reddi doğru değil ise de hüküm sonucu esas bakımından usul ve kanuna uygun olduğundan HUMK’nın 438/son maddesi gereğince hükmün gerekçesinin değiştirilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.