Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2013/6442 K.2013/8073

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 21.09.2011 ve 03.05.2012 gününde verilen dilekçeler ile geçit hakkı kurulması istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 24.01.2013 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı ... tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, Türk Medeni Kanununun 747. maddesi gereğince geçit hakkı kurulması isteğine ilişkindir.

Davalı, ... davanın reddini savunmuş, diğer davalılar ise davaya cevap vermemişlerdir.

Mahkemece, davanın kabulü ile 1131 parsel sayılı taşınmaz lehine, 1109 ve 1108 parsel sayılı taşınmazlar üzerinden geçit hakkı kurulmasına karar verilmiştir.

Hükmü, davalı ... temyiz etmiştir.

1-Yapılan yargılamaya, toplanan deliller ve dosya içeriğine göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir.

2-Bu tür davalar ülkemizde arazi düzenlenmesinin sağlıklı bir yapıya kavuşmamış olması ve her taşınmazın yol ihtiyacına cevap verilmemesi nedeniyle zorunlu olarak açılmaktadır. Geçit hakkı verilmesiyle genel yola bağlantısı olmayan veya yolu bulunsa bile bu yol ile ihtiyacı karşılanamayan taşınmazın genel yolla kesintisiz bağlantısı sağlanır. Uygulama ve doktrinde genellikle bunlardan ilkine “mutlak geçit ihtiyacı” veya “geçit yoksunluğu”, ikincisine de “nispi geçit ihtiyacı” ya da “geçit yetersizliği” denilmektedir.

Saptanan geçit nedeniyle yükümlü taşınmaz malikine ödenmesi gereken bedel taşınmazın niteliği gözetilerek uzman bilirkişiler aracılığı ile objektif kıstaslar esas alınarak belirlenmelidir. Bu bedel de hükümden önce depo ettirilmelidir. Hemen belirtmek gerekir ki, bedelin belirlenmesinden sonra hüküm tarihine kadar taşınmazın değerinde önemli derecede değişim yaratabilecek uzunca bir süre geçmiş veya bedel tespitinden sonra yörede taşınmazın değerini artıracak değişiklikler meydana gelmiş olabilir. Bu gibi durumlarda mülkiyet hakkı kısıtlanan taşınmaz malikinin mağduriyetine neden olmamak ve diğer tarafın hakkın kötüye kullanılması sonucunu doğuracak olası davranışlarını önlemek için hüküm tarihine yakın yeni bir değer tespiti yapılmalıdır.

Somut olayda, geçit hakkı kurulmasına karar verilen ve teknik bilirkişi raporunda 1. alternatif olarak gösterilen güzergahta bulunan 1108 parsel sayılı taşınmaz için 03.01.2013 tarihli ziraatçi bilirkişi raporunda 4.790,78 TL geçit bedeli belirlenmiştir. Buna rağmen geçit bedeli olarak 4.785,00 TL depo ettirilmesi ve bu bedelin ödenmesine karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Ayrıca, hükümde depo edilen geçit bedelinin aleyhine geçit kurulan davalı parsel maliklerinden hangisine ne kadarının ödeneceği de belirtilmemiş, bu yönüyle de infaza elverişli bir karar verilmemiştir.

Açıklanan nedenler gözardı edilerek hüküm kurulması doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir..