Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2013/7468 K.2013/9674

İCRA VE İFLAS KANUNU (İİK) (2004) Madde 121

TOPRAK KORUMA VE ARAZİ KULLANIMI KANUNU (5403) Madde 8

"İçtihat Metni"Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 15.03.2012 gününde verilen dilekçe ile ortaklığın giderilmesi istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 05.03.2013 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalılar vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, borçlu ortağın alacaklıları tarafından açılan, ortaklığın giderilmesi isteğine ilişkindir. Mahkemece, bir parça taşınmaz ile ilgili davanın ayrılmasından sonra diğer 3 parça taşınmazda ortaklığın satış suretiyle giderilmesine karar verilmiştir. Hükmü davalılar vekili temyiz etmiştir.

1- Dava konusu 1677 parsel sayılı taşınmaza ilişkin temyiz itirazları yönünden ortaklığın (paydaşlığın) giderilmesi davalarını ortak ya da paydaşlar ile borçlu ortağın alacaklısı İcra Hakimliğinden İ.İ.K.nun 121. maddesine göre alacağı yetki belgesine dayanarak borçlunun ortağı olduğu taşınmaz için açabilir.

Dosya içerisinde bulunan Gaziantep 1.İcra Hukuk Mahkemesinin 2012/144 E., 2012/119 K. sayılı kararı ile alacaklı vekiline borçlunun paydaş olduğu Gaziantep 8. İcra Müdürlüğünün 2010/462 sayılı takip dosyasında haczedilen 968 ada 9 parsel, 2091 ada 20 parsel, 454 ada 7 parsel ve 3055 parsel sayılı taşınmazlar hakkında ortaklığın giderilmesi davası açmak üzere İ.İ.K.nun 121. maddesi gereğince yetki verilmiştir.

Ancak dava konusu edilen ve mahkemece satışı suretiyle ortaklığın giderilmesine karar verilen 1677 parsel sayılı taşınmaza ilişkin İcra Mahkemesince ortaklığın giderilmesi davası açılması için verilmiş bir yetki bulunmamaktadır. Bu nedenle İ.İ.K.nun 121. maddesine göre icra mahkemesinden alınacak yetki belgesinin ibrazı zorunlu olup, İcra hakiminden alınmış yetki belgesi bulunmadan dava konusu 1677 parsel sayılı taşınmazın satışına karar verilmesi doğru değildir.

2- Borçlu ortağın alacaklısı İcra Hakimliğinden İ.İ.K.nun 121. maddesine göre alacağı yetki belgesine dayanarak borçlunun ortağı olduğu taşınmaz için ortaklığın giderilmesi davası açabilir. Bunun için icra hakiminden yetki belgesi alması zorunludur. İcra hakiminden yetki belgesi almadan doğrudan doğruya veya yetkisi olmayan İcra Müdürünün verdiği yetki belgesine dayanılarak dava açılması halinde dava hemen reddedilmeyip, icra hakiminden yetki belgesi almak üzere önel verilmelidir.

Paylı mülkiyette ise, borçlu paydaşın alacaklısı, borçlunun bağımsız payının haczini ve satışını isteyebileceğinden İİK.nun 121. maddesi uyarınca İcra Mahkemesinden aldığı yetki belgesine dayanarak taşınmazın paydaşlığının giderilmesini isteyemez.

Ancak 5403 sayılı Kanunun 8. maddesi hükmü gereğince, pay satışı mümkün olmayan paylı mülkiyete tabi tarımsal nitelikli taşınmazlarda ise, alacaklı İİK.nun 121. maddesi uyarınca aldığı yetki belgesine dayalı olarak taşınmazın tamamının satılması suretiyle paydaşlığın giderilmesini isteyebilir.

Bu şekilde açılacak davada borçlu ortak (paydaş) dahil diğer tüm ortakların (paydaşların) davaya dahil edilmeleri zorunludur.

a) Davalıların 454 ada 7 parsel sayılı taşınmazlara ilişkin temyiz itirazları yönünden borçlu M.. Ö..'nın alacaklısı olan davacı tarafından Gaziantep 1. İcra Hukuk Mahkemesinden aldığı 2012/144-119 sayılı yetkiye dayanılarak dava konusu taşınmazlar hakkında ortaklığın giderilmesi davası açılmıştır. Tapu kaydına göre 554 ada 7 parsel sayılı taşınmaz 247 m2 ev nitelikli olup borçlu M.. Ö..'nın taşınmazda 1/3 payı olduğundan bu parselle ilgili davanın reddine karar verilmesi gerekirken kabulü doğru görülmemiştir.

b) 3005 sayılı parsel yönünden ise yukarıda açıklanan ilkelere göre, borçlu paydaşın alacaklısı tarafından İİK.nun 121. maddesine göre icra mahkemesinden alınan yetkiye dayanarak açılan ortaklığın giderilmesi davasında, borçlunun müstakil payının haczi mümkün ise de, taşınmazların niteliğine göre 5403 Sayılı Kanunun 8. maddesi uyarınca pay satışının mümkün olup olmadığının belirlenmesi gerekir. Pay satışının mümkün olması halinde bu parsele ilişkin davanın da reddi, pay satışının mümkün olmaması halinde ise şimdi olduğu gibi ortaklığın satış suretiyle giderilmesine karar verilmesi gerekir. Mahkemece, davaya konu 3055 parsel sayılı taşınmaza ilişkin olarak bu husus üzerinde durulmadan eksik inceleme ile satış kararı verilmesi hatalı olmuştur.

Hüküm, açıklanan nedenlerle bozulmalıdır.