Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2013/7575 K.2013/10466

Davacılar vekili tarafından, davalılar aleyhine 19.07.2011 gününde verilen dilekçe ile tapu kaydında uyruk düzeltilmesi istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 09.07.2013 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalılar vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, dava konusu taşınmazların tapu kayıtlarının beyanlar hanesindeki elkoyma şerhinde yazılı "Suriye uyruklu" ibaresinin iptali ile "TC (Türk) uyruklu" olarak düzeltilmesi isteğine ilişkindir.

Davalı vekilleri, davanın reddine karar verilmesini istemişlerdir.

Mahkemece, davanın kabulü ile dava konusu taşınmazların tapu kayıtlarında yer alan "Suriye uyruklu" kaydının iptali ile "TC (Türk) uyruklu" olarak tashihine karar verilmiştir.

Hükmü, davalı vekilleri temyiz etmişlerdir.

Dosya içerisindeki Kilis Valiliği Defterdarlık Milli Emlak Denetmenliği tarafından düzenlenen 19.02.2008 tarihli raporda Kilis, Elbeyli İlçesi, Taşlıbakar Köyünde bulunan Suriye uyruklu kişiler adına kayıt taşınmazlar hakkında Malmüdürlüğü ve Tapu Sicil Müdürlüğü kayıtları üzerinde yapılan inceleme sonucunda Suriye Uyruklu ...r kızı ... adına hisseli olarak kayıtlı iken mirasçısı olan kişiler adına intikal eden ve daha sonra üçüncü şahıslara satılan taşınmazların üçüncü kişilere satışını engellemek amacıyla tapu kütüğünün beyanlar hanesine "1062 sayılı kanun uyarınca Maliye Hazinesi tarafından elkonulmuştur" şerhinin koydurulduğu anlaşılmıştır.

Davacılar tarafından tapu sicil müdürlüğü ve Hazine aleyhine söz konusu şerhteki uyruk kaydının düzeltilmesi istemiyle bu dava açılmış, dava dilekçesi ekinde davacıların murisleri Zekiye'nin Türk uyruklu olduğuna ilişkin nüfus

kayıtları ile mahkeme kararı ibraz edilmiştir. Gerçekten, ibraz edilen nüfus kayıtlarında tapu kayıt maliki Zekiye Ağcabay'ın TC kimlik numarasının bulunduğu, ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 08.10.1996 tarihli, 1995/65 esas 1996/218 karar sayılı kararı ile Suriye uyruklu kaydının iptali ile TC (Türk) uyruklu olarak tashihine karar verildiği görülmüştür.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "İdari dava türleri ve idari yargı yetkisinin sınırı" başlıklı 2. maddesinde idari dava türleri; idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan davalar ile idari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılan tam yargı davaları olarak sayılmaktadır.

Davaya konu olayda, davacıların murisleri ... adına tapuda kayıtlı olan taşınmazlara elkonulmasına ilişkin beyanlar hanesine şerh verilmesi niteliği itibariyle idari bir işlemdir. Davacılar tarafından bu idari işlemin sonucu olarak oluşturulan şerhteki uyruk ibaresinin düzeltilmesi istenmektedir.

Bu talebin kabulü halinde idare tarafından Suriye uyruklu olarak kabul edilerek taşınmazlarına elkonulan bir kişinin uyruğunun Türk uyruklu olarak değiştirileceği, bunun sonucuna bağlı olarak da elkoyma kararının sonuçsuz kalacağı açıktır. Oysa, adli yargıda idarenin işlem ve eylemlerini ortadan kaldıracak veya idareyi yeni bir işlem veya eylem yapmaya zorlayacak nitelikte karar verilemez.

Bu nedenle, davacıların beyanlar hanesindeki düzeltme için öncelikle tapu sicil müdürlüğüne başvurmaları, talepleri kabul edilmediği takdirde idari yargıda dava açmaları gereklidir.

Somut olayda ise; davacılar tarafından yukarıda belirtildiği şekilde işlem yapılmak üzere tapu sicil müdürlüğüne başvurulmamış, doğrudan mahkemede dava açılmıştır. Yasada öngörülen işlem basamakları yerine getirilmeden doğrudan açılan davanın dinlenme olanağı yoktur. Mahkemece, açıklanan bu hususlar gözetilerek davanın yargı yeri nedeniyle reddi gerekirken esastan sonuçlandırılması doğru görülmemiş, bu sebeple kararın bozulması gerekmiştir.