Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2013/9001 K.2013/10164

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 20.05.2011 gününde verilen dilekçe ile ortaklığın giderilmesi istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın reddine dair verilen 25.09.2012 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, ortaklığın giderilmesi isteğine ilişkindir.

Davalılar davaya cevap vermemişlerdir.

Mahkemece, dava konusu edilen taşınmazın 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanununun 6. maddesi gereği korunması gerekli kültür varlıklarından olduğu ve bu hususun ortaklığın giderilmesine engel olduğu gerekçe gösterilerek davanın reddine karar verilmiş olup, hükmü davacı temyiz etmiştir.

Dava konusu edilen yer ... İli, ... Mahallesi, 1211 ada 9 parsel sayılı taşınmazdır. (44 m2 - kargir ev)

Dava konusu taşınmazda davacı ve davalılar müşterek ve elbirliği mülkiyeti hükümlerine göre malik olup, taşınmazın tapu kaydında eski eser olduğuna ilişkin her hangi bir şerh bulunmamaktadır. Dosya arasındaki bilirkişi raporuna göre, dava konusu taşınmaz tarihi ve estetik değeri nedeniyle eski eser olarak değerlendirilmiştir. Yine Fatih Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğünün 10.11.2011 günlü yazılarına göre, dava konusu taşınmaz "tescilli eski eser olup, her türlü inşai faaliyet için Koruma Kurulu Kararına" ihtiyaç duyulmaktadır.

Mahkemenin, davanın reddine gerekçe olarak gösterdiği 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanununun 6.maddesi aşağıdaki şekildedir.

Korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlıkları şunlardır:

a) Korunması gerekli tabiat varlıkları ile 19 uncu yüzyıl sonuna kadar yapılmış taşınmazlar,

b) Belirlenen tarihten sonra yapılmış olup önem ve özellikleri bakımından Kültür ve Turizm Bakanlığınca korunmalarında gerek görülen taşınmazlar,

c) Sit alanı içinde bulunan taşınmaz kültür varlıkları,

d) Milli tarihimizdeki önlemleri sebebiyle zaman kavramı ve tescil söz konusu olmaksızın Milli Mücadele ve Türkiye Cumhuriyetinin kuruluşunda büyük tarihi olaylara sahne olmuş binalar ve tesbit edilecek alanlar ile Mustafa Kemal ATATÜRK tarafından kullanılmış evler.

Ancak, Koruma Kurullarınca mimari, tarihi, estetik, arkeolojik ve diğer önem ve özellikleri bakımından korunması gerekli bulunmadığı karar altına alınan taşınmazlar, korunması gerekli taşınmaz kültür varlığı sayılmazlar.

Kaya mezarlıkları, yazılı, resimli ve kabartmalı kayalar, resimli mağaralar, höyükler, tümülüsler, ören yerleri, akropol ve nekropoller; kale, hisar, burç, sur, tarihi kışla, tabya ve isihkamlar ile bunlarda bulunan sabit silahlar; harabeler, kervansaraylar, han, hamam ve medreseler; kümbet, türbe ve kitabeler, köprüler, su kemerleri, su yolları, sarnıç ve kuyular; tarihi yol kalıntıları, mesafe taşları, eski sınırları belirten delikli taşlar, dikili taşlar; sunaklar, tersaneler, rıhtımlar; tarihi saraylar, köşkler, evler, yalılar ve konaklar; camiler, mescitler, musallalar, namazgahlar; çeşme ve sebiller;

imarethane, darphane, şifahane, muvakkithane, simkeşhane, tekke ve zaviyeler; mezarlıklar, hazireler, arastalar, bedestenler, kapalı çarşılar, sandukalar, siteller, sinagoklar, bazilikalar, kiliseler, manastırlar; külliyeler, eski anıt ve duvar kalıntıları; freskler, kabartmalar, mozaikler, peri bacaları ve benzeri taşınmazlar; taşınmaz kültür varlığı örneklerindendir. (1)

Tarihi mağaralar, kaya sığınakları; özellik gösteren ağaç ve ağaç toplulukları ile benzerleri; taşınmaz tabiat varlığı örneklerindendir.

Ortaklığın giderilmesi davaları paylı veya elbirliği mülkiyetine konu taşınır veya taşınmaz mallarda paydaşlar arasında mevcut birlikte mülkiyet ilişkisini sona erdirip ferdi mülkiyete geçmeyi sağlayan iki taraflı, taraflar için benzer sonuçlar doğuran davalardır. Gerek yukarıda değinilen yasa maddesi gerekse de Fatih Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğü'nün cevabi yazıları çerçevesinde dava konusu taşınmaz tescilli eski eser sayılsa bile; bunun

sadece inşai faaliyete engel teşkil edip ortaklığın satış suretiyle giderilmesine engel teşkil etmediği anlaşılmaktadır.

Mahkemece yapılması gereken iş; davacının talebi de dikkate alınarak dava konusu taşınmazda ortaklığın hangi surette giderilebileceği hususunda araştırma yapmak üzere işin esasına girmek ve sonucuna göre hüküm kurmak olmalıdır. Dava konusu taşınmaza ilişkin olarak ortaklığın giderilmesi isteminin 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu gerekçe gösterilerek reddedilmesi bu nedenle doğru olmamış kararın bozulması gerekmiştir.