Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2014/10276 K.2014/14461

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine maddesi gereğince alınan yetki belgesine dayalı ortaklığın giderilmesi istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 25.03.2014 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı Yücel Aksoy tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün evrak incelenerek gereği düşünüldü:

_K A R A R_

Dava, ortaklığın giderilmesi isteğine ilişkindir.

Davalı ... vekili, davanın reddini savunmuştur.

Diğer davalılar, cevap vermemişlerdir.

Mahkemece, taşınmazların satışı suretiyle ortaklığın giderilmesine karar verilmiştir.

Hükmü, davalı ... vekili temyiz etmiştir.

1-Dava konusu 272, 273, 899, 2390, 332, 383, 655, 54, 131, 220, 384, 112 parsel sayılı taşınmazlar yönünden; 492 sayılı Harçlar Kanunu ve eki Tarifenin karar ve ilam harcına ilişkin hükmü uyarınca karar tarihi itibariyle gayrimenkulün satış bedeli üzerinden alınacak harcın binde 11,38 olması gerekirken hüküm sonucunda 1000/9,9 olarak gösterilmesi doğru görülmemiş ise de bu husus kararın bozulmasını ve yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden HUMK'nın 438/7. maddesi uyarınca hüküm sonucunun aşağıdaki şekilde düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.

2-Dava konusu 70, 180, 237, 918 parsel sayılı taşınmazlar yönünden yapılan temyiz itirazlarına gelince;

Paydaşlığın (ortaklığın) giderilmesi davaları, paylı mülkiyet veya elbirliği mülkiyetine konu taşınır veya taşınmaz mallarda paydaşlar (ortaklar) arasında mevcut birlikte mülkiyet ilişkisini sona erdirip ferdi mülkiyete geçmeyi sağlayan, iki taraflı, tarafları için benzer sonuçlar doğuran davalardır.

Paydaşlığın giderilmesi davasını paydaşlardan biri veya birkaçı diğer paydaşlara karşı açar. HMK'nın 27. maddesi uyarınca davada bütün paydaşların yer alması zorunludur. Paydaşlardan veya ortaklardan birinin ölümü halinde alınacak

mirasçılık belgesine göre mirasçılarının davaya katılmaları sağlandıktan sonra işin esasının incelenmesi gerekir.

Somut olaya gelince; dava konusu 70 parsel sayılı taşınmazda tarafların murisi dışında 1/2 pay oranında dava dış ve 180 parsel sayılı taşınmazda davalıların murisi dışında 3/4 oranında paydaş oğlu ...'nun bulunduğu anlaşılmaktadır. Bu durumda adı geçen paydaşların veya ölmüş ise mirasçılarının davaya katılımı sağlandıktan sonra işin esası hakkında bir karar vermek gerekirken bu husus gözardı edilerek taraf teşkili sağlanmadan yazılı şekilde davanın kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Diğer yandan, dava konusu 237 parsel sayılı taşınmaz hakkında bilirkişi incelemesi yaptırılmış ise de dosyada tapu kaydına rastlanamamıştır. Buna göre tapu kaydı mahkemece denetlenmeden hüküm kurulması yerinde görülmemiştir.

Ayrıca, mahkemec parsel sayılı taşınmazın satışına karar verilmiş ise de dosya kapsamında yer alan parsel sayılı taşınmazın adına kayıtlı olduğu nazara alınmadan bu taşınmaz yönünden davanın reddine karar vermek gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamıştır.

3-6100 sayılı HMK'nın 33. maddesi gereğince bir davada olayları açıklamak tarafların hukuki nitelendirme yapmak ise hakimin görevidir. 6100 sayılı HMK'nın 26. maddesinde hükme bağlanan “taleple bağlılık” kuralı uyarınca hâkim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlı olup ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. HMK'nın 297/2. maddesi uyarınca da hakim tarafların tüm talepleri hakkında karar vermelidir.

Somut olayda, murisin dava dilekçesinde bildirilen banka hesaplarındaki parası için de ortaklığın giderilmesi talep edilmiş ise de mahkemece bu konuda olumlu ya da olumsuz bir karar verilmemesi doğru görülmemiştir.