Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2014/10565 K.2015/1474

Davacılar vekili tarafından, davalılar aleyhine 20.06.2013 gününde verilen dilekçe ile komşuluk hukukuna aykırılığın giderilmesi istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 12.12.2013 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı ... tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, komşuluk hukukuna aykırı davranışın giderilmesi isteğine ilişkindir.

Davacılar, 31, 78 ve 79 parsel sayılı taşınmazların kendilerine ait olduğunu evlerinin yakın mesafesinde davalıların büyükbaş hayvan yetiştiriciliği yaptıklarını hayvanların beslenmesi için getirdikleri slojları bahçelerinde açık alanda bıraktıklarını, hayvanların gübrelerinin de koku yaymasından dolayı rahatsız olduklarını belirterek komşuluk hukukuna aykırı davranışın giderilmesini istemişlerdir.

Davalılar, davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkemece, davanın kabulü ile davalıların ilçe merkezinde evlerinin bahçesinde baktıkları hayvanların ilçe merkezi dışına çıkartılmak suretiyle zararın ve müdahalenin önlenmesine karar verilmiştir.

Hükmü, davalı ... temyiz etmiştir.

TMK m. 683 deki "Bir şeye malik olan kimse, hukuk düzeninin sınırları içinde, o şey üzerinde dilediği gibi kullanma, yararlanma ve tasarrufta bulunma yetkisine sahiptir. Malik, malını haksız olarak elinde bulunduran kimseye karşı istihkak davası açabileceği gibi, her türlü haksız elatmanın önlenmesini de dava edebilir” hükmü ile mülkiyet hakkının kanunla toplum yararına kısıtlanabileceği temel ilke olarak kabul edilmiştir. Aynı maddenin ikinci fıkrasında, mülkiyet hakkının nasıl korunacağı hükme bağlanmış, 730 ve 737. maddeleriyle de taşınmaz malikinin başkalarına zarar vermesinin önlenmesi hedeflenmiştir.

Yapma, kaçınma, katlanma olarak özetlenebilecek bu sınırlamaların önemli bir bölümü TMK’nın "komşu hakkı" başlığı altında, 737 ile 750. maddelerinde düzenlenmiş, 751 ile 761. maddelerinde de yine malikin yapması ve katlanması gereken hususlar belirtilmiştir.

Taşınmaz malikinin katlanma yükümlülüğü tamamen mülkiyetin içeriğinden doğmaktadır. Mülkiyet geniş haklar, buna bağlı yetkilerin yanında, söz konusu ödevlerle birlikte bir bütündür. Anayasanın 35. maddesinde de mülkiyet hakkının kamu yararına sınırlandırılabileceği ve mülkiyet hakkının toplum yararına aykırı kullanılamayacağı öngörülmüştür.

Mahkemece yapılacak araştırmalarda somut olayın özelliği, komşu taşınmazların yerleri, nitelikleri, konumları, kullanma amaçları göz önünde tutularak, normal bir insanın hoşgörü ve tahammül sınırlarını aşan bir elatmanın bulunup bulunmadığı tespit edilmelidir. Davacının sübjektif ve aşırı duyarlılığı ile değil, objektif her normal insanın duyarlılığına göre elatmaya katlanıp katlanamayacağı araştırılmalı; sonuçta katlanılabilir, hoşgörü sınırlarını aşan bir zarar veya elatmanın varlığı tespit edildiği takdirde mülkiyet hakkının taşkın olarak kullanıldığı sonucuna varılmalıdır.

Taşkın kullanma belirlendiği takdirde elatmanın tamamen ortadan kaldırılması veya tahammül sınırları içerisine çekilebilmesi için ne gibi önlemlerin alınması gerektiği bilirkişiler aracılığı ile tespit edilerek, tarafların yarar ve çıkar dengeleri de gözetilerek bunların en uygununa karar verilmelidir.

Somut olaya gelince; mahkemece mahallinde yapılan keşif sonucu alınan 12.07.2013 tarihli bilirkişi raporunda hayvan yemi, dışkıları ve hayvan temizliğinin tamamlanmamasından dolayı etrafa rahatsızlık verecek şekilde koku yayıldığı, insan sağlığına zararlı olduğu belirtilmiş, ancak bu zararın davalılara ait ahır kapatılmadan ve hayvanların bulundukları yerden uzaklaştırılmadan giderilip giderilemeyeceği davalıların bulundukları yerde hayvancılığı sürdürüp sürdüremeyecekleri tespit edilmemiştir.

Bu durumda mahkemece çevre mühendisi ve veteriner bilirkişisinden tarafların yarar ve çıkar dengeleri de gözetilerek bu konuda müşterek bilirkişi raporu alınarak sonucuna göre karar verilmelidir.

Mahkemece, eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir.